Queſtio.xlix.
bonum ordinatur ſiciad cām. Cum ergo hoc nomeneſſentia abſtrahat ab om̄i comꝑatōe. ſignificat em̄ abſolutiſſime id quo res eſt: ergo nō erit acciꝑe comꝑatōꝫvnam cū dicit̉ eēntia creata et cū dicit̉ eēntia increatarelinꝗt̉ igit̉ ꝙ nō dicet̉ ẜm ānalogiā. ergo penitꝰ dicet̉equiuoce. ¶ Cōtra. eſſe vel eēntia dicit̉ in his q̄ habēteſſe nō ab alio: et in hoc ꝙ habet eē ab alio. Sil̓r et inhis que habent eſſe non in alio vt ſubſtantia: et in hisque habent eſſe in alio ſic̄ accedentia. Et ꝙͣuis in hisnō intelligat̉ eēntialitas vna: tn̄ intelligr̄ habitudo vl̓comꝑatio eēntialitatis vna. eſſe em̄ vel eēntia q̄ hꝫ eēin alio comꝑatōem habet et dependētiā ab eē vel eſſentia que nō eſt in alio ſicut ſubſtātia. Item eē vel eēntiaeius qd̓ eſt ab alio: comꝑatōꝫ et dependētiā habet eēntialem ab eē vel eēntia q̄ nō eſt ab alio. ſic̄ eſſe creatumab eē increato. Eſſe igit̉ et eēntia ẜm analogiā diceturde eſſe et eēntia creata et increata. ¶ Qd̓ ꝯcedendū ē.dicendū ergo ꝙ eēntia non dicit̉ equiuoce. nec tn̄ dicit̉vniuoce: ſꝫ analogice. ſic̄ on̄dit Aug. v. d̓ tri. alie eēntieſiue ſb̓ſtātie capiūt accidētia quibꝰ in eis fiat quātacūqꝫ mutatio. deo aūt hmōi aliꝗd accide̓ nō poteſt. et id̓oſola eſt incōmutabilis cui ꝓfecto ip̄m eē vnde eſſentianomīata eſt: maxime ac veriſſime cōpetit. qd̓ em̄ mutatur nō ſeruat ip̄m eſſe. ⁊ qd̓ mutari p̄t et ſi nō muteturpoteſt qd̓ fuerat non eſſe. ac ꝑ hoc ſolū ꝙ oīno mutarinō poteſt ſicut deus: veriſſime dicit̉ eſſe. ex hoc ergo patet. ꝙ eē et eēntia veriſſime et prīcipaliter dicit̉ de deo:de creaturis v̓o ꝑ poſterius et ita analogice. ¶ Ad illd̓qd̓ obijcitur ꝙ eēntia dr̄ ẜm oīmodam abſolutōꝫ. dd̓mꝙ verum eſt ẜm ꝙ eſſentia dicitur de deo. ſed ẜm ꝙ eſſentia dicitur de creatura: dicitur dependentia. ſicutenim eſſe de creatura intelligitur eē ab alio quod neceſſario ponit dependentiā ab eſſe nō ab alio qd̓ eſt increatū: ita eēntia creare dicit eēntiam q̄ ē ab alia. q̄ neceſſario ponit dependētiā ab eſſentia q̄ nō ē ab alia vt diuina. Et ita ponitur vnitas comꝑatōis que facit analogiā. nō ex ꝑte eſſentie diuine ad eſſentiam creatā: ſedex ꝑte eſſentie create ad eſſentiam diuinā. que in oīmoda dependentia eſtad illam.