QuinquageſimaQueſtio

deus ẜm ꝙ dr̄ nūcupatīe. Nā cū dicit ydolatra ydolūeſt deus. hoc nomē deus habet aliquaꝫ ſignificatōem.aut ergo eandem ſignificatōem quā habet cū dicit trinitas eſt deus: aut aliā. ſi aliam: ſed ẜm illā ſignificationem cōuenit ydolo: ergo hec erit vera ydolū eſt deusſi eandē: ſed in hac trinitas eſt deus: accipit̉ hoc nomēdeus naturaliter ⁊ ſubſtātiue. nō ergo nūcupatīe. ¶ It̄querit̉ ꝗd ſubſit huic intentōi ydolum. Nam dicit apoſtolus. jͣ. coꝝ. viij. Ydolum nihil eſt in mundo. et ꝙ nullus ē deus niſi vnus. ergo videtur ꝙ nihil ſubſit huicnomī qd̓ eſt ydolum. Si v̓o exponat̉ ſic̄ exponit̉ ī glonihil eſt ydolum in mūdo .i. int̓ creat̉as mūdi. qd̓ tn̄intelligitur formalit̓ nō materialit̓. Un̄ ibi dicit̉. naturam deꝰ formauit. ſed ſtulticia hoīm formā dedit. Quocūqꝫ em̄ facta ſunt naturalit̓. quecūqꝫ ſunt in creaturisfacta: facta ſunt ꝑ verbū. ſꝫ forma hoīs in ydolo nō eſtfacta ꝑ verbum. ¶ Cōtra quicꝗd ē inquātū eſt: a deo eſtſed forma homīs in ydolo que imprimit̉ ip̄i materie ꝑcōfiguratōem aliad eſt: ergo eſt a deo et ꝑ verbū. aliꝗcigit̉ eſt ydolum. ¶ Reſpoſio notādū ꝙ quidā circa hͦdiuerſa dixerūt. p̄poſitiuꝰ dixit ꝙ hoc nomen deus. penitus idem ſignificet cū accipit̉ nat̉aliter: cum accipit̉adoptiue: et cū accipit̉ nūcupatiue. ſemꝑ em̄ ſignificatur diuina natura: cum hoc nomen deus dicit̉ de trinitate: vel de viro ſancto: vel de ydolo. ſꝫ tn̄ differentereſt attributio. nam cum dicitur trinitas eſt deus. hicfignificat̉ dīna natura attributa ei qd̓ ip̄a eſt. cum v̓odicit̉ de viro ſct̄o deus vl̓ dij: attribuit̉ dīna natura nōei qd̓ ē: ſꝫ ei cui ꝑ gr̄aꝫ ineſt ſiue ꝑ ꝑticipatōꝫ. Cū v̓o dicit̉ ab ydolatra ydolū eſt deꝰ. ſignificat̉ etiā dīna natura: ſꝫ attributa rei cui ſignificatio ſua nō cōuenit necꝑ ydemptitatē nec ꝑ ꝑticipatōꝫ. et iō ſimpliciter falſa ēꝓpoſitio. ¶ Et ſi obijciat̉ ꝙ ydolatra nihil nouit de diuina natura nec de deo vero. et nō ſignat niſi qd̓ intelligit nec etiā ſignare intendit. ergo cū dicit ydolū ē deus: non ſignat deum verū. Ad hoc reſpondet p̄poſitiuus diſtinguendo inter intelligentē et ignorantē. Intelligens em̄ rei ſignationem ſemꝑ qd̓ intendit ſignae̓Ignorans v̓o duplex eſt. eſt em̄ ignorans qui credit ſeignorare: ⁊ ē ignorās qui credit ſe intelligere. In ignorante qui credit ſe ignorare diſtinguit̉. refert em̄ vtruꝫintēdat dicere qd̓ locutio ſignat ꝙͣuis nō intelligat. ſicut mulier cantās pſalteriū: vel vtrū intendat tm̄ v̓baꝓferre vt puer qui nihil aliud intendit niſi vt ꝓferatverba. In primo cāu ignorās enūciat. In ſecūdo v̓o nihil dicit. et hoc niſi ſpūſſanctus eo vtatur tanꝙͣ organovt in aſina