Queſtio.xlv.

ſolus eſſe poteſt qui de ſe procedentē nō habet. hunc dequo modo loquimur de ſe procedenthabere oportet.ſic itaqꝫ procedit ex alio vt nihilominꝰ alius procedaex ip̄o. Ex his ergo neceſſario ꝯcludit̉ in diuīs numerꝑſonaꝝ triū. ¶ Tercia ratō. ſicut ſupra on̄ſum eſt noneſt niſi duplex modꝰ procedēdi in diuinis. vel ꝑ moduꝫnature: vel ꝑ modū voluntatis. ꝑ modū nature generatio filij a patre: ꝑ modū volūtatis proceſſio ſpūſſct̄i abvtroqꝫ. neceſſe eſt ergo tres eſſe ꝑſonas vnam in qua ſitratio primi pͥncipij a nulla procedēs: aliā que procedatꝑ generatōeꝫ. aliā v̓o que procedat ꝑ ſpiratōeꝫ. naꝫ boſum meliꝰ eſt qd̓ ſe diffundit ſūma diffuſione naturali⁊ volūtaria: ꝙͣ ꝙ altera tm̄. Si aūt poneret̉ quarta: q̄reret̉ de illa an procedat ꝑ generatōeꝫ: an ꝑ ſpiratōeꝫ.ſi ꝑ generatōeꝫ: ergo filius: ſi ꝑ ſpiratōeꝫ: ergo ſpūſſct̄sſed cū nō ſit in trinitate ꝑſonaꝝ ponendū aliquid imꝑfectū nec aliquid ſuꝑuacuū: cū vno ſolo filio poſito ꝑfecta ſit generatō: vno ſolo ſpūſct̄o poſito ꝑfecta ſit ſpiratio diuina. quia ⁊ ille ꝑfectiſſimꝰ filius ⁊ iſte ꝑfectiſſimus ſpūſſct̄us. relinquit̉ ꝙ eſt vnꝰ ſolus filius ⁊ vnꝰ ſolus ſpūl ſct̄us. Suꝑuacuū igitur ⁊ vanū eſt ponere plures. ¶ Quarta rō. aug: ī li. lxxxiij. q̄ſtō. q. xvij. Omne qd̓eſt: aliud eſt quo cōſtat: aliud quo diſcernit̉: aliud quoꝯgruit. vniuerſa igit̉ creatura ſi eſt ⁊ ab eo qd̓ oīuo nihil eſt: ſiue ꝙ ip̄a non eſt diſtat plurimuꝫ ⁊ ſuis partibꝰſibimet ꝯgruit cauſam eius. ergo terciaꝫ eſſe oportet qͣſit: qua hoc ſit: qua ſibi amica ſit. creature aūt cauſam.id eſt auctorem deū eſſe dicimꝰ. oportet ergo deuꝫ trinitatem eſſe qua nihil p̄ſtantiꝰ intelligentius beatiꝰ queatinueniri. Ideoqꝫ etiam cum veritas querit̉: pluſꝙͣ triagenera queſtionū eſſe nō pn̄t. vtꝝ oīno ſit. vtꝝ hoc autillud ſit: vtꝝ probāduꝫ vel īprobaduꝫ ſit. prima eſt queſtio naturalis. ſcd̓a ratōnalis. tercia moralis. ¶ Quītaratō. ſicut ſupra dictū eſt. coīo ꝑfecte caritatis non pōteſſe in minꝰ ꝙ in tribꝰ ꝑſonis. Si ergo vbi eſt ſūma caritas. nō poteſt deeſſe ꝑfecta coīo amoris. vbi aūt ē ſūma bonitas: non debet deeſſe ſūma caritas. Relinquit̉igit̉ ꝙ ſūma bonitas non debet eſſe in minꝰ ꝙͣ in tribusꝑſonis. Ꝙ aūt ꝑfecta coīo amoris vel caritatis nō poſſit eſſe in minꝰ ꝙͣ in tribꝰ ꝑſonis: patet. qm̄ ꝑfecta coīoamoris ꝯpletur in dilectōne. ⁊ hoc etiā vult rich̓. in li.de tri. dilectio aūt ꝑfecta nō pōt in minꝰ eſſe ꝙͣ in duabꝰꝑſonis. cōdilectio v̓o niſi in tribꝰ ꝑſonis. nec oportet eēplures ſed ſuꝑuacuuꝫ eſt ponere plures. ¶ Ad oppoſitum tria ſūt pͥncipia in reꝝ natura producēdi vnum exalio natura. rato. ⁊ voluntas. ſed in diuinis ponit̉ productio ꝑ modū nature: vt generatō filij a patre. ⁊ ꝓductio ꝑ modum voluntatis. ſcꝫ proceſſio ſpūſſancti: ergoneceſſe eſt ponere terciam productōeꝫ que fit ꝑ modumratōnis. ⁊ qd̓ iſta maxime debeat ibi poni patꝫ. qm̄ qd̓eſt dignius ſemper eſt deo tribuendum. ſed productioque eſt ꝑ modum ratōnis dignioris eſt: quia vis rationalis dignior eſt ⁊ etiam operatio ſua .ſ. vis generata.¶ Sed huiꝰ ſolutio dicta eſt prius in queſtione de ꝓceſſione ſpūſſancti. ¶ Scd̓a ratio qm̄ ſcd̓m exigentiam ꝑfectionis videtur iſtud ſequi neceſſario. quia ſi eſt vnaꝑſona dans ⁊ nō accipiens: ⁊ alia accipiens ⁊ nō dās⁊ tercia que eſt accipiens ⁊ dans: videtur ꝙ ſit quartaque nec ſit accipiens nec dans. ¶ Tercia ratō. nulla videtur eſſe ratio quare nō ſit ponere duas medias interillā cuiꝰ eſt dare ⁊ non accipere: ⁊ illam cuiꝰ eſt accipere⁊ non dare: quaꝝ eſſet dare ⁊ accipere. ⁊ quia plus cōueniret ſcd̓a cum tercia ꝙͣ cum prima. Nam pari ratione videtur eſſe ꝯfuſio poſitis tribꝰ ꝑſonis iuxta predictam ratōeꝫ. Nam tercia cuiꝰ eſt accipere ſed non dareconuenit cum ſcd̓a in vno ſcꝫ in accipiendo: ſed non inꝑando. Cuꝫ prima v̓o non conuenit nec in accipiendonec in dando: ergo plus cōuenit cum ſcd̓a ꝙͣ cum pͥma.¶ Quarta ratō ſi ſūma caritas ⁊ ſūma bonitas eſt ratio in ꝑſona patris ꝙ producit ex ſe ꝑſonam aliā. cū ſit

illa ⁊ oīno eadem bonitas ꝑ omneꝫ modum in ſpūſct̄ogo erit in ſpūſancto ꝙ producatur ex eo ꝑſona alia.Sol̓. dicēduꝫ ſicut ſupra oſtēſuꝫ eſt. ꝙ in diuinis tm̄debent eſſe tres ꝑſone. nec pn̄t eſſe plures: quia ſequeretur ꝙ non eſſet in ip̄a ſūma trinitate ſūma germanitasnec ſūma cōnexio: ſed confuſio ⁊ inordinatio. quod eſſꝫvalde abſurdum ⁊ incōueniens. quod patet. ſuppoſitoꝙ cōmunio boni non poſſit niſi duobus modis eſſe. ſcꝫvel per modum nature: ⁊ hec eſt generatō vel productōgenerati a generante. vel per moduꝫ voluntatis: ⁊ heceſt proceſſio amoris ab amante. ⁊ ſi non eſt pluribꝰ modis intelligere cōmunionem boni: erunt ad minꝰ tresperſone ſicut oſtenſum eſt. ⁊ non plures quin eſſet ſuꝑfluitas ⁊ confuſio vt oſtendunt rationes. ¶ Ad ſcd̓amrationem dicendum. ꝙ quarta perſona non poteſt eſſein dininitate que nec ſit accipiens nec dans. Naꝫ ſicutdicit Rich̓. in li. de trini. ſi illa perſona que aliunde nōaccipit vt ſit nullam procedenteꝫ de ſe haberet: imperpetuum ſola remaneret. Simili quidem