Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlviij.

poteſt: ergo nec ratio vniuerſalis nec ꝑticularis. qꝛ ꝑsponit imꝑfectōeꝫ. ꝑticulare etiā dicit̉ qꝛ ꝑtem capit etiam vl̓is: ſꝫ diuina eſſentia eſt ẜm ꝑtem in ꝑſonis: ergo ꝑſone hn̄t rōnem ꝑticularis nec in eſſentia vl̓is. Item vbi eſt ponere dr̄iam forme materie: noneſt ponere vl̓e et ꝑticulare. qꝛ ratio ꝑticularis neceſſaria materia et ratio vl̓is a forma ſed in deo non pōt poni dr̄ia materie et forme ſiue ratio materie et forme nec ratio ꝑticularis vl̓is. Contra diuīa eſſentiap̄dicat̉ de qualibet ꝑſona eſſential̓r et ꝯuerſim: eſtzenus vel ſpēs ꝑſonaꝝ. Preterea ꝑticulare ſiue ſintulare de quo dr̄ aliud. ipſum v̓o nullo alio dicitur.ſꝫ ratio iſta ꝯuenit cuilibet ꝑſone: quelibet ꝑſona ēticulare ſiue ſingulare. ſed ſingulare ꝑticulare dicuntur ad vl̓: igit̉ ꝑſona dicat̉ niſi ad eſſentiā: eſſentia eſt vl̓e. Item ꝑſona ē rōnalis nature ſub̓a indiuidua: ſꝫ ſub̓a indiuidua ē indiuiduū: ꝑſona ē indiuiduum. ſed indiuiduū dr̄ ad vl̓e: eſſentia eſt vl̓is. Itemdama. dicit deꝰ et ſignificāt ſpēm cōem. ypoſtaſisaūt indiuiduū demonſtrat .ſ. patre et filiuꝫ et ſpm̄ ſct̄mpetrū et paulum. Item dama. coīa et vl̓ia p̄dicant̉ deſubiectis ſibipſis ꝑticularibꝰ. cōe igit̉ ſub̓a eſt: ꝑticulare v̓o ypoſtaſis .i. ꝑſona. ꝑticulare aūt dr̄ qm̄ ꝑtēnature hꝫ: ſꝫ ꝑticulare nūero. vt athoniū .i. indiuiduuꝫnūero em̄ natura differre dicunt̉ ypoſtaſes. Itēin eodē. ſub̓a ſignificat coēm circumplectiuā ſpeciē homouſeon .i. filiū ſpecificati. ypoſtaſeon .i. ꝑſonaꝝ vtputa deus ypoſtaſis aūt indiuiduū demonſtrat ſcꝫ patrem et filiū et ſpiritū ſct̄m. petrū paulū huiuſmōi. Item dama. deitas natura manifeſtat. pr̄ ypoſtaſimdeus aūt cōe nature ſignificat in vnāquaqͣꝫ ypoſtaſiꝫſiue ꝑſonā ordinat̉ denoīatīe quēadmoduꝫ. Itemdeus eſt habet diuinā naturā: ſicut habet humanam: ſicut hūanitas eſt quedā nat̉alis ita et deitas. Item hyllariꝰ. vij. de tri. in patre filio credē̓ duosdeos impiū eſt. patrē et filiū predicari deū ſingularemſacrilegiū eſt. deū ex deo in ſimilitudinē generis vnūſint negare blaſphemiū eſt. Item idem ex indr̄ia atꝫſingl̓aritate generis vnū ſint natus generās. Rn̄.in deo eſt ponere eſſe vl̓ nec eſſe ſingulare vel ꝑticulare. hꝫ tamen eſſe diuinū de vtroqꝫ qd̓ eſt ꝑfectōnis: etdeeſt ei ex vtroqꝫ qd̓ eſt imꝑfectōnis. vl̓ em̄ eſt in multis et dr̄ de multis. ꝗa eſt totū ſunt ſingularia. ſicut dicit totū qd̓ eſt ſor. ſic̄ quātitatē qualitatemet oꝑationē: que tn̄ ſunt in eſſe ſortis. vn̄ dicit totuꝫqd̓ eſt ſortis: ſed tn̄ dicit de illo. ſed dr̄ deus pr̄ deusfilius deꝰ ſpūſſct̄s: dr̄ eſſe diuinū in multis ſꝫ dicit̉multis. em̄ dico deꝰ: dico totū eſſe pr̄is: totū eſſe filij: eſſe de multis imꝑfectōis ē ineſſe vl̓i. vn̄ ꝯueniteſſe diuīo: ſꝫ eſſe in multis ꝯuenit: qꝛ hoc ē virtutis nobilitatis. Sil̓r ꝑticulare dr̄ qd̓ eſt in vno ſolo. tamēeſt de ml̓tis. ē de multis: ꝑfectōis ē ꝗa dīc totū.