¶ Articulus quartusUarto querit̉ vtrū nomē eēntie ſit appropriabile ꝑſone. qd̓ videt̉: qꝛ ens qd̓ ſil̓r nomīatdeū in oīmoda abſolutōe. appropriabile ē ꝑſone diuīe. Un̄ ꝯueniēter dr̄ ens generas ꝓ pr̄e: ens g.nitꝰ ꝓ filio: ens ꝓcedēs ꝓ ſpūſct̄o. ergo ſil̓r vr̄ ꝙ ꝯuenienter dicet̉ eēntia generas ꝓ pr̄e eēntia genita ꝓ filio.Item aug. vij. de tri. pr̄ et filiꝰ ſigillatim dicūt̉ ſapīade ſapīa ſicut eēntia de eēntia. ſꝫ cū dicit̉ ſapīa de ſapīaſapīa appropriat̉ et ſuppoīt ꝑſonas. gͦ ſil̓r eēntia cū dr̄eēntia. ¶ Cōtra. ſi eēntia appropriaret̉ ꝑſone. neceſſario noīe eēntie intelligeret̉ hītudo vel reſpectꝰ ꝑ quodpoſſet aliqͦ mō īnui notio ꝑſonalis. cū ergo noīe eēntieſolū ſignificat̉ dīna eēntialitas ab oī reſpectu abſoluta. et ẜm indr̄iam oīmodā: nō erit nomē eēntie appropͥabile ꝑſone. ¶ Itē in cōcilio lateran̄. dānat̉ opinio Ioachim ꝯtra magr̄m petrū lumbardū. ꝓ eo ꝙ dixit. jͣ. ſentētiaꝝ. v. diſ. ꝙ eēntia nō ē gignēs nec genita nec ꝓcedēs. vbi maīfeſte poīt mgr̄. ꝙ eēntia nō ē appropriabilſoīs. cuiꝰ intētōis declaratō ſufficiēter dicta ē ſupͣ inꝗj. arti. pͥmo. vtrū eſſerſitōe de generatōe et̓na mēbro.tie ꝯueīat generae̓ vel generari. ¶ Reſpōſio ad hͦ ẜmſdā ē ꝑ diſtinctōꝫ dicētes. ꝙ q̄dā noīa ſūt q̄ ſignificātdīnam eēntiā ꝑ modū abſtractū. vt eēntia deitas. Quedā v̓o ſignificat ꝑ modū cōcretū ſic̄ deꝰ. bonꝰ. Quedāv̓o ſignificāt medio mō. vt ſapīa v̓tꝰ lumē et hmōi. dicūt gͦ ꝙ prima noīa ſignificāt eēntiā et ſupponūt ꝓ eēntia tm̄. Un̄ nō ſūt appropriabilia ꝑſoīs. nec recipiūt determīatōes ꝑſonales. Un̄ falſe vel incōueniēter dr̄ eēntia vel deitas generās vl̓. geīta. et hͦ ꝓpt̓ abſolutōeꝫ ſue
ſignificatōis que ē in abſtractōe. Secūda v̓o noīa ſificant eēntiā et indifferēter ſupponūt eēntiā ſiue ꝑſoet rō eſt: qꝛ imponūt̉ ad ſignificādū hn̄tem eēntiam.deus hn̄ti deitatē. bonꝰ hn̄ti boītatē dīnam. hn̄s at̄ deitatem vl̓ bonitatē. et hmōi eſt ꝑſona. inde eſt ꝙ hec nomia ex natura ſue impoſitōis hn̄t reciꝑe determīatōesꝑſonales. vn̄ bene dicit̉ deus generat deus generatur.Tercia v̓o noīa ſupponūt ⁊ appropriant̉ ꝑſoīs. ſꝫ hͦ hn̄tab vſu locutōis ſct̄oꝝ: nō a nat̉a ſue impoſitōis. quiaẜm impoſitōem ſuā ſignificant abſtracte. tn̄ ẜm vſumſct̄oꝝ accipiūt̉ vt ꝯcrete. ſcꝫ ꝓ ꝑſoīs. Un̄ dicūt ſapīaꝫet virtutē generāte et genitā. Un̄ et de ſapīa legit̉ ꝙ eſtprīogenita an̄ oēꝫ creat̉am ¶ Sꝫ q̄rit̉ nihilomīꝰ. cūhec noīa ſic̄ ip̄i dicūt. ꝙͣuis mīꝰ ꝓprie ſignificēt ī abſtractōe ſic̄ eēntia ⁊ deitaſ. vn̄ ē ꝙ iſta magis ſūt appropriabilia ꝑſonis ꝙͣ eēntia vel deitas. ſic em̄ hͦ nomen ſapīain abſtractōne dicit̉ reſpectu huiꝰ noīs ſapiēs. ſic̄ deitas reſpectu huiꝰ noīs deus. ergo ſicut ꝯueniēter dicit̉ſapientia generans ſapientia genita: ita ꝯueniēter dicet̉ deitas generās deitas geīta ſiue eēntia. ¶ Itē augin li. de fide ad petrū. ſic xp̄m dei filiū .i. vnā in trinitate ꝑſonā deum verum crede. vt diuinitatem eius de natura patris natam eſſe nō dubites. ex hoc ergo relingtur ꝙ cōuenienter dicitur diuinitas nata