Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlviij.

litaꝫ illud idem inꝙͣtum capibile eſt ab intellectu preterea licet deus ſit demōſtrabilis ẜm ſuā ſub̓am: eſttn̄ demōſtrabilis ad intellectū ſaltē ẜm aliquā ſui proprietatē. Exo. xv. Iſte deꝰ meꝰ glorificabo. Preterea licet verbū et ꝑticipiū ſignificent tꝑe: nihilominus tn̄ deus quodāmo notificabilis eſt. non ꝗa ipſe cadit ſub tꝑe: ſed ꝗa iuxta poſſibilitatē intellectꝰ noſtriintelligit ꝯtinuo et tꝑe intelligimus et ſignamꝰ. Un̄et hoc verbū ē: dictū de deo. ſignat motu temꝑeUn̄ aug. ſuꝑ illud. j. ioh̓. In pͥncipio erat verbū. dumverbū ſubſtantiuū duplicem hꝫ ſignificatōeꝫ. aliqn̄ em̄tꝑales motus ẜm analogiaꝫ alioꝝ verboruꝫ declarat:aliqn̄ ſub̓am vniuſcuiuſqꝫ rei de p̄dicat̉ ſine vllo tꝑali motu deſignat ideo ſubſtantiuum vocat̉. tale eſt qd̓dicit̉ in principio erat verbum: quaſi in patre ſubſiſtitfilius. em̄ tꝑe: ſꝫ ſub̓a ponit̉ erat. Nlembrum ſecundumOnſequenter querit̉ quomodo deꝰ ſit innominabilis: et querunt̉ duo. Primo ſinomīabilis abſqꝫ ꝯꝑatione ad creaturaꝫScd̓o vtꝝ noīabilis ꝓprie vel improprie. Articulus primusD pͥmū obijcit̉ ſic. regulam habet̉ in li.de regulis fidei. Ome deo ꝯueniens: ꝯuenitei vel cauſatīe vel ſimilitudinarie vel adiūctiue vel negatiue. Cauſatīe: ſicut ea que de deo dicunt̉per cām. vt iuſtꝰ pius vel fortis. Sil̓itudinarie: ſicut eaque ſimilitudinē. vt pater filiꝰ ſplendor imago Adiūctiue: ſicut ea dicunt̉ de deo rōne adiuncti. vt dicit̉deus iraſci rōne adiūcti ſcꝫ punitōnis. ſil̓r et penite̓ ratione adiūcti ſcꝫ mutatōnis. ſolet em̄ adiungi ire punitio: et penitentie oꝑis mutatō. Ideo dicit̉ deꝰ iraſcipunit penitere opus mutat. Negatīe v̓o: ſicut dr̄ deus indurare aliquē vel ſubtrahere gr̄am alicui. Indurare enim idem dicitur de deo apponere gratiamUn̄ aug. dr̄ induraſſe cor pharaoīs. imꝑtiendo maliciā: ſed apponendo gr̄am. ſubtrahere v̓o gr̄aꝫ ideꝫeſt ꝯſeruare gr̄am vel ꝯtinuare. igit̉ nullumuomē ꝯueīat niſi ẜm hos modos. et oēs iſti modi dicūtur in ꝯꝑatione ad creaturā: nullū nomen deo ꝯuenitniſi in ꝯꝑatione ad creaturā. Item intelligit̉ niſiin ꝯꝑatione ad creaturam: ergo nec nominat̉ niſi inꝑatione ad creaturam. ꝗa ſicut intelligit̉: ſic nomīatur Contra nomen eſſentia et hoc nomen eſt noīantdeum. et tn̄ nullā dicūt ꝯꝑationē ad creatura. Non igr̄om̄e nomē deo ꝯueniens dr̄ in relatione ad creaturam Rn̄. ẜm illā regulam in li. de regulis fidei. om̄e ſimplex