Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ture. ſic vtiqꝫ ꝓceſſio ſpirituſſancti prior ordine natureꝙͣ generatō filij a patre. Si dicat̉ ẜm auguſt. in li. detri. eſt amor vel appetitus rei ꝯgnoſcende: eſt amorrei ꝯgnite. vt anteꝙͣ aliquis ſciat grāmaticā: vult appetit eam ſcire. ſil̓r poſtꝙͣ ſcit eam: vult eam ſcire. prima voluntas ſiue amor p̄cedit intelligentiā: ſꝫ ſcd̓a voluntas ſequit̉ intelligentiā: et huic aptatur ſpūſſanctet ideo ſequit̉ generatōeꝫ filij ſua ꝓceſſio. Un̄ dicit auguſti. in li. de tri. mens amat ſuā noticiaꝫ que eſtvelut quidā amplexus ꝑentis et ꝓlis: repn̄tat ſpirituꝫſanctū. Sed tūc ꝯtra hanc rn̄ſionem opponit̉. aug. dicin. ix. de tri. et vult. amor rei ꝯgnoſcende ſit amor reicognite. Un̄ dicit. appetitus quo inhiat̉ rei cognoſcende fit amor rei cognite: dum tenet amplectit̉ placitaꝫꝓlem .i. ipſam noticiā. cum appetitus inhiat̉ rei cogͦſcende: p̄cedit generatōeꝫ ſapientie. ille ideꝫ ſit amorrei cognite repreſentat ſpm̄ſanctū. ꝓceſſio ſpūſſāctiordine nature p̄intelligit̉ ante generatōeꝫ filij. Tercia ratio ẜm ordinē intelligentie pater ille eternusgeneret voluntariꝰ: velle p̄cedit generare. ſed voluntasrepreſentat ſpm̄ſanctū ſpirituſſanctꝰ p̄intelligit̉ antegeneratōeꝫ filij. Solutio. dicendū voluntas ſiueappetitus rōnalis duplex eſt. Eſt eniꝫ voluntas vt natura: et eſt voluntas vt volūtas. ſicut dīc ioh̓. damaſc.alijs verbis grecis thelyſis buſilis. voluntas v̓o vt natura eſt appetitꝰ generalis et indeterminatꝰ: voluntasv̓o vt voluntas ſpālis et definita. Nam volūtas vt natura inſerta ē cuilibet vi aīe reſpectu ſui actus et obiecti. Un̄ in iraſcibili ē reſpectu ardui. in corruptibili reſpectu boni. in rationali reſpectu veri. Sed volūtas vtvoluntas quidem ē determinata: inſerta eſt ſoluꝫ virtuti motiue rōnali que mouet̉ ex arbitrio iudicio libere. voluntas pͥmo modo dicta p̄cedit noticiā ſiue intelligentiaꝫ: quia appetitꝰ ille eſt in ip̄a vi cognitiua reſpectu motiue natural̓r inſertus quo inhiat rei ꝯgnoſcende. et de appetitu intelligit̉ aucͣtas aug. ſcꝫ partuꝫmentis p̄cedit appetitus. volūtas v̓o vt voluntas ordīenature ꝯſequit̉ noticiā. hec em̄ eſt determinata reſpct̄ualicuiꝰ rei: ſꝫ poſſumꝰ velle ꝓprie aliꝗd niſi cognituꝫſicut on̄ſum ē. ẜm hoc dd̓m iuxta hūc modū dr̄ in diuinis volūtas dupl̓r .