Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlix.

ritur ergo vtrū poſſunt dici pluraliter. Ad quod ſic.de quocūqꝫ eſt dicere eſt: eſt dicere qm̄ eſt ens. et debuſcūqꝫ eſt dicere ſunt: eſt dicere ſunt entes. ſed depatre et filio et ſpuſct̄o eſt dicere ſunt: tres em̄ ſunt(ſic̄ dicit ioh̓es) qui teſtimoniuꝫ dant in celo pr̄ verbūet ſpūs: ergo erit dicere ſunt entes. Item aug. dedoctrina xp̄iana. tres res ſunt que eterne et incc̄mutabiles ſunt. quibꝰ fruendū eſt. pater. verbū. ſpūſſct̄usſi ergo ſunt tres res: ergo ſunt tres entes. Si v̓o diceret̉ ly eſt: ſit verbuꝫ ſubſtātiuū et ſignificet ſubſlātiam et actū: non ꝓprie dicit̉ de patre et filio: cum ſintvnū in ſubſtātia ſunt pluralit̓. ſꝫ eſt ſingularit̓. Cōtraaug. ī li. retractatōnū. vbi dixi de patre filio genuitet quē genuit vnum eſt: dicendū fuit vnum ſunt. vnumſicut aperte veritas loꝗtur. dicens ego et pr̄ vnū ſumꝰTamen cōtra hoc obijcit̉. Nam hoc verbū ſūt: proprie p̄dicatur dicit̉ pater et filius ſunt. et ſignat eēntiam vt actum: et eſt pluralis numeri: ergo ſignat circa eēntiam pluralitatē. ergo dicit̉ pater et filiꝰ ſuntſignatur plures eēntie attribuūtur patri et filio. qd̓eſt error. Item ſymbolū catholice fidei dicit. ſūttres eterni ſed vnus eternꝰ. nec tres om̄ipotentes ſꝫ vnꝰom̄ipotēs. et hec ꝓpter vnitatem eēntie ſignificatā hisnoībꝰ eternus om̄ipotēs. ergo multomagis ẜm ſymbolum fidei negandū eſt pr̄ et filius et ſpūſſct̄us ſūt tresentes: ꝓpter ſignificatōeꝫ eēntie hoc nomē ens. Itēq̄reret aliꝗs ꝯueniēt̓ dicat̉ pr̄ filiꝰ ſūt coeterni. qͣreſimilit̓ cōcedet̉ ſunt eterni vel entes. qꝛ vidr̄ ꝯſeꝗpr̄ et filiꝰ ſunt coeterni vterqꝫ ē eternꝰ ſunt eterni. Reſpōſio. regulariter notādū in dīnis refert cuꝫaliud dicit̉ noīaliter: dicit̉ verbalit̓ ſiue ꝑticipaliter. em̄ diuinū ſignificat̉ verbalit̓ vl̓ ꝑticipialiterꝙͣuio ſit verbū ſubſtātiuū vel ꝑticipiū: rōne ſignificatonis ſignificat ſubſtātiā: ſꝫ rōne cōſignificatōis verbalis cōſignificat ꝑſonā. Un̄ ex ꝑte ſuppoſiti ſigͦ ficat̉pl̓alitas ꝑſonaꝝ: ꝯpoīt de illis hꝫ ncc̄e pluraliter deſignaē. nec deſignat̉ pl̓alitas circa. ſꝫ circa ſuꝑpoſita dicūt̉. cōueniēter dr̄ pr̄ et filiꝰ ſunt ſūtentes: ſi ens accipiat̉ ꝑticipial̓r. ꝑticipiū em̄ ſignificat̉ꝑſonā ſic̄ et verbū. et rōne cōſignificatōis pl̓aliterdicūt̉ ꝑticipia de ꝑſoīs. Itē ſignificat̉ noīalit̓. ſigficat̉ ſubſtatiue. ſignificat̉ adiectiue: nomē eēntialepure nullo dicit̉ in pl̓ali ſꝫ ī ſingulari. Un̄ dicit̉ꝙͣuis pr̄ ſit deus filius deꝰ ſint dij. ſꝫ deus. et ꝓptvnitatem eēntie pure ſignificatā. pure