Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlviij.

genitum eſſe filio ẜm ſubſtantiam eſt: diuerſa eſt ergoſub̓a patris et filij. Contra quos ex eadem ꝓpoſitōneobijcit aug. ſi quicꝗd de deo dicit̉ ẜm ſub̓am dicit̉:dictū eſt ego pater vnum ſumꝰ ẜm ſub̓am dictum eſt.vna igit̉ eſt ſub̓a patris et filij. Sed tn̄ obijcit̉. omnequod dicit̉ de aliquo. aut dicit̉ ẜm ſub̓am: aut ẜm accidens. Si in deo nihil dicit̉ ẜm accn̄s: quicquid dedeo dicit̉: dicit̉ ẜm ſub̓am. Item īmediata oppoſitioeſt. om̄e qd̓ eſt. aut eſt ens ſe: aut ens ſe. ſed ensin alio eſt ſub̓a īmediata: igit̉ eſt oppoſitō entis quod ēſub̓a et entis qd̓ eſt accn̄s. ſi in deo nihil eſt vel intelligit̉ qd̓ ſit ens ẜm accidens: quicquid ē vel intelligitur vel dicit̉ in deo: dicitur vt ens ſub̓a. Item boeciꝰin li. de tri. dicit. p̄dicamenta que ſunt ẜm accn̄s cuꝫquis in diuinā p̄dicatōeꝫ verterit: cūcta mutant̉ predicari pn̄t. Queritur aut p̄dicamentū relatōnis cumaſſumit̉ ad diuinā p̄dicatōeꝫ. vt dicit̉ ens eſt pater:aut deꝰ eſt generās. aut manet in rōne ꝓpria: aut mutatur. ſi manet: et in rōne ꝓpria eſt accn̄s: de deo diceretur aliquid ẜm accn̄s quod eſt falſum. ſi mutat̉: ſicutalia mutant̉ in p̄dicamentū ſub̓e. vt cum dicit̉ deꝰ magnus p̄dicat̉ magnitudo ẜm ſub̓am: deus bonus bonitas ẜm ſub̓am adaliquid dictū de deo mutabitur inſub̓am. Contra dam̄. pater et filius ſunt nomīaſignificatia ſub̓am: ſꝫ habitudinis adinuicem ſignificant exn̄tie modum. relinꝗtur igit̉ pater et filiꝰ dicātur in trinitate ſignificent ſub̓am: quicꝗd dicitur in trinitate dr̄ ẜm ſub̓am. Item aug. v. de trinitate. illud p̄cipue teneamus quicꝗd ad ſe dicit̉ p̄ſtantiſſima illa diuina ſublimitas ſub̓aliter dici: qd̓ autē adaliud ſub̓aliter ſꝫ relatōne. Relatōne aūt dr̄ paterrelatiue dr̄ filius ſpūſſct̄s ⁊cͣ. Qd̓ ꝯcedenduꝫ eſt Ad primū obiectū. dd̓m ẜm augu. v. de tri. nihil indeo ẜm accn̄s dicitur. qꝛ nihil ei accidit: nec tn̄ om̄e qd̓dicit̉: ẜm ſub̓am dr̄. In rebꝰ em̄ creatis mutabilibusqd̓ ẜm ſub̓am dr̄ reſtat vt ẜm accn̄s dicat̉: in deo at̄nihil ẜm accn̄s dicitur. quia nihil in eo mutabile: nectn̄ om̄e qd̓ dicit̉ ẜm ſub̓am dicit̉. dicitur em̄ adaliꝗd:ſicut pater ad filiū et filius ad pr̄em. qd̓ non eſt accn̄s:qꝛ ille ſemꝑ eſt pr̄ et ille ſemꝑ eſt filius: hoc patet rn̄.ad primum. Sed ſi obijciat̉ ꝯtra hanc ſolutiōeꝫ. quiain creaturis ſunt accidētia inſeꝑabilia: ſemꝑ ſunt inſubiectis manentibꝰ ſubiectis. ſicut nigredo in coruovitain aīa et ita ſunt inamiſſibilia. ꝙͣuis pater in diuinitate ſemꝑ ſit pater filius ſemꝑ filiꝰ: et