Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt in vna forma habet differētes oꝑatōes. vt albedo facit coleratū diſgregat viſum. he aūt pluralitates cadūt in diuīo. īmo ꝙͣtum ad iſtas dicit boeciꝰvere vnū eſt in quo nullꝰ ē numerꝰ. Numerꝰ aūt ꝑſona aliter ſumit̉ vt dīc rich̓. de tri. numerat̉ vl̓ diſcernit̉ ꝑſona a ꝑſona. aut ẜm qͣlitatē tm̄. aut ẜm originemtm̄. aut ẜm vtriuſqꝫ ꝯcurſionē. ẜm qͣlitatē diſcernit̉ ꝑſona a ꝑſona vbi ē indifferētia ī origine. tn̄ in ſub̓a ē differētia ſine qͣlitate ſub̓ali: qꝛ de illa loquit̉. ſic̄ in angelis ē differētia originis. īmo oēs eodē exeūt .ſ. creationē a deo. vnꝰ ex alio: tn̄ difſerūt in ſub̓a. vtro.qꝫ numerat̉ diſcernit̉ ꝑſona a ꝑſona ī hoīe .ſ. ſubſtātia origine. qꝛ oēs eodē exeūt. īmo ibi eſtpagatō eſt vnꝰ ex alio. ſꝫ in diuīo eſt ſolū numerꝰſonaꝝ ẜm originē ẜm qͣlitatē. ſcd̓a maior eſt: pͥmaminor: tercia mīma. vn̄ in diſcretōe diuinaꝝ ꝑſonaruꝫ eſt numerꝰ vel diſcretō ſub̓aꝝ ſicut ī alijs. ideo ſo eſt ibi numerꝰ ꝑſonaꝝ ſiue trinitatis nnuūerꝰ ſimpliciter eſt differētiū ſub̓aꝝ. qꝛ eſt ſolū ẜm origīs differentiam facit numerū ī eſſentijs ſꝫ in ypoſtaſibꝰvel ꝑſonis. Ad primā ratōeꝫ. dicēduꝫ relatō poteſtꝯꝑari ad illud cuiꝰ eſt vel ad illud ad qd̓ refert̉. Relatōergo facit numerū ꝯꝑatōeꝫ ad illud cuiꝰ eſt. Unde re diuine eēntie que ē ꝑſona vel ypoſtaẜ relatō nonfacit numeꝝ: ſꝫ facit numeꝝ ꝯꝑando ad illud ad qd̓ refertur. hoc eſt qꝛ nūꝙͣ dicit̉ relatiue originis eiuſdemad ſe. vn̄ pat̓nitas in aliquo filiatō in ip̄o eodemdicūt̉ relatiue adinuicē: ſꝫ pat̓nitas in iſto filiatio inalio. ꝓpter hoc ꝯꝑando ad illud ad qd̓ refert̉: ſemꝑ ponit aliū aliū. ita facit numeꝝ ypoſtaſim ſiue ꝑſonarum. Qd̓ ergo obijcit̉ de pūcto qui eſt pͥncipiū mediuꝫ finis. Dicēduꝫ iſte relatōes relate ad eēntiā pūcticuiꝰ ſunt: faciunt numerū. tn̄ relate ad illud qd̓ vnaqueqꝫ dicit̉ faciūt aliquo numerū: ſꝫ non numerumypoſtaſim cauſa videbit̉. vn̄ dicit̉ pūctꝰ ab hac relatōe pͥncipiū a qua dicit̉ finis. Ad ſcd̓aꝫ rationem ptꝫ ſolutō hoc idē. ꝯcedo em̄ relatō non additaliquid ad diuine eēntie. Un̄ ex illa ꝑte qua ad remeēntie ꝯꝑat̉ ē nūerꝰ: ſꝫ ꝯꝑando ad illud ad qd̓ refert̉ patnitas in pr̄e non facit numeꝝ eēntia: ſꝫ facitnumeꝝ filiatōe eſt ī filio ad quā refert̉. ex illate eſt multiplicatō. Ad terciā dicēdū quedā ſūt res coīcate minꝰ habēt̉. quedā aūt coīcate nobiliꝰ magis habēt̉ meliꝰ. vt ſcīa caritas ſui amor. de pͥmis rebus bn̄ ꝓcedit ratō dignitas in termīo in illis reꝗͥreret ſolitudinē ſꝫ de alijs. īmo quāto maior fuerit coīcatio ſcīe caritatis. tāto erūt meliores maiores. qꝛeēntia diuīa ē hmōi coīcata meliꝰ nobiliