Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nlembrum ſecūdumEcundo querit̉ vtrum filius ſit equalipatri. qd̓ ſic videt̉ per aucͣteꝫ in ſimboloathanaſij. equalis patri ẜm diuinitatem Item ratio equalitatis ſit indifferētia diſtinctoꝝ indr̄ia eſt in eēntialibꝰ. cum filiꝰ ī nullo eſſentiali differat a patre: relinꝗtur ſit equalis patri. Contra. pater ē maior filio. maior autē dicit exceſſum in quātitate: equale aūt pͥuat exceſſum. ſi pat̓eſt maior filio: filius non eſt equalis patri. Si dicat̉ maior importat pͥncipalitatem auc̄tatis dicit̉ pater maior filio exceſſum potentie vel ſapiētie vel huiuſmodi. Contra. aucͣtas ordinata atteſtat̉ pt̄ati: maior aucͣtas maior pt̄ati. ſi pater maior eſt filio aucͣte:eſt maior pt̄ate: ergo eſt illi equalis. Item filiꝰ habet a patre ē oꝑat̉. ꝓpter qd̓ dicit dam. patereſt cauſa filij: quia igit̉ filius eſt cauſa hoc habet a pr̄eUn̄ dr̄ pͥncipiū de pͥncipio. in via igr̄ reſolutōis pr̄ ē pͥncipiū. qꝛ pͥncipiū ab ip̄o ipſuꝫ a nullo: ſed incāis cātis vl̓ibꝰ ſemꝑ dico illa que eſt prior eſt maiorisv̓tutis influentie ꝓpter qd̓ dicit ph̓s om̄is cauſamaria plus eſt influens ſuꝑ cauſatū ꝙͣ cauſa ſecūdariaa ſimili videt̉ de cauſa pͥma ſiue principijs increatis. Item ꝯuenientia ordinis in cauſatis hoc reꝗͥrit. vt ſecundaria tam mīoris ſit v̓tutis influentie. igr̄ cuꝫ indiuīs ſit ordo ꝯuenientiſſimꝰ ꝑfectiſſimꝰ: principiū ſiue cauſa a alia ſiue aliud principiū qd̓ a nullo. maioris erit v̓tutis. et ita principiū qd̓ eſt de principio:erit equale principio qd̓ non eſt de principio: nec filiꝰpatri. Item potentia generandi eſt potentia aliqua atteſtat̉ potentie. hac aut potentia circūſcripta intellectū ꝓpter hoc dicet̉ pater minoris potentie ꝙͣ filius: igit̉ ipſa exiſtente in patre: pater eſt maioris potētie ꝙͣ filius. Rn̄. filius eſt equalis patri. in nullo minor ipſo neqꝫ ẜm potentiā neqꝫ ẜm ſapientiā: ſed omnia equalis. Ad illud qd̓ obijcit̉. pater ē maior. dicendū illa maioritas non dicit exceſſum potentie velſapīe vel bonitatis vel alicuiꝰ hmōi. ſꝫ ſolum principalitatem aucͣtis. Ad illud qd̓ obijcit̉. aucͣtas atteſtatur potentie. dd̓m aucͣtis ꝓprie atteſtatur dignitati.Dignitas aūt qn̄qꝫ attendit̉ penes maioritatē .ſ. potentie vel ſapīe vel hmōi: quandoqꝫ v̓o penes principalitatem ſiue prioritatē. Un̄ ꝑſone ſeniores digniores dicuntur et magis reuerēde. ꝓpter qd̓ dicit̉ leui. xix. corā ca capite ꝯſurge. prioritati aūt in creaturis rn̄det ordoin diuīs. dd̓m eſt igit̉: aucͣtas in diuinis atteſtat̉potētie ſꝫ dignitati .