ſꝫ eſſe in vno ſolo imꝑfectōnis ē: qꝛ nobiliꝰ eſt in multis ꝙͣ in vno. Ideo eſſe diuinū ē in multis in vno ſolo. ſꝫ eſſe in multis multiplicatū ſꝫ vnū. Item ē loꝗde ꝑticulari ſiue indiuiduo tribus modis. Uno ẜm dr̄ eſſe a materia. alio ẜm ab accn̄tibus. tercio ẜm a forma ſignata et ſingulari. Primo dīcph̓s dic ſolem dicit formā tm̄. dicit huc ſolem. dicitforma materia. et ita diuerſitas vl̓is et ꝑticularis ēẜm diuerſitateꝫ forme materie: ſꝫ in diuinis ē materia qꝛ nihil imꝑfectōnis vn̄ nihil eſt ibi impotentia.ſꝫ quicꝗd eſt ibi in actu ē. igitur eſt ꝑticulare nec vniuerſale in diuinis. Un̄ boecius in lib̓. de tri. dicit. nihilẜm materiā dicit̉ eſſe ſꝫ ẜm ꝓpriam formam. ſed diuinaſub̓a ſine materia et forma eſt: atqꝫ ideo eſt id eſt. reliqua v̓o ſunt id qd̓ ſunt. vnūquodqꝫ eniꝫ habet eſſeſuum ex illis ex quibꝰ eſt et ex ꝑtibus ſuis. et eſt hoc atqꝫ hoc. ex hoc patet non eſt materia in diuinis et itaec particulare nec ſingulare. Scd̓o modo dicit boecius de trini. numero differentiam accidentiū facit vari-

etas. Nam tres homines neqꝫ genere neqꝫ ſpecie ſed ſuis accidentibꝰ diſtant. nam ſi omnino ab his cūcta accidentia ſeꝑemus. tamen locus cunctis diuerſus ē quēvnuꝫ fingere nullo modo poſſumus. duo enim corporavnum locum non optinebunt qui eſt accidens. atqꝫ id̓oſunt numero plures: quia accidentibus plures fiunt.et ideo cum in diuinis non ſint accidentia: non differ̄tadinuicem ꝑſone accidentibus. et ideo ſunt ſingularia nec particularia nec indiuidua. Ex his itaqꝫ patꝫ diuina eſſentia eſt vniuerſalis. nec ꝑſone ſunt particularia vel ſingularia. Tercio modo ſic dicit boeciꝰcum homo dicitur: de pluribus quidē hominibus predicatur: ſed ſi illā humanitatē que in ſocrate eſt indiuiduo ꝯſideremus: ſic indiuidua cum ſocrates ipſe ſit indiuiduus ſingularis. ex quo accipitur quia ſicut ſocͣtes et cicero ſuis ſingularibꝰ ꝓprietatibus accidentibus ſingulares et numero plures cognoſcunt̉: ſic ſuisꝓprijs indiuiduis ſingularibus humanitatibꝰ numero plures efficiunt̉. Cum igit̉ deitas nullo modo plurificetur in patre et filio et ſpūſct̄o: ſe habet deitas adpatrē et filium et ſpm̄ſanctuꝫ vt vniuerſale ad ſingularia. Ad primo obiectuꝫ. diuina eſſentia p̄dicat̉ ⁊cͣ.dicendū p̄dicari eſſentialiter dicitur equoce