Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio. xlix. de diuinisomībꝰ in ſpeciali.Piuuate xp̄i gratia ꝯſeq̄nter inꝗrēdū eſt de noībꝰ dīnisin ſpāli. doctoꝝ aūt poſitio ē vt nomīadiuina q̄dā ſint eēntialia: q̄dā ꝑſonaidū notōnalia. cuiꝰ poſitōis rōeminfra maīfeſtabimꝰ. In pͥmis inꝗrētes de noībꝰ eēntialibꝰ ẜm diſtīctōꝫ damaſcēi pͥmo li. vbi ſignat hāc diuiſionē noīm eēntialiū. q̄dā dicūt̉ de deo miſtice: q̄dā ſimbolice ẜm diſtīguit bt̄us dyoniſiꝰ theologiā ſymbolicā et miſticā. iuxta verba euāgelij Math̓. xiij. Uobisdatū ē noſce miſteriū regni dei: ceteris ī ꝑabolis. Theologiā igit̉ ꝑabolicā ſiue ſymbolicā ꝓponebat dn̄s turbis noīans dīna ſil̓itudinibꝰ corꝑalibꝰ. theologicā v̓omiſticā ꝓponebat diſcipulis: exponēs eis dīna ſignationibꝰ ſpiritalibꝰ. Ea corꝑali de deo dicūt̉ dicūtur ſymbolice ſiue ꝑabolice: v̓o dicūt̉ d̓o ſpūalidicūt̉ miſtice. Noīm aūt dicūt̉ de deo miſtice ẜm damaſ. ē hec diſtinctō. quedā dicunt̉ de deo abſolutequedā v̓o dicūt̉ ẜm hītudīem ſiue reſpectū. v̓bigr̄a creator. dn̄s ⁊cͣ. Itē eoꝝ dicūt̉ abſolute. q̄dā modumpoſitōis: q̄dā modū priuatōis et ſignāt ꝗd. verbigr̄a. incorꝑalis. Itē eoꝝ dicūt̉ de deo modū poſitionis. q̄dā dicūt̉ de deo ẜm ea primo ꝑtinēt ad ſb̓amq̄dam v̓o ẜm ea ſequūt̉ ſb̓am. v̓bigr̄a. Iuſtꝰ et miſericors bonus. et dicit̉ hoc ꝯſequi ſb̓am ẜm ſil̓itudinemad ea ꝯſequūt̉ ſb̓am ī creat̉is. Itē eoꝝ que dicūt̉ ẜmea prio ꝑtinēt ad ſb̓am et abſolute et modū poſitionis. q̄dā dicūt̉ de ip̄o ẜm ip̄m. vt ens: et ē. q̄dā ẜmoꝑatōem ſubſtātialē vt deꝰ qd̓ impoīt̉ ab oꝑatōe. Eteſt qd̓ dīc damaſ. primū nomē ip̄ius demōſtratū eſtvt ens ei eſt. Scd̓ꝫ v̓o oꝑatōꝫ ſcꝫ vt deꝰ in corꝑale v̓oincreatū et quecūqꝫ talia ꝗd eſt ſignāt vt corrūpit̉ neqꝫ creatus eſt. Bonū aūt et iuſtū quecūqꝫ talia ſequūt̉ naturā. ip̄am ſubſtātiā on̄dūt. dn̄s at̄ etrex qͣcūqꝫ talia: hītudinem ad ea ꝗbꝰ diſtīguit̉ oſtendūt. ẜm ergo hūc modū de dīnis noībꝰ inꝗrēdū ē. Primo de noībꝰ deſignātibꝰ ip̄m abſolutē. Scd̓o de nomine oꝑatōis. Tercio de noībꝰ priuatīs. Quarto denoībꝰ cōſeq̄ntibꝰ naturā. Quīto de noībꝰ reſpectiuis.Sexto vltimo noībꝰ ſymbolicis. In primis igit̉de nomībꝰ eēntialibꝰ deſigͣntibꝰ dīnū abſolute. Significat̉ aūt dīnū et noīalit̓: et ꝓnoīalit̉. Noīaliteraūt ſignificat̉ dīna eēntia vt ē qͣſi abſtracto noīeeēntie vel exn̄tie. et vt ē velut modū cōcreti nomīeentis. et ē. hoc ordīe inꝗrimꝰ. Prīo de noīe eēntiaSecūdo de noīe exn̄tia. Tercō de noīe entis. Quartode noīe ꝗ̄ eſt.uīto de ſignatōe ꝓnoīalis ē. Alēbrum primumRimo q̄rit̉ de noīe eēntie. prīo An noīe noīet̉ dīnū. ſecūdo An noīeturꝓprie. Tercio. an vniuoce noīet iſtd̓ nomen creatorē et creaturā. Quarto vtruꝫſit appropͥabile ꝑſone.Irticulus primusD primū ſic. damaſ. hoīes hanc groſſaꝫ carnem indutos dīnas et immateriales dinitatis oꝑatōes intelligē et dicere impoſſibileē: niſi ingibꝰ formis et notis ſunt ẜm nos. hoceēntinificet ina abſolutōe quo res eſtgnificat qd̓ res ē. Quo aūt deꝰ ē ꝯprehēimustīem nec forma nec nota: hoc noīe eēntiaibiliſibilia dei ſicut dīc aponitas ea que facta ſūtec alit̓ hic ī via intellit̉ dītas: hoc