ſ. prioritatis ẜm ordinē nature. Un̄ſicut ſeꝗtur pr̄ eſt filio pͥor ẜm ordinē nature. filiꝰ eſt illi eqͣlis: ita ſeꝗtur pr̄ eſt maior filio filius eſt illi eqͣlis. Ad aliud dd̓m eſt ſic in deſcēſucauſaꝝ in creaturis: in ordine pͥncipioꝝ in diuīs. deſcenſus em̄ cauſaꝝ cauſataꝝ eſt ẜm maiorē et minoreꝫdiſtantiā a prima. ꝓpter qd̓ ẜm magis deſcendūt:minꝰ coīcant v̓tuteꝫ pͥme cauſe. ſic ē in diuīs licꝫ ibiſit ordo nature. ſunt oīno ideꝫ ẜm ſub̓am. vn̄ in illis pōt eſſe dr̄ia v̓tutis vel potentie. Ad aliud dd̓m. ſic̄ in cauſis cauſatis reqͥrit̉ ꝯueniētia ordinis dr̄aꝫin v̓tute ſiue potētia. ſic ꝯueniētia ordīs in diuīs reqritidēptitatē in v̓tute ſiue potētia. emanatō em̄ diuinaruꝫꝑſonaꝝ penes quā eſt ordo nature: eſt ẜm oīmodaꝫ indr̄iam eēntie ſiue potētie vel v̓tutis. qꝛ ibi ē oīno idemeēntia qd̓ potentia vel virtꝰ. ī cauſis aūt cauſatis ē deſcenſus ẜm ſub̓aꝝ diſtantiā et dr̄iam ſiue diſſimilitudinem maiorē a primo. Ad aliud dd̓m. circūſcriptapotentia qua pr̄ generat. qꝛ eſt alia potentia qua generat ꝙͣ que eſt ip̄e: ſeꝗtur ip̄m nulliꝰ eſſe potentie īmo eſſe vnde hmōi circumſcriptio ponit potentiaꝫ patris nullam eſſe.

Nlembrum tercium.Ercio querit̉ vtrū ſpūſſct̄us ſit eqͣlis pr̄iaut filio? qd̓ videt̉ tote tres ꝑſone coeterne ſibi ſunt et coeqͣles. Cont̄. dare ſetotū ſine ſui diminutōne ē ſumme potentie. hoc at̄ pōt pr̄. hoc pōt filiꝰ: aūt ſpūſſct̄s. nec ī aliquo excedit potentia ſpūſſct̄i potentiā pr̄is vel filij: igit̉eſt mīoris potētie ꝙͣ alius illoꝝ. em̄ pōt hoc qd̓ illi poſſunt qd̓ eſt maxīe et ſumme potētie. nec pōt aliꝗdaliud qd̓ ip̄i pn̄t: videt̉ qd̓ ſit potētie mīoris. Iteꝫſi ſcīa patris extendēt ſe vel extendere poſſet ad alia cꝰcūqꝫ generis ſiue gene̓is ſub̓e ſiue qͣlitatis ſiue r̄latiōisad qd̓ ſe extenderet vel extendē poſſet ſcīa filij: poſſetdici ſcīa patris maior ſcīa filij. hoc aūt on̄dit rich̓.de ſct̄o victo. idem ē ſcīa qd̓ eſſentia in deo. eo modoſi potentia pr̄is vel filij poſſit aliꝗd cuiuſcunqꝫ generisvel ſub̓e vel eqͣlitatis vel quātitatis vel relatōnis quod poſſit ſpūſſct̄s: maior ē potentia patris vel filij ꝙͣſpūſſct̄i. igitur cuiuſcunqꝫ generis ponat̉ generatio velſpiratio exquo pr̄ pōt generare et ſpirare: filiꝰ aūt ſpirare tm̄: ſpuſſct̄s aūt pōt. maioris eſt potētie patfilius: et vterqꝫ ꝙͣ ſpūſſct̄s. Item eqͣlitas in diuīs atendit̉ penes indr̄iam ſiue equalitatē potētie ſapīe bonitatis: ſi ſpūſſct̄s bonitas mīor eſt bonitate patrisfilij: eſt illi eqͣlis. minor