dicant̉ẜm ſub̓am: vident̉ dici ẜm accn̄s. Ad quod rn̄det aug.v. de tri. in accn̄tibꝰ intelligit̉ ſemꝑ mutabilitas aut deſtructōeꝫ forme ſicut inſeꝑabilibꝰ accn̄tibꝰ: aut permutatōeꝫ ſubiecti vt inſeꝑabilibꝰ corꝑalibꝰ. ſicut in nigredine corui: aut diminutōeꝫ vel augmentum ſic̄ inpīta aīe. aīa em̄ magis viuit ſapit: minꝰ deſipit. etideo neqꝫ ẜm accn̄s dicit̉ dicitur pr̄ et dicitur filius: qꝛ eternū et incōmutabile eſt. Ad ſcd̓m dicendum in creaturis hec diuiſio ē ſufficiēs om̄e qd̓ eſt. aut eſtens ſe in alio: aut ē ſe ſꝫ ī alio. hoc ē om̄e qd̓ ēaut eſt ſub̓a: aūt accn̄s. ſic aūt ē in diuīs. qꝛ vt dicitboe. de tri. nihil eſt ſub̓m in trinitate. ideo cum accn̄sdicat eſſe in ſubiecto: nihil ē vel dr̄ in deo ẜm accn̄s. intelligr̄ igit̉ hec diuiſio ens aut ē ab alio: aut ab alioSi ab alio: ſic ē ens diuinū. Si ab alio: ſic ē ens creatū. qd̓ ſubdiuidit̉ in ens in alio ens ī alio. habet igit̉ locū diſtinctō dicta in diuīs: Ad vltimū dicēdum. quēadmodū ſub̓a ẜm dr̄ vnū de decē generibus. ꝯtinet diuinā eſſentiaꝫ. qm̄ hmōi ſub̓a dr̄ ſub̓met hꝫ intentōeꝫ ꝯpoſitōnis: ſꝫ ſub̓a ſi abſtrahat̉ ab intētione ſubiecti ꝯpoſitōis: dr̄ de diuīa eēntia ſic̄ dictuꝫeſt. Sil̓r dd̓m. relatio ẜm dr̄ vnū de decē generibꝰ ꝯtinet relatiōes diuīas: ſꝫ ẜm abſtrahit a rōne accidentis ſic dr̄ in diuīs. mutat̉ igit̉ ẜm intentōeꝫ accipitur in gene̓ accn̄tis. manet tn̄ ẜm intentōneꝫ verita-

Tercio queriturᵐ. §. iij.vtrū in diuīs ponendū ſit p̄dicamentuꝫ relationis. Adquod ſic boeciꝰ de trinitate. ad aliquid oīno predicarinon pōt: ſed nihil in diuinis ponenduꝫ eſt qd̓ p̄dicari pōt: adaliꝗd in diuīs ponenduꝫ eſt p̄dicamēto. Item boeciꝰ in li. de tri. dicit. om̄ia p̄dicamentacum aſſumunt̉ in diuīaꝫ p̄dicatōeꝫ mutant̉: eque mutantur ſub̓a adaliꝗd ſicut alia p̄dicamēta. igit̉ vl̓ omnia p̄dicamenta erūt ponēda in trinitate: vel nulla: ſed om̄ia: nulla. nec p̄dicamentū ſub̓e nec relatōnis Item genera p̄dicamentoꝝ ſunt imꝑmixta ita vnūgenꝰ eſt aliud nec vnū p̄dicamentū eſt aliud. vnd̓ inph̓ia nulla eſt verior iſta: nullū adaliꝗd eſt ſub̓a. ſꝫ indiuinis nulla falſior illa: nullū ad aliquid eſt ſub̓a. qm̄pater eſt eſſentia diuīa. Relinꝗtur igit̉ in diuīs ſb̓a adaliꝗd ſiue relatio non faciūt differre p̄dicamenta. Item adaliꝗd ẜm ſuā intentōeꝫ dīc idem qd̓ ad alid̓quid: cum nihil in trinitate poſſit dici ſe hr̄e vt aliudad aliud quid: ī trinitate poterit vere poni adaliquid. Contra ſicut ꝓbatū eſt ſupra. in diuino eſſe eſtvnitas in pluribꝰ. ꝯſtans ē ex ꝑte vnitatis accipit̉ vere intento ſub̓e ẜm ſupͣ dictū ē: ex ꝑte