Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

et ꝑſonalis determīatio dicitur reſpectiue. hec autemnoīa dicūt̉ oīno abſolute. et trahūt̉ ad ſupponēdū ꝑſona. Alia v̓o noīant dīnam eēntiam ſub forma reſpectiua vt ſapientia potentia virtus et hmōi. potētiaem̄ dicit̉ in reſpectu ad aliquē actū: et eſt etiā alicuiuset vt alicuius. Sil̓r v̓tus alicuiꝰ eſt habentis illā dicit reſpectū ad id qd̓ ab illa fluit. Sil̓r et ſapīa hmōrōne ergo reſpectꝰ ſunt appropriabilia ꝑſonis recipiunt determīatōes ꝑſonales. regulariter ergo noīaſignificāt modū ꝯcretū nec ſignificāt in reſpectu:ſunt appropriabilia ꝑſonis. Ad illas v̓o auctoritatesin ꝗbꝰ dicit̉ dīnitas nata et nat̉a generās ſiue genita.dicendū emphatice ſunt: et exponēde ſicut dicit magiſter. tn̄ accedūt ad tantaꝫ improprietatem in quaeēnt locutōes qua diceret̉ eēntia generans vel genita.Nam dīnitas pt̄ dicere v̓tutē deificatiuā. quēadmodūnatura dicit eēntiam quadā v̓tute ꝓductā. et ita cuꝫſignificat̉ in vtroqꝫ noīe reſpectus originis. rōe cꝰ poſſent appropriari ꝑſonis: tn̄ qꝛ ſermo theologicꝰ debet maxime ꝓprius. hmōi locutōes magis erūt exponende ꝙͣ extedende. Hinc pꝫ declaratio intētōis mgr̄in li. ſnīaꝝ. Ad illud v̓o qd̓ vltīo querebat̉ de hītudine p̄pōnis de: dicit̉ eēntiā de eēntia. Notādū hecp̄poſitō de: notat hītudīeꝫ duplicē. vnā originis: aliaꝫcōueniētie. qd̓ patet. dicit̉ cultellꝰ de ferro. hoc em̄notat̉ cōueniētia ſit eēntia ferri et cultelli. ſimilit̓ferrū ſit principiū origīale cultelli. ī diuinis v̓o dicit̉ de: accipit̉ different̉. cuꝫ em̄ dicit̉ filiꝰ de pr̄e notathabitudīem prīcipij vel originis: aūt dicit̉ eſſentiade eēntia nota eſt cōueniētie. Un̄ ſenſus eſt. filiꝰ quieſt a patre: cōuenit eo in eēntia. Ꝙuis ergo dicatureēntia de eēntia: tn̄ poterit dici eēntia generat eēntiam. qꝛ ſolū ibi hec p̄poſitio de: nota eſt principij vl̓ originis. ſꝫ cum dicit̉ filius de pr̄e vel deus de deo. pt̄ ponidetermīatio ꝑſonalis que dicit reſpectū originis. vbix̓o de: ſolum eſt nota conuenientie: vt cum dicitur eēntia de eſſentia. non poterit poni determinatio perſonalis.Nlebrum ſecundumnter q̄rit̉ hoc noīe exn̄tia. quodvidet̉ īmediate ſe hr̄e ad hoc nomē eſſentia. Querit̉ an ſit nomē eēntiale aut no ꝑſonale. ad qd̓ ſic. ſicut ab eo qd̓ ē eſſeeēntia. ita al eo qd̓ eſt exiſtere exiſtentia dicit̉. ſꝫ eſſe etexiſtere eēntialit̓ dicūt̉ de deo. et idem eſt deo exiſtereqd̓ eſſe: ergo eēntialiter exiſtētia dicit̉ in deo ſicut eſſentia. Item abſtractōem dicit̉ exn̄tia ad exiſtēs ſic̄eēntia ad ens. Utrūqꝫ aūt eēntialit̓ dr̄ et abſolute. ſedſic̄ ptꝫ ex p̄dictis nullū tl̓e nom̄ ē appropriabile ꝑſoīs. Contra. rich̓. de ſct̄o vic. in li. de tri. exiſtere deiſolū intelligit̉ hēat. ſꝫ etiā aliūde eſt exquo hēateſſe. Si aliūde vel ex alio nullo cōuenit eēntie: ergo nullo cōuenit ei exiſtere. ergo nec nomenexiſtētie erit eēntiale. Itē in intellectu eiꝰ eſt exiſtētia vel exiſte̓ ītelligit̉ originis. Un̄ exiſtere reſolutūſonat qͣi ex alio ſiſtere. ſi ergo ſiſtere ex alio hoc ſolumcōuenit ꝑſone: exiſtentia erit ꝑſonalis et eēntialis. Item cōueniēter dicūtur tres exiſtentie ſicut tresſone. ſed nullo vere dicitur tres eſſentie ſed vna tm̄eſſentia. Relinquitur igit̉ exiſſentia eſt ſignificatiua eēntie. Itē q̄rit̉ vtrū hoc nomē exn̄tie ꝓprius dicatur ī diuinis ꝙͣ nomē ſubſtātie. Ad qd̓ ſic. nomē ſubſtantie ponit eſſe ſe non in alio. ſed diuine eēntie magis ꝙͣ creature in infinitū cōuenit eſſe ſe. ergo ei magis cōueniet noīatio ſubſtātie ꝙͣ creature. Item exiſtentia ponit eſſe ex alio. ſed eſſe ex alio maxime conuenit creature. magis igitur conuenit nomen exiſtentiecreature ꝙͣ deo. ergo de diuinis ꝓprius dicitur nomerſubſtantie ꝙͣ exiſtentie. Contra. rich̓. in li. de tri. qd̓increatum eſt: ſic conſiſtit ī ſeip̄o vt nihil ei inſit velut