aūt ſi ſignificatam dico: ad dr̄iam qͦrūdā noīm een̄tialiū qui p̄ter intellectū eēntie ſignificāt reſpectū vel diſtinctōꝫ ꝑſona. qͣle erat hoc nomē exiſtētia. vn̄ et ꝯueniēter dicebat̉tres exiſtētie et etiā vna exiſtētia. Sil̓r ẜm qͦſdam taleēhoc nomē ꝑſona. vn̄ ꝙͣuis vere dicat̉ vna ꝑſona: tn̄ꝯueniēter dicit̉ tres ꝑſone. vtrū aūt hoc verū ſit infradeclarabit̉ ſuo loco. Iteꝫ ſignat̉ adiectiue: refertſignat̉ abſolute: et ſignat̉ reſpectiue. em̄ ſignat̉ reſpectiue. ſignat̉ dīna eēntia et ſignat̉ reſpectꝰ ꝑſonaꝝ.et ideo rōne cōſignati reſpectus dicūt̉ pl̓aliter de ꝑſonis. vn̄ dicit̉ pater et filius ſunt equales. ſunt ſimiles.ſunt coeterni. Item dicant̉ adiectiue et abſolute: refert ẜm quoſdam qn̄ intelligunt̉ ſine articulo et qn̄ intelligūtur cum articulo. vt iuxta vulgare liban li iuſte.Cum ergo intelligunt̉ cum articulo adiectiua abſoluta: dicunt̉ in ſingulari de ꝑſonis. vt pater et filius ſūteternus bonus. quaſi ſubſtantiuantur em̄ rōne articuli. Cum v̓o intelligūtur ſine articulo. eo ſignificantinadiacētia dicunt̉ in plurali: ſicut et ſuppoſita pluraſunt quibus innituntur vt dicatur pater et filius ſunteterni: ſunt boni. Et ſi eis obijciatur pater et filius etſpūſſanctus ſunt eterni: ergo ſūt tres eterni vel pluresvel pautiores. ſꝫ plures vel pautōres. ergo ſūt treseterni: quod eſt cōtra ſymbolū qd̓ dīc. non tres eterniſed vnus eternus. Ad hoc ip̄i reſpondent dicitur

tres eterni. ſi iſte terminus tres accipiat̉ vel teneat̉ ſb̓ſtātiue: et eterni adiectiue: vera eſt ꝓpoſitio. ſi econueſo vt eterni accipiat̉ ſubſtātiue et tres adiectiue falſa. In hunc modum reſpondent ad p̄dictā qōem cumqueritur. vtrū nomen entis dicatur pluraliter de ꝑſonis. diſtinguētes. quia ſi hoc nomē ens accipiat̉ ꝑticipialiter: dicetur pluraliter. Si v̓o noīaliter diſtinguendum. aut accipitur ſubſtātiue. aut adiectiue. ſi ſubſtantiue: non dicetur pluraliter ſed ſingulariter. ſi adiectiue: aut intelliget̉ cum articulo aut ſine articulo. ſi cuꝫarticulo: dicetur ſingulariter: ſed ſine articulo pluraliter. Sed cōtra hoc obijcit prepoſitiuꝰ. dicit ſymboluꝫ. qualis pater talis filius talis ſpūſſactus. poſtmodum exponendo ſubdit. eternus pr̄ eternꝰ filius et̓nus ſpūſſanctus: ꝯſtans eſt eternꝰ. accipit̉ adiectiue.nec accipit̉ articulo: ergo cum ſequitur tres eterni ſed vnus eternus: erit accipiendū cum articulo.nulla igitur eſt predicta diſtinctio de adiectiuis abſolutis: cum accipitur ibi cum articulo. Item articulus nota ſit diſcretōis et diſtinctōis: adiectiuūaccipitur