alio eſt: alio dr̄ eſſe. qꝛ ſua ꝓpria eſſentia ē. dr̄ autēhoc eſt: noīatur a ſuo effectu quē hꝫ. Un̄ iuſtꝰ: ꝗa facitiuſtū. bonus: qꝛ facit bonū. hmōi. Un̄ bt̄s dyo. in li.de di. no. ex oīm exiſtentiū ordinatōne p̄tenta imanes qͣſdā et ſil̓itudines diuinoꝝ ꝑadigmatū hn̄te .i. formarū exemplariū. ſunt in mente diuīa in ſummuꝫ viaoīm et ordine ẜm virtutē redeundū eſt om̄i ablatōneeminētia om̄i: ꝓinde ex om̄ibꝰ ꝯgnoſcit̉ et in oībꝰ.et tangit triplicē modū intelligendi ſiue nominandi deum. ablatōne. eminentia: cauſa. Unus em̄ modus eſt ablationē ſiue abnegationē: ſicut dicitur eternusimmenſus. et hic modus eſt a cōꝑatione diuini eſſe adcreaturā ẜm dr̄iam. Aliꝰ modus eminentiā: ſic̄ cumdicit̉ ſupͣexiſtens optimꝰ hmōi. et hic modus ē a comꝑatione diuini eſſe ad creaturā ẜm ꝯuenientiā que eſtper ꝓportionem ẜm ꝯmunem ꝯceptionē. optimum invno qͦꝫ eſt deo attribuenduꝫ. Terciꝰ modus ē per cām:ſicut dicit̉ deus qd̓ imponit̉ ab oꝑatione ſicut dicitdam̄. potens ſapiens hmōi. et hoc ſumit̉ ex ꝯꝑationediuini eſſe ad creaturā ẜm ꝯꝑationem que eſt effectusad cauſam. Ad hoc autem quod obijcitur de hoc nomine qui eſt. dicunt etiā hoc nomen nomīat in com-

ꝑatione ad creaturam: et hoc ẜm dr̄iam. Un̄ hiero. admarcellā ſcribens. deus ſolus qui exordium non habꝫvere eſſentie nomē tenuit. quia in eius ꝯꝑatione vereeſt: quia incōmutabilis eſt: quaſi vere ſunt que mutabilia ſunt. tn̄ dd̓m. quia hoc nomen qui eſt: ꝙͣtum adillud qd̓ nomīat: noīat abſolutū abſqꝫ ꝯꝑatiōe ad creaturam. ſignificat em̄ ens ex ſeip̄o. quātū v̓o ad nomīantem qui accipit ratōne ens ſeipſo niſi ens ab alioquod eſt creatura: noīatur in ꝯparatione ad creaturā.Articulus ſecūdusOnſequēter querit̉ vtrū deꝰ poſſit nominariꝓprie. Ad qd̓ ſic. regulaꝫ in li. de regulisfidei. Om̄e ſimplex ꝓprie ē: improprie dr̄eſſe. deus ſimplex ſit: dr̄ niſi improprie proprie Itē dr̄ niſi qd̓ intelligit̉: ſꝫ intelligit̉ niſi in ſil̓itudine que ē veſtigij ſiue imaginis dei in creatura.noīatur niſi ſil̓itudinē acceptā a creatura. Iteꝫnominat̉ deꝰ niſi ſimbolica vel miſtica theologia. Sibolica aūt theologia noīat deū creaturas exterioresvt ſolem. ignē. luce hmōi. Miſtica v̓o nomīant interiores .