de eſſentia diuīa et de genere ſiue de ſpecie. quia eſſentia diuīaaliter eſt eſſentia patris et filij et ſpūſſancti. aliter animalis eſſentia homīs et aſini. vnitas em̄ animalis ī ſuis ſpeciebꝰ vt dicit dama. ꝯſideratur re ſed ratione.vnitas eſſentie in ꝑſonis re quidem ꝯſideratur. et dicitur. quia eſſentia multiplicat̉ in ꝑſonis. ſubſtātiav̓o generis multiplicat̉ in ſpeciebꝰ ſubſtantia ſpecieiin indiuiduis. Ad ſcd̓m dicendū. cum dicit̉ ꝑticulare ſiue ſingulare eſt de quo dicitur aliud: ipſuꝫ v̓o denullo. intelligit̉ rōnem habitudinis ad ſubiectuꝫ. ratio aūt ſubiecti nullo modo eſt in diuinis. Scd̓m v̓odicit̉ de ꝑſona diuina dicit̉ tranſumptiue rōne ſimilitudinis locutionis. non vt conatur ibi habitudo ad ſb̓iectum ẜm rem: ſed ſolum ẜm locutionem. Ad terciūdd̓m. in diffinitōe ꝑſone ſub̓a indiuidua dicitur dupliciter. vel ꝓpter ſeꝑationē eſt ẜm ſub̓aꝫ et ſitū et accidentia. et ſic dicit̉ de ꝑſona creata: vel ꝓpter diſtinctionē ꝓprietatuꝫ ſolum. et hoc modo ꝯuenit ſub̓a indiuidua: ꝑſone increate. nec tn̄ ſequitur hoc ꝑſona diuinaeſt ſub̓a indiuidua: eſt indiuiduū. qm̄ indiuiduuꝫ dictuꝫ ſubſtantīe imꝑtat ſeꝑationē ẜm ſub̓am et ſitum etaccidentia. poſſet tamen dici predicta diſtinctio perſone non eſt perſone ꝯmuniter: ſed ſolum perſone prout conuenit creature rationali. Unde richar. in lib̓. detrinit̉. corrigit iſtam diffinitionem. aſſignans rationemperſone ẜm conuenit diuinis. perſona eſt ratōnalisnature incōmunicabilis exiſtentia. Ad illud quodobijcit ẜm damaſce. dicendum non intendit damaſ.dicere diuina eſſentia ſit vniuerſale et perſona particulare: ſed ſimilitudine locutionis de diuina eſſentialoquimur vt de communi quod predicatur de pluribꝰet ita per modum vniuerſalis. de perſona v̓o vt de ſingulari quod dicitur de vno ſolo et ita per modum indiuidui. diuina ergo eſſentia dicitur ſpecies a dama. ẜmrationem dicendi quia predicatur de pluribus. ẜmrationem rei. quia et ſi predicetur de pluribus. predicatur de pluribus differentibus numero proprie loquendo. Unde ad illud quod dicitur ſecundo. numero natura differūt ypoſtaſes intelligendū differre nūero dicit̉ duobꝰ modis. Uno ꝙͣtum ad diſcretionem que eſt ꝙͣtum ad ſub̓am ſeu ſub̓e ſignatōneꝫ. qn̄ſcilicet aliqua ita differunt vt hoc non ſit illud. et hocmodo Sortes et plato differunt numero. Unde Foecius de trinitate. veriſſime eſt vnum in quo nullus numerꝰ. Alio modo differre numero dicitur differre numeratione. vt cum de aliquibus rebus loquentes dicimꝰ vna due tres. et perſone diuine differunt numero. Ad hanc enim differentiam ſufficit differentia