ratione que d̓ſe procedentem non habet. ſi a nulla alia procederet diuino conſortio imperpetuum careret. Multiplex autēratio a vera diuinitate ſolitudineꝫ excludit ſicut dictūeſt. non eſt igitur aliquo modo quartam ponere perſonam. ¶ Ad terciam rationem dicendum ẜm Rich̓. deſancto vict. Ꝙ cōmune eſt omnibus perſonis diuinisomnem plenitudinem habere. cōmune ſolum duabusomnem plenitudinem dare. ꝯmū autem ſolis duabusomnem plenitudinem accipere vel accepiſſe. ꝯmune autem ſolis duabus non habere vtrūqꝫ ſcꝫ non dare nonaccipere ſimul ſcꝫ patri ⁊ ſpirituiſancto. vnius nāqꝫ ꝓprietas eſt ī ſolo dando ſcꝫ patris. alterius proprietastam in accipiendo ꝙͣ dando ſcꝫ ipſius filij. ſolis duabꝰeſt cōmune perſonam de ſe procedentem habere. ſolisduabus perſonis eſt ſcd̓m aliunde procedere. ſolis duabus eſt cōmune non habere vtrūqꝫ. nam tm̄ modo deſe procedentem habere eſt proprietatis vnius. tm̄modo v̓o procedere proprietas eſt alterius. proprietas autem tercij tam ab alio procedere ꝙͣ de ſe procedentemhabere ſcilicet filij. Ex his igitur patet. ꝙ conuenientia eſt ipſius ſpirituſſancti ad patrem in hoc. ꝙ non ſimul conuenit eis ꝙ perſona de ipſis procedat: ⁊ ꝙ procedant de alio procedentem habere ⁊ ab alio proc lere indiſtincte ad filium qui habet ſimul vtrūqꝫ. ſeruat̉igitur ratō proportionalitatis quod non fieret poſitisduabus perſonis quibus cōmune eſſet procedere et deſe procedenteꝫ habere. nam tres conuenirent in hoc ꝙeſt dare. tres in hoc ꝙ eſt accipere. due ſolum in dare ⁊accipere et non tres: ⁊ due ſolum in non dare non accipere ſimul. ⁊ ita non ſeruaretur proportio ⁊ conueniētia que debet eſſe trium inuicem. immo ſemper magisvna cum aliqua ꝙͣ cum alia. ¶ Ad quartam rationemdicendum. ꝙ ſumma bonitas ſicut eſt ipſa ratio productionis perſone a perſona in patre ⁊ filio: ita eſt rationon productionis in ſpirituſancto. ſicut enim ratō ſūme bonitatis neceſſario ponit diffuſionem vnius ī alium: ita ratio ipſius ſumme bonitatis excludit confuſionem in diffuſionem boni vnius ad alium. Sed ſi poneretur ꝙ ſpirituſſanctus haberet de ſe procedentē alium ratione ſumme bonitatis in eo: ita ⁊ ille alius haberet de ſe procedentem alium ⁊ ita infinitum. ⁊ infinitum conſequitur neceſſario confuſio diffuſionis bonitatis: quam non recipit ratione ſumme bonitatis. exigit igitur ratio ſumme bonitatis ꝙ ſit ex perſona vnain qua ſit terminus diffuſionis: ſicut eſt vna que eſt pͥncipium diffuſionis.¶ Queſtio. xlvj. de ordinediuinarum perſonarum.