vel genit.ergo ſimiliter eēntia vel deitas. ¶ Item hylariꝰ. viij. li.de tri. p̄dicamus ex eodem eiuſdem generis genitamnaturam naturaliter in ſe gignentem habuiſſe naturāergo cōuenienter dicitur natura gignēs et genita: ſednō differūt ī deo eēntia ⁊ nat̉a. gͦ ꝯueniēter dicet̉ eēntiaignēs et genita. ¶ Itē ſi dicat̉ ſic̄ dīc mgr̄ in ſentētijsv. diſ. li. j. ꝙ oēs iſte locutōes ſūt īproprie et dicūt̉ emphatice .i. exp̄ſſiue ad ſignificādū veritatē vnitatis eēntie in dīnis ꝑſoīs. Un̄ ita exponēde ſūt dīnitas genita.i. filius ꝗ eſt nat̉a. et ſic in ceteris. ſed ẜm hoc erit eadem rō ī om̄ibꝰ eēntialibꝰ ſignificātibꝰ ꝑ modū abſtractōis. eque ergo cōuenienter dicet̉ in eēntia genita velgignēs ſic̄ nat̉a vel dīnitas vl̓ ſapīa. ¶ Itē hͦ vr̄ ꝑ ſupͣditam auctoritatē aug. qꝛ ſapīa de ſapīa ſic̄ eſſentia de eſſentia. Sed quereret aliꝗs que hītudo notet̉ ꝑ p̄poſitōem de: cū dicit̉ eēntia. Nā cū de dicat habitudīeꝫ cāeorigīalis cū dicit̉ ſapīa de ſapīa: ergo cum dr̄ eēntia deeēntia: ſignat̉ ergo eēntia origo ad eēntiam. niſi exponatur vt prius filiꝰ ꝗ eſt eēntia: de pr̄e ꝗ eſt eēntia. propterea dd̓m ẜm damaſ. ꝙ ea q̄ ſunt ſuꝑ nos vt diuina:coguntur dicere ẜm nos. hoc eſt ẜm modū cōprehenſionis hūane. ſigͥficamꝰ igit̉ dīnā eſſentiā abſolute et hͦduobus modis. vt quo eſt: hoc eſt ſignificādo eēntiamvt eēntiam. et ꝙ eſt ſignificādo eēntiam vt in habenteillā. vt ꝑ hoc nomē ens. Cū at̄ ſignat̉ eēntia primomōnō ē aliqͦ mō appropriabilis ꝑſone. cū v̓o ſignatur ſcd̓omō ꝑ hoc nomē ens ē appropriabilis ꝑſone. inde eſt ꝙbene dicit̉ ens generās ens genitꝰ. ſꝫ nō dicit̉ bn̄ eēntiagenerās et genita. ens em̄ dic̄ ꝙ eſt. ꝙ ē aūt pr̄ dice̓ velip̄am naturā q̄ eſt eſſentia. vel ip̄aꝫ rem nature que eſtꝑſona. per hoc patet reſponſio ad primum. ¶ Ad ſecundum dicendum ꝙ illa auctoritas aug. ſic ſapientiade ſapientia. ſicut eēntia de eēntia. dicitur ad expreſſionem vnitatis ſapientie patris et filij ſic̄ et eēntia. Un̄ibi dicitur ſic. hoc eſt deo eſſe quod ſapere. Unde pr̄ etfilius ſimul ſunt vna ſapientia quia vna eſſentia. et ſigillatim ſapientia de ſapientia ſicut eſſentia de eēntia.debet ergo exponi ſicut exponit mogiſter ſnīaꝝ. id eſtfilius qui eſt eēntia: de patre qui eſt eſſentia. ¶ Ad illd̓v̓o quod queritur circa reſponſionem magiſtrorum deabſtractis nominibus. dicendum ꝙ nominum que impoſita ſunt ad ſignificandum ꝑ modum abſtractioīsdiuinam eēntiam. quedam nominant ip̄am ſub formaabſoluta. vt eēntia deitas. et hec non reſpiciunt perſonales determinationes vt dicatur eſſentia vel deitasgenita vel generans. Et ratio huius eſt. quia perſona