cum intellectu articuli: ergo accipietur cumintellectu diſtinctōis. cum ergo ex parte eēntie nll̓a ſitdiſtinctio: ſed ex ꝑte ꝑſone ſit acceptum adiectiuū: magis ſtabit ꝑſona ꝙͣ eſſentia. Cum ergo ex ꝑte ꝑſone ſit pluralitas. et ex ꝑte eſſentie ſingularitas: magisdebent dici pluralit̓ accipiūtur cum articulo ꝙͣ ſingulariter. Propterea dicit̉ ab alijs adiectiua nec īmaſculino nec in femīno debent recipi in plurali. adiectiua dico abſoluta. Et vbi inuenit̉ ī auctoritate: dicūt nomē accipit̉ aduēbio. vn̄ illā auctoritatē au.et cōſil̓es. illis rebꝰ fruēdū eſt eterne et incōmutabiles ſunt: exponūt hoc: eternalit̓ et incōmutabilit̓ ſūt. Sed cōtra cum adiectiua ſignificent modum adiacentiū. ergo numerant̉ a ſuppoſitis ſubſtātiuoꝝ quibꝰinnitūtur. ſi ergo ſuppoſita ſunt plura: et adiectiuū debet ſignari pluraliter. Cum ergo dicitur. rebus quibꝰfruendum eſt. ſuppoſitum huiꝰ nomīs res ſit multiplexvt pater. filius. et ſpūſſanctus: ergo hoc dico eterneet incōmutabiles ꝓprie dicetur. Propterea p̄poſitiuus inter p̄dictos doctores tenet viam mediam dicens vocabula nunꝙͣ ſunt recipiēda in plurali numero.in maſculo: in femīno aūt recipimus cuꝫ his nomībusꝑſona et res. ibi potius ponūtur ad dr̄iam notandamet cōfuſionem remouendam: ꝙͣ ad notandam eēntiamqꝛ dicit̉ res eterne: ad dr̄iam tꝑaliū dicitur. et etiaꝫqꝛ hoc in ſcriptura inuenimus: illud aūt in maſculinogenere et in plurali nunꝙͣ dictū inuenimus ſꝫ ꝓhibitūEt ſi em̄ aliꝗs poſſet ibi eſſe verus ſenſus: tn̄ nunꝙͣ ſūtrecipiende. a ſimili illiꝰ qd̓ dicit dn̄s in oſee. vocabis me baalim ſed vocabis me vir meus. licet em̄ baalim tantū valere poſſit quātum vir meus: tamen ꝓpterſuppoſitōꝫ dici ꝓhibuit. ex his colligitur vt dicit hiero. ex verbis inordinatis ꝓlatis. hereſis īcurrit̉. ẜmpatet ſolutō ad obiecta. Singularit̓ tn̄ hic nota deverbis ꝑticipijs opiōes. Quida em̄ ſūt cōcedūt verba ꝑticipia in plurali p̄dicent dīnam ſb̓am.volūt hr̄e ex illa auctoritate. Ego et pr̄ vnū ſumꝰ. dicitaug. audis vnū: liberaris ab arrio. audis ſumusliberaris a ſabellio. ergo ſumꝰ ſignat pl̓alitatē ꝑſona. ſꝫ hoc ſuperiꝰ de termīauimꝰ dicētes verba et ꝑticipia principaliter ſignāt dīnam eēntiam: ſecūdario ſignant diſtinctōem ꝑſonarū et ꝓpter cōſignatōeꝫ dixithoc aug. Sed contra hoc ſic obijcitur. pater aliquoeſt. filius aliquo eſt. pater et filius ſunt: ergo aliquo vl̓aliquibus ſunt. Sed non aliquibꝰ: ergo aliquo. ſꝫ quoniſi diuina eſſentia: ergo hoc verbum eſt ſignificat diuinam eſſentiam in plurali numero. quod concedin Membrū quartum