ſ. ſpirituales occultas: nullꝰ modus nominandi deū eſt niſi creaturas vel ſil̓itudīes creat̉aruꝫ noīat̉ niſi trāſlatīe. Iteꝫ dīc dyo. in hierarchiaangelica. ē poſſibile aīo nr̄o ad materialē aſcēdēceleſtiū hierarchiaꝝ ꝯtemplatōeꝫ: niſi ea ẜm ip̄m eſtmanuductōe vtat̉. et ſil̓itudines creaturaꝝ: multomagis pōt animꝰ nr̄ aſcendere celeſtiū hierarchi.ad ꝯtēplatōeꝫ. ſil̓itudinē creaturaꝝ d̓i ſꝫ ſic̄ intelligimus: ita etiā ſignamꝰ. pōt ſignare diuīa niſi ſimilitudinem creaturaꝝ tranſumptiue improprie. Contͣ aug. in. v. de tri. Ille dixit moy. Ego ſumſuꝫ. hec dices filijs iſrl̓. ē miſit me ad vos. vere ac ꝓpͥedr̄ eēntia cuiꝰ eēntia nouit p̄teritū aut futuꝝ:men eēntia eſt: ꝓprie dr̄ de deo. Iteꝫ ioh̓ dam. ſcidum ē a nob̓ tranſlatū eſt ad bt̄aꝫ deitatem pr̄mtas filiatōis ꝓceſſiōis nomē. ꝯͣrio em̄ ē nob̓ traditūvt ait diuinꝰ apl̓s. ꝓpterea flecto genua ad deū pr̄emdn̄i nr̄i ih̓u xp̄i ex oīs pr̄nitas in celo ī terra noīat̉: hec noīa pr̄ filiꝰ ſpūſſct̄s dicūt̉ tranſlatīe deoſꝫ ꝓprie. Iteꝫ amb̓. ij. li. de tri. ſunt q̄dam noīa ꝓprietatē deitatis on̄dūt. vt generatō. v̓bum. filius. hmōi.Quedaꝫ v̓o ſunt diuīe maieſtatis expͥmūt vnitatē: vtſapīa. v̓itas virtꝰ hmōi. Quedā v̓o alia ſunt ſil̓rtudinē de deo tranſlatīe dicunt̉. vt ſplēdor caracter ſpeculū hmōi. relinꝗtur igr̄ oīa dicunt̉ improprieſiue tranſlatīe de deo. Rn. ē ſignare de deo qꝛ ē. eſtſigͣre de deo ꝗd ē. Nome ſignās de deo qꝛ ē. dicit̉ ꝓprie:ſic eſt nomē ē et eēntia. noīa d̓o ſignant̉ de deo ꝗdē. vno dicunt̉ ꝓprie alio īproprie. Quedā ei ſunt de deo ſꝑ dicunt̉ ꝓprie quēadmoduꝫ illa dicunt̉ ẜmcorꝑalē et vl̓r oīa illa ſigͥficāt ſpēꝫ ī materia imꝑfectionē vt ignis leo ſplēdor hmōi. hec dicūt̉ tranſlatiōeꝫ. Quedā v̓o ſūt vno dicūt̉ ꝓprie alio īpropͥe .i. trāſlatōeꝫ. vt vl̓r oīa illa ſigͥ ficāt ſpēꝫ inmateria. imꝑfectōeꝫ nal̓e vel v̓tutis oꝑatōis. vt ſapiētia v̓tus v̓itas hmōi. Dupl̓r ē via intelligēdi adquā ꝯſeꝗt̉ dicēdi. vna ē intellct̄s ꝓcedit ab effectibꝰ ad cam ꝯgͦſcendā: vt ea facta ſūt ꝓcedat ad ꝯgnoſcendam vnitateꝫ ſempit̓nā: illā ꝯgnoſcit diuītatisſb̓aꝫ. ſic̄ dr̄ Ro. j. ī hac via ſi accipiat̉ noīandi ſiuedicēdi: tranſmittit noīa effectuū ad ſigͥficādam cām vtnomē ſapīe ad ſigͥficandū d̓i noticiā nomē bonitatisquā ſil̓r inueīt in creat̉a ad ſigͥficandū dei boītatē ſicde alijs: ita et̄ nomē pr̄nitatis filiatōis. Uia v̓o alia ē intellct̄s ꝓcedit a ad effectꝰ. vn̄ tūc illa noīa ſigͥficāt ſpēm ſine materia vel ꝑfectōeꝫ nat̉e: veriꝰ att̓buitip̄i cāe ꝙͣ ip̄is effectibꝰ. Un̄ ẜm hāc viā in deo dicet̉ boītas ꝓprie v̓itas hmōi. tantomagis ꝓprie ꝙͣ de creatura: qꝛ ibi ē bonitas v̓itas poͣ eēntiā. in creaturad̓o ꝑticipatōꝫ. pꝫ ſol̓o ad obiecta.