ſ. eſſential̓r et ꝑſonal̓r. Uolūtaseſſential̓r accipit̉ a volūtate vt nat̉a. et hec volūtas qͣſiindeterminata ē et generalis in diuīs. ꝗa hec volūtasvna eadē eſt pr̄is et filij et ſpūſſct̄i. ſit idē qd̓ eēntiadiuīa. hec volūtas ordine intelligētie p̄cedit generationē ſapīe ſiue filij. an̄ ip̄am p̄intelligit̉. volūtas v̓o dicta notional̓r ſiue ꝑſonal̓r: accipit̉ a volūtate vt voluntas. et hec eſt qͣſi generalis ſꝫ appropriata ſpūiſct̄o. ſicut volūtas vt voluntas in ordine nature dr̄ ꝯſequinoticiā ita hec voluntas dicta ꝑſonal̓r ſpūſct̄o: ẜmrōnem intelligētie ꝯſeꝗtur in diuīs generatōeꝫ intelligentie. ita ꝓceſſio ſpūſſct̄i ꝯſeꝗtur generatiōeꝫ filij: tn̄ ꝯſeꝗtur re vel tꝑe. Sꝫ volūtas pͥmo dicta ancedit. qꝛ diuīa eſſentia eſt dicēs rōnem ad ꝓductō filij generatōeꝫ: ſpūſſct̄i ꝓceſſionē: ordineture pͥor ē generatō ꝙͣ ꝓceſſio. Item alia ad ideꝫqm̄ ordine nature prior eſt ꝓductio eſt modū natue̓ꝙͣ que ē modū volūtatis. ſic̄ prior eſt natura ꝙͣ voluntas ordine nature. quia vbicūqꝫ eſt volūtas ibi eſt natura et ecōuerſo: ſed ꝓductio filij eſt modum ꝑfecte nature: ꝓductio ſpirituſſancti modum voluntatis ꝑfecte. que etiam ꝓductio eſt etiam a filio. id̓o ordine nature ſequitur ꝓductionem filij per generationem Per hoc ſoluit̉ ratio prima in cōtrarium et ſimiliterſecunda. quia dico non cuiuſcunqꝫ voluntatis intentio precedit cognitionem: ſed voluntatis generalis quādicimus voluntatem vt naturam. quia per hāc inchoat vis cognitiua rei cognoſcende. Ad terciam rationem dicendum cum aliquid eſt imꝑfectionis in ipſatrinitate creata: id non debet aptari ip̄i trinitati incre

ate. ẜm hoc dicendum in trinitate creata eſt duplexappetitus. Unus eſt rei cognoſcende: et iſte precedit ſcientiam. mouens animā ad querendum quod ignorat.Alius eſt appetitus rei cognite: et iſte quaſi dilectō ip̄ius noticie iaꝫ habite vt ſeruetur. primus appetitus eſtimꝑfectus confuſus. quia velle cognoſcere anteꝙͣ homo cognoſcat: ponit in ipſo imꝑfectioneꝫ et defectum.quia ponit ignorantiaꝫ in ipſo. Sed alius appetituseſt amor rei cognite ꝑfectionis eſt. quia eſt ipſiꝰ mentisdiligentis ſuā cognitōnem. Un̄ ponit ſcientiā et cognitioneꝫ in eo cuiꝰ eſt. et iſte eſt appetitus determinatus. ꝙͣuis in nob̓ ẜm radiceꝫ idem ſit vterqꝫ appetitꝰ ſicutdicit aug. amor rei ꝯgnoſcende ſit amor rei cognite.tamen differūt in eſſe. quia vnꝰ imꝑfectus alius perfectus. vnꝰ indeterminatus alius determinatus. primusergo appetitus inqͣtum ſic eſt: non debet adaptari diuinis ſed ſecundus. Ud quartam rationem dicendum cum dicitur pater vult generare. velle dic eſſentiamin patre. et ẜm intelligentiam volūtatis eſt quaſi medium inter ypoſtaſim patris et generare. tamen ẜmnon dicit aliud ꝙͣ eſſentiam. vnde cum dicit̉ pater pōtgenerare pater