pluralitatispōt accipi intentō ſub̓e ſicut ꝓbatum eſt ſupͣ de vnitatediuīe nature: nec pluralitas alicuiꝰ intentōis maneat ſumma ſimplicitate. nulla aūt intentio alicuiꝰgeneris nec qͣlitatis nec qͣntitatis ceteroꝝ eſt: queaddat aut minuat aut mutet reſpectu ſub̓e p̄ter ſolā intentionē relatōnis. ſicut ꝓbat boecius in li. de tri.addit aut mutat aut minuit ſub̓am pl̓alitatis: diuīaaccipiet̉ ẜm intentōeꝫ relatōnis. Un̄ boe. in lib̓. de tri.ſub̓a ꝯtinet vnitatē: relatio multiplicat trinitatē. Itēſicut ſupͣ ꝓbatum ē queſtōne de ordine diuinaꝝ ꝑſonaꝝin diuīo ordine nccͣio ponit̉ natura ordo nature ẜmrōnem originis: ſꝫ dicit aug. ad maximinū. cum diciturpater et filiꝰ. iudicat̉ ſub̓a ſꝫ origo ſiue genitꝰ et ingenitus .i. quid ſit ſꝫ vnde quiſqꝫ ſit vel ſit. ita ī deopr̄e et deo filio ſi vtriuſqꝫ natura queratur: vterqꝫ deꝰnec magis alter altero deus. ſi aūt origo pater ē deusde quo filius deus: de quo aūt pater nullus ē deus. Ethec noīa ꝓpinquitatis ſunt noīa: non nature. ideo adaliquid dicta vel relatīa dicunt̉. Relinꝗtur igit̉ vereeſt ponere in diuīs intentōneꝫ adaliꝗd ſiue relatōnis. Qd̓ ꝯcedendū eſt. dicendū igit̉ in diuīs accipiturp̄dicatio ẜm relatōneꝫ. nec tamen relatio illa intelligitur vt accn̄s ſicut in creatura. intentio enim relatōniseſt accidens que ſequitur ſubſtantiam ꝯpoſitam ſicuteſt in creatura. in pͥncipijs ſubſtantie que ſūt materia et forma accipitur relatio que eſt accidentalisſed eſſentialis. ſicut ineſſe materie coaccipitur intentiopotentie. vnde materia dicit poſſibile ad formam. in eſſentia forme coaccipitur intentio actus ẜm quem eſtfectio potentie materie. Relatōnes ergo potentie actus accipiunt̉ in principijs ſubſtantie eſſentialit̓. multo ergo magis in infinitum relatio in diuinis accipiet̉eſſentialis non accidentalis. Unde nota. adaliquidprius eſt intentione accidentis ſimpliciter: tamen ī creaturis mutabilibus conſequitur. quod ſic maīfeſtaturTria hec accipit intellectus. eſſe: et eſſe ad: et ad eſſe.Eſſe quod accipit abſolute et vt per ſe accipit ẜm intētionē ſubſtantie. Adeſſe v̓o accipit ẜm intentioneꝫ accidentis. Accidens enim eſt quod adeſt et abeſt. Sedeſſe ad: accipit ẜm intentionem relationis ſiue adaliquid. quoniā adaliquid dicitur ẜm eſſe ſuū ad aliquidſe habens. Cuꝫ ergo intentio eius qd̓ eſt eſſe ad: ſit prior ꝙͣ intento eius qd̓ eſt ad eſſe. prior eſt ſimpliciter intentio adaliquid ſiue relationis ꝙͣ intentio accidentisꝙͣuis in creaturis propter eſſe quod eſt mutabile adcadat in intētōeꝫ accn̄tis. Rn̄det igit̉ ad pͥmū. illd̓