balaam. Item in ignorāte qui credit ſe ītelligere diſtinguit̉. Nam refert vtrū ītellectū ad aliquidſpālit̓ referat vl̓ nō. Si ſpāliter ad aliꝗd referat: illuddicit: ſed tn̄ locutio illius nō ſignificat. verbigr̄a ſi iſteputet ꝙ hoc vocabulū ſor̄ idem ſignificet qd̓ hoc nomēſacerdos. et dicat iſte eſt ſacerdos. Dico ꝙ dīc iſtū eſſeſor̄: nō tn̄ ꝓpoſitio illd̓ ſignificat. ſi v̓o nō retorqueat ītellectū ſpālit̓ ad aliꝗd: tūc dīc qd̓ locuto ſignificat lꝫnō credat ſe illud enūciare. ẜm hoc de ydolatra. reſpōdet̉ ꝙ cū dicit̉ ydolū eſt deus. et putat ꝙ hoc nomē deuſſignificat ydolū. ſi retorqueat intellectu ſuū ad ip̄aꝫ rēque eſt ydolū: dicit vel enūciat hoc eē ydolū. ꝓpoſitiotn̄ illud nō ſignificat. ſi v̓o nō retorqueat ad aliꝗd: tūcenūciat qd̓ locutio ſignificat ſcꝫ ydolum eſſe deum. lꝫnō credat ſe illud enūciare. Scd̓m hoc ergo ydolatraputat ſe verū dicere: non tn̄ ītelligit quid eſt qd̓ ſignificat hoc nomē deus. Utrū aūt verū dicat infra declarabitur. ¶ Aliter reſpondet ad illud altiſiodorū. diſtinguit em̄ ſic. quidā ſunt qui ꝑ creaturas cognouerūt deūſed quia nō ſic̄ deum glorificauerūt aut gratias eger̄tideo obſcuratū eſt inſipiēs cor illoꝝ et ſtulti facti ſuntita vt ſeruirent potius creature ꝙͣ creatori. De iſtis verum eſt quoniam iſti credebant de ydolo ip̄m eē deuꝫqui bene poterant cogitare de vero deo quem priꝰ cogͦ

uerūt ſicunulti ſunt ſuſpicati mel eſſe fel. fuerūt autēalij qui nūqͣ cognouerūt deum qui ydola ſua credunteſſe om̄ipotētia et poſſe iuuare in omī articulo. talis gētilis nō credit ydolū eſſe deū quia nihil cogitat de deoScd̓m ergo hoc dd̓m. ꝙ hec argumētatio nō valet. iſtegētilis credit ydolum rem eē om̄ipotentē: ergo creditydolum eſſe deum. licꝫ em̄ naturaliter idem ſit res omnipotens qd̓ deus: tamen hec vox res omnipotens pōtrahi ad ſupponendū ꝓ aliquo: ad qd̓ ſupponendū nōpoteſt trahi hec dictio deus. ſic̄ etiā vox iſta rōale aīalpoteſt trahi ad ſupponendū pro aliquo ad qd̓ ſupponēdū nō pt̄ trahi hec dictio deus. ſicut etiā vox iſta rōnale aīmal poteſt trahi ad ſupponendum ꝓ aliquo ad qꝛſupponēdū nō poteſt trahi hec dictio homo. vt ſi aliꝗdcogitet rōnalitatem in brunello: conſtat ꝙ ip̄e cogitatde aſino rōnali. nō tn̄ cogitat de homīe. et ita nō valetgentilis credit ydolū eſſe rem om̄i potentē: ergo creditydolum eſſe deū. et eſt ibi fallacia cōſequētis a ſuperiori ad inferius. ſicut em̄ hec vox aīmal rōnale cum v̓bocogitandi ſuperior eſt ad hanc dictioneꝫ homo: ita hecvox res omnipotens cum verbo credendi ſuperior eſtad hunc terminū deus. Eodem mō dicitur ꝙ hec argumētatio nō valet. gentilis credit ydolum habere diuinitatem: ergo credit ydolum eſſe deum. ¶ Aliter dicendū tenentes viam mediam. Naꝫ cum hoc nomē deus accipitur naturaliter adoptiue nūcupatiue: nō penitus idem ſignificat nec penitus in alia rōne. ẜm em̄ꝓpriam rōem huiꝰ noīs deus que eſt in vno ſimplici ⁊ſolo ꝙ eſt om̄ibꝰ principium et cā accipit̉ in alia rōne.Nam vnum ſimplex principium et cauſa omnium conuenit vni ſoli increate nature. Scd̓m vero cōmunemrationem que accipitur a notōne mentis noſtre inpreſſa videlicet. ꝙ eſt aliqua res ſupra homineꝫ venerāda:dicitur ꝑ prius ⁊ ꝑ poſterius hoc nomen deꝰ. Naꝫ resvenerāda ſuꝑ hominē aut eſt venerāda ẜm veritatemaut ẜm falſam oppinionem. ſi ẜm falſam oppinionē ſicaccipit̉ nuncupatiue. ⁊ non ſubeſt veritas in re vt cumdicitur ydoluꝫ deus. Si v̓o ē venerāda res ẜm veritatem. aut gͦ eſt veneranda veneratione latrie ſiue veneranda ex ſe ⁊ ꝓpter ſe velut principiū ⁊ cā oīm: ⁊ hocmodo hoc nomen deus accipit̉ naturaliter ⁊ ſubſtātīevt cum dicitur trinitas deus. Uel eſt res veneranda veneratione dulie vel ex alio ⁊ ꝓpter aliud ſcd̓m quē modum accipitur adoptiue. vt cū dicitur de ſanctis ꝙ ſūtdij ꝓpter confirmationem ad deum ꝑ gratiam. ¶ Adprimū gͦ ptꝫ reſponſio. quoniam ẜm hoc ꝙ hoc nomēdeus accipitur in ratione ꝓpria: ſignificat formā incōmunicabilem creature. ẜm vero rationem cōmunemdicitur ꝑprius ⁊ poſterius ſiue ẜm ſimpliciter ⁊ ẜmꝗd. ⁊ ſimilis eſt reſponſio ad ſecundū. ¶ Ad ea v̓o quin partem oppoſitam obijciuntur. concedendū ẜm diſtintōnem p̄dictam. ¶ Ad illd̓ vero qd̓ queritur. vtruꝫſit diuiſio vocis in ſignificationes. dicendū ꝙ eſt in eaq̄ ſe hn̄t ẜm pͥus ⁊ poſteriꝰ: ⁊ ſimplicit̓ ⁊ ẜm qd̓. ẜm pͥ⁊ ſimpl̓r dr̄ ſb̓ſtātīe ẜm poſteriꝰ dr̄ adoptiue. ẜm id qꝛē ẜm ꝙ nūcupatīe. ¶ Ad illd̓ v̓o qd̓ q̄rit cū deꝰ hͦ nomēaccipit̉ ſubſtatīe. vtꝝ ſit ꝯmū aut ꝓpriū. dd̓m ꝙ loq̄ndo ꝓprie nec ē cōe nec ꝓpriū. quēadmodū nec illd̓ qd̓ ſb̓ē .ſ. dīna nat̉a: nec ē cōe nec ꝓpriū. ſic̄ ptꝫ ex p̄cedētibꝰ.nichilominꝰ aliꝗd hꝫ de vno aliqd̓ de altero. Nā ſi reſpiciamꝰ ad ſigͣtū qd̓ ē vnū ſolū: qͣſi ꝓpriū ē. ſi v̓o reſpiciamꝰ ad ſuppoſita q̄ ſūt dīne ꝑſone qͣſi cōe ē. ¶ Ad aliud qd̓ q̄rit cū hͦ nomē deꝰ accipit̉ adoptīe vtꝝ ꝯueniatāgl̓is. dd̓m ꝙ n̄ negat̉ ī p̄dicta auctoritate ꝙ āgl̓i n̄ d̓beāt vocari dij. ſꝫ qͣſi īdubi poīt vtꝝ īueīat̉ ī ſcpͥtura. ⁊ſub hac ꝯditōe ſi ī ſcpͥtura n īueīret̉ reddit̉ rō q̄ dct̄a ē.Nond̓ tn̄ ꝙ alia rōne dicent̉ angl̓i dij. alia rōne hoīesnā hoīes adoptāt̉ vt ſint ī ꝯforītate nat̉e cū d̓o rōe hūcne nature aſſumppte a criſto. ⁊ ideo in hac rōne nonꝯuenit āgelis. ¶ Ad alid̓ qd̓ obijcit̉ cū hͦ nomē d̓ꝰ accipitur nūcupatīe. vt cū dr̄ ydolū ē deꝰ. pꝫ rn̄ſio Nam hoc