nomē eēntia ſignificet in oīmoda abſolutōe. em̄ ꝯſignat aliquā intentōꝫ vel hītudīem ad id qd̓ factū ē.em̄ intentōꝫ aliquā cālitatis vel oꝑatōis vel excellētiecōſignat vel cōnotat. ergo hoc noīe nec intelliget̉ necnoīabit̉ a nobis dīnitas. Cōtra aug. v. de trini. ē ſine dubitatōe ſubſtantia vel melius appellat̉ eēntia quāgreci vſiam vocāt. ſicut em̄ ab eo qd̓ eſt ſaꝑe dicta eſtſapientia: ita ab eo eſt. dicta eſt eſſentia. Quodcōcedendū eſt. dicendū noīatio diuini eſſe ē duobꝰmodis effectus et imp̄ſſiones notionū que ſūt indite intellectui. effectus noīat̉ creator. om̄ipotēs. etiādeus. ſicut patebit: impreſſiones v̓o notionū que ſūtindite intellectui noīant̉ ens verū et bonū. he em̄ notiones entis primi veri primi nobis imp̄ſſe ſunt vt declaratum eſt ſupra qōn de diuina eēntialitate et qōnde bonitate. Notio aūt entis prima eſt qꝛ ens eſt pͥmūintelligibile. Unde hac notōne ſibi imp̄ſſa de diuīo eſſeſicut dicit damaſ. cognitio eſſendi deum naturalit̓nobis inſerta eſt. noīat deum ens et eēntiam hoc ẜmnos. Cum v̓o cōprehēdit ſimplicitatē diuini eſſe īdiffert quo ē et ē. ideo cogit̉ ẜm nos noīari duobꝰ nomībꝰ. noīe eēntie qua ſignificat̉ vt quo eſt: nomīe entisquo ſignificatur vt qd̓ eſt. Ad illud qd̓ obijcit a ioh̓edamaſ. iam patet reſpōſio. qꝛ noīe eēntie nomīamꝰ deūet forma eſt notōe nobis indita: etiā ẜm nos. Adillud qd̓ apl̓us dicit dicendū dīnitas intelligit̉ eaque facta ſunt. tn̄ negat qn poſſit intelligi notōesimp̄ſſas. Et tn̄ ſi diceret̉ eſt poſſibile aliter intelligere dīnitatem niſi illud qd̓ factū eſt. tūc notōnes inſerte ad cognoſcēdū deū. deputarēt̉ ī his que facta ſūtſicut media ad intelligendū et noīandū deū. notio tn̄entis ſiue eēntie abſoluit ab comꝑatōne. Articulus ſecundusTem querit̉ an nomīe eēntie noīet̉ dīnū¶Heſſe ꝓprie. et ab eo qd̓ eſt dicat̉ eſſentia ſic̄ dicit aug. eſſe aūt vel ens noīatpprie deū. ſꝫ coīter in quadā analogia.nec hoc nomē eēntia noīabit dīnam eēntialitatē ꝓprie. Cōtra Aug. vij. de trini. eſſentia vere ac ꝓprie diciturita: vt fortaſſe ſolū deū dici oporteat eēntiam. Eſt em̄vere ſolus qꝛ incōmutabilis: atꝫ nomē ſuū famulo ſucmoyſi enūciauit cum ait. ego ſum ſum. Itē hiero.ad marcellā deus ſolꝰ exordiū habet: vere eēntionomen tenuit. Reſpōſio hoc nomē eēntia ſi ītelligat̉cōiter ē ꝓpriū nomē dei. īmo extēdit̉ ẜm analogiā ſiens ad creaturas. Si v̓o ītelligat̉ p̄ciſione velpriuatōe eius ē ab alio vl̓ ens mutabile: efficit̉ ꝓpriūnomen dīne eēntialitatis. eēntia noīat eēntialitateꝫnll̓o addito. Si hac p̄ciſiōe noīet eēntialitatē vt .ſ.eēntia dicat eēntialitatē nihil addit̉ vel ꝯpoīt̉ ſꝫ ē ſimplex: ꝓpriū ē nomē dei. Itē eēntia dei ſigficat eēntialitatē vt ſeip̄o ens. ſi p̄uatōne ītelligeēntialitas ſeip̄o ens alio. ꝓpriū nom̄ ē dīne eſſētialitatis et ſic ītelligūt̉ aucͣtes aug. et hiero. Articulꝰ terciꝰErcio q̄rit̉ vtrū eēntia ẜm coīter accipit̉dicat̉ vniuoce equoce. dicat ph̓s ſi ꝗsToīa entia vocet: equoce vniuoce nūcupa.bit. An̄ ens d̓r vniuoce ſb̓a accn̄te: ml̓tomaeēntia dicet̉ vīuoce eēntia creatoris creat̉e. Itē pt̄ accipi ꝓportō aliqͣ creatoris creat̉e. nec ẜm gennec ẜm accn̄s eēntie crcate īcreate. vīuoce. It ſidicat̉ dicat̉ vīuoce ſꝫ ānalogice. ē ẜm priꝰ poſteriꝰ ſic̄ ens de ſb̓a et accn̄te. Cōtͣ. vbicūqꝫ ē coītas ẜm analogiā. ꝙͣuis ſit pone̓ formā vnā cōeꝫ ſic̄ ī vniuocisē tn̄ pone̓ ꝯꝑatōꝫ aliquā vnā. vn̄ et̄ bonū qd̓ dr̄ ẜm analogiam de deo et creatura ponit comparationem quaſcilicet omne bonum creatum eſt ordinabile ad bonuꝫincreatum et bonum increatū eſt tale ad qd̓ ome aliud