vult generare. vtrūqꝫ importat eſſentiāſcꝫ poſſe velle. Un̄ eſſentia ſub rōne potentie vel volūtatis tenet rōnem medij. quia dicendo pater vult generare: volūtas dicit eſſentiam inꝙͣtum eſt ratio generationis. Aliter v̓o accipit̉ cuꝫ dicit̉ pater et filius cōemhabent volūtatem: quia hec voluntas cōem dicit notōnem que eſt coīs ſpiratio. aliter tn̄ cum dicit̉ pr̄ et filiꝰhabēt de ſe ꝓducentem voluntatem ꝯmunem. quia hecvoluntas dicitur perſonaliter ſpirituſſanctus et ſic patet reſponſio. Membrum octauūCtauo querit̉ abſtracto ordine natureintellectū. an adhuc ſit intelligere ypoſtaſes in eſſe diuīo. on̄ditur ſic. quiaintelligendo pr̄em: filiū intelligendo.adhuc intelligēdo ab alio a aliꝰ. ab alio a quo alius: ab alio a alius. adhuc intelligo vnitatē perfectiſſimā diuini: ſꝫ ꝑfectiſſima vnitas ē vt oſtenſuꝫ eſt eſt in pluribꝰ non multiplicata: adhuc intelligo invnitate diuīa vnū et vnū. Sil̓r querit̉ vtꝝ abſtractis intellectuꝫ ypoſtaſibꝰ ſiue ꝑſonis ſit adhuc intelligere ordinē nature in eſſe diuīo. on̄dit̉ non: qꝛ abſtractis ꝑſonis ſiue ypoſtaſibꝰ intelligit̉ aliꝗs a nll̓oa alius. nec aliꝗs ſit ab alio a alius. nec aliꝗs ſitab alio a nullus: ſꝫ ẜm has diuiſiones intelligit̉ ordonature et ē in diuīs: abſtractis ꝑſonis ſiue ypoſtaſibus in diuīs erit intellige̓ ordinē nature. Ad oppoſitū. ꝯſtat abſtractis ypoſtaſibꝰ pōt intelligi mēsſūma noſce̓ ſe. etiā ꝯgnoſces ſe diligit ſe: abſtractisꝑſonis ē ibi intellige mentē noticiā amore: ſꝫ ordo nature ē noticie ad mentē: amoris ad vtrūqꝫ. relinꝗt̉ itur eſt intellige̓ ordinē nature in deo. abſtractis etin ꝑſonis. Scd̓a. in aīa rōnali ſunt ypoſtaſes. tn̄ ibi intelligr̄ ordo nat̉e int̓ mentē intelligētiā voluntatē. ẜm qͣs vires aīa ē imago trinitatis increate:ſil̓r ī increata t̓nitate pt̄ intelligi ordo nat̉̄e ſi abſtratur ypoſtaſes ꝑſone. ¶¶ Sol̓o. dd̓m ad pͥmū abſtracto ordīe nat̉ali vl̓ nat̉e a diuīs intellct̄m: adhuc pn̄tintelligi ypoſtaſes. vn̄ pt̄ adhuc ibi ītelligi vnꝰ vnustn̄ indiſtīcte. Un̄ notādū. ypoſtaẜ ſit ſb̓a. aliqn̄ dicit modū ſb̓e ꝓnoīalis eſt ſub qͣlitate indet̓mīata:ſic̄ ſb̓a ꝓnoīalis. aliqn̄ dīc modū ſb̓e noīalis ſingularis vt ſor. et tūc dīc ſub qͣlitate det̓mīata et definita veldiſtīcta. ſi tūc ſit circa rōnal̓ nat̉e ſingl̓arē: dicetur ꝑſona. abſtracto ordīe nat̉e a diuīs ē ẜm iſtasprietates. ab aliqͣ a alius ⁊cͣ. eſſet intelligere pͥmomodo ypoſtaſes ī diuinis quia poſſet intelligi vnusdat tamen indiſtincte. ſicut ſubſtantia pronominalisdat intelligere ſubſtantiam. ſed non poſſent ibi intel-