ſit videt̉: qꝛ bonū ē ſuidiffuſiuū. hec ē ſe vera: ergo diffuſio vere et ſe atteſtat̉ bonitati. maior maiori et maxīa maxīe ſummaſumme. ſꝫ pater filiꝰ ſumme diffundūt ſe: ſpūſſct̄us v̓o: igit̉ cōicat illis bonitatē ſuā maioris ē bonitatis: igr̄ eſt illis eqͣlis. Rn̄. ſpūſſct̄s eqͣlis eſt pr̄i filio ſicut dīc Rich̓. de ſct̄o Uicto. illa ſumma t̓nitasꝯſtat in vnitate ſub̓e. certe vna eadēqꝫ ſub̓a eſt maiꝰaliꝗd vel minꝰ deteriuſye ſeipſa. Sil̓r yſid̓. in li. de ordine cret̓aꝝ. ſpūſſct̄s oīpotens ē. cui p̄ter ſpūſſct̄s ētotū cōe ē pr̄is filij. Ad hoc qd̓ primo obijcit̉. dicendum dare ſe totū ſine ſui diminutōe eſt ſumme potētie. quidē potētia ſic̄ eſt pr̄is et filij ita ſpūſſct̄i. ſicuteadē eſt potētia filij potuit generari eſt in pr̄e potuit generare. ſic̄ determīatū ē. j. ſen. vij. di. ſic eadem ēpotētia ſpūſſct̄i pōt dari ſpirari. pr̄is filij pn̄tdare .i. ſpirare. pōt addi huic. q. illud qd̓ dīc augꝰ. inli. ꝯͣ maximinū. aſſerebat pr̄eꝫ maiorē filio: qꝛ iſte pt̄generare ille. Abſit inꝗt vt ſit potētior filio pat̓qꝛ creatorē genuit pr̄ filiꝰ genuit creatorē. neqꝫpotuit: ſꝫ oꝑtuit .i. ex impotētia fecit: ſꝫ qꝛ ꝯueniebat ei. ſil̓r pōt dici in ꝓpoſito. Si v̓o querit̉ vtrū artata ſiue ligata ē potētia ꝓducendi in ꝑſona ſpūſſct̄ipter hoc pt̄ exire in actū ꝓducendi ꝑſona: ſic̄ pt̄ inpr̄e filio. dd̓m: īmo ex ſumma ꝑfectōe ipſiꝰ potētie ē. qꝛ pt̄ exire in actū hmōi ꝗa ꝯgrueret. at̄ ſit ꝯgruuꝫ: hītum ē ī tractatu de nūero ꝑſonaꝝ. Sicem̄ dic anẜ. in monol̓. pt̄ qd̓ ſibi ꝓdeſt dꝫ: tantomagis aduerſitas ꝑuerſitas pn̄t in illū. ſic pt̄: potētia pt̄: ſꝫ impotēter. Ad aliud dd̓m. ē ſil̓ede ſcīa potētia. qꝛ res cuiuſcūqꝫ p̄dicamēti ſiue ſub̓eſiue qͣntitatis ſiue adaliꝗd: ē ꝓprie ſub̓m ſcīe qͣſi in qd̓ ēmotꝰ cognitīe ꝓut ē ad ſcienduꝫ. ſic ē de potētia cuiꝰmotꝰ ē ī adaliꝗd ſꝫ ex ꝯn̄ti ad motū oꝑatie ſiue potētie ē oꝑatīa derelinꝗtur. Un̄ ſcire ē adaliꝗd eſtiḡrantie: poſſe at̄ ē impotētie. Ad terciū dd̓m. eſt ſil̓e de potētia ꝓducēdi ſil̓e ꝓut eſt ꝑſone create et increate. qꝛ vis illa eſt ad coīcandū eēntiā in creaturis: eſt ꝓpter defectū quēdam eſt in creatura appetit ꝑpetuari ſimpl̓r. et ex ſe pōt: ꝓpterea data eſtvirtꝰ ꝓductīa ſiue generatīa vt ꝑpetuet ſe ī alio qd̓ ī ſe pt̄. igr̄ ꝑſona creata pt̄ ꝓduce̓ ſibi ſil̓eꝫ īpotentia ē. impotētia ē defectꝰ: nec ī ſe nec ī alio pt̄ ꝑpetuare ſuum eſſe: ſed diuīa eſſentia potētia pt̄ ꝓducere ꝑſonā in ꝑſona eſt ſpūſſct̄s eſt impotētie ſꝫ potentie. ſic̄ em̄ dīc augꝰ. potēter non poteſt deus malum