in ſubiecto. ſi ergo nomen ſubſtantie ẜm ſuam ꝓpriaꝫrationem ex eo dicit̉ ſubſtat alicui qd̓ ei ineſt: ergoꝓprie nomen ſubſtantie conuenit increate eſſentie. Item Rich̓. in eodem libro. dicimꝰ ꝓprietates ꝑſonis ineſſe. ſed illaꝝ ineſſe ſi bene ꝑpēdimus dat ſb̓ſiſtere ſed exiſtere: hoc eſt vna ex alia habeat eſſe.id̓o perſone rectiꝰ dicūtur exiſſētie ꝙͣ ſubſtātie vl̓ ſubſiſtentie. Reſpō. dd̓m ẜm Rich̓. ī li. de trini. nomenexiſtentie ſignificat eēntiā ordīe origīs. Un̄ nomēex ſua ſignificatōne ꝙͣtū ad aliquid eſt eſſentiale: ꝙͣtuꝫad aliquid ꝑſonale. qd̓ declarat Rich̓. ſici. In diſcernēdis ꝑſonis opus eſt (vt arbitror) gemīa ꝯſideratiōe. vtſciamus vicꝫ ꝗd ſit: vn̄ habeat eſſe. vna iſtaꝝ ꝯſiderationū verſatur in diſcernēda rei qualitate. alia v̓oſatur in inueſtiganda rei origine. ad illam pertinet diligenter querere ꝗd ſit: cuꝫ quibꝰ cōmūe: ꝗd generale:quid ſpeciale: quid deniqꝫ proprium aſſignare nature.ad iſtam pertinet ſubtiliter indagare hocipſum quid ēvnde habeat eſſe. a ſemetip̄o an aliunde. ſi aliunde ꝙͣa ſemetipſo: vtrum iſto vel illo vel alio quocunqꝫ exiſtēdi. poſſumus autem ſub nomine exiſtentie vtranqꝫconſiderationem intelligere tam illam qua queriturle ꝗd ſit de quolibet ente. ꝙͣ illam qua queritur vnd̓ habeat eſſe nomen exiſtentie trahitur ab eo quod eſt exiſtere. in verbo ſiſtere notari poteſt pertinet ad conſiderationem qualitatis ſeu quantitatis rei. per adiunctam expreſſionem pertinet ad aliam ſcilicet cōſiderationem originis: ex hoc ergo colligit in diuīa proculdubio natura eſt exiſtentia que ex pluribus comminis: ſic accipitur eſſentialiter. eſt exiſtentia que eſtomnino incōmunicabilis: ſic accipitur perſonaliter per hoc patet reſponſio ad rationes primo obiectas Ad illud v̓o quod obijcitur econtrario. in nomineexiſtentie intelligit̉ ratio originis ſiue eſſe ex alio. vnd̓non ꝯueniet eſſentie. reſpondet Rich̓. ad cōſideratōnēoriginalis eſſe pertinet non ſolum querere et inuenireoriginem eſſe vbi eſt: immo etiam querere īuenirenon eſſe vbi non eſt. Communem autem exiſtentiamdicimus vbi intelligitur eſſe habens ex proprietatemuni. incōmūicabile v̓o vbi intelligitur eſſe habens exproprietate incommunicabili. tam vere proprium eſtdiuine ſubſtantie non eſſe ab aliqua alia ſubſtātia ſeda ſeipſa. ꝙͣ vere eſt proprium perſone origineꝫ non habenti vt patri non eſſe ab aliqua alia perſona. in vno ītelligitur proprietas communis: in altero autem proprietas īcommunicabilis. Ad illud v̓o qd̓ queritſequenter. an proprius dicatur in diuinis nomen exiſtentie ꝙͣ ſubſtantie? dico ſic principalius. Nam ſireſpiciamus proprietatem dictionis in diuinis ſic̄ dicit auguſtinus abuſiue dicitur ſubſtantia: quia proprietas ſubſtandi ibi non eſt a qua nomen ſubſtantie accipitur. exiſtentia v̓o proprie ibi dicet̉. Exiſtentia enimẜm proprietatem dictionis dicit eſſentiam quaſi habitam ab vno ex alio vel ex vno in. alium. conuenitprie diuino eſſe: in quo eſt filius habens eſſentiā ex patre ſpūſſanctus habens eſſentiam ex vtroqꝫ. Ad illud v̓o quod obijcit̉. eſſe ex alio pͥus ꝯueīt creaturedd̓m eſſe ex alio eſt duobus modis. vno modo eſſe exalio de eius ſubſtātia. hoc modo ē eſſe ex alio ī d̓inisſonis. alio eſſe ex alio eius ſubſtantia: qūo creature ſunt ex deo non de ſubſtantia ſed de nihilo. ex primo notat̉ originis prout eſt in diuinis ꝑſonis. ex ſecūdo originis ꝓut eſt ī creaturis priꝰ aūt ē nat̉alit̓eſſe ex alio de eius ſubſtantia ꝙͣ eſſe ex alio de eiꝰ ſb̓ſtantia. priꝰ nomē exiſtētie ꝯueīet d̓inis ꝙͣ creat̉is. Nlembrū terciumOnſequenter q̄rit̉ noīe entis. cōſtat at̄ex p̄cedētibꝰ nom̄ entis ſigͥficat d̓inuꝫeſſe vt eſt. et ideo pt̄ ſuppone̓ perſonamvt dicatur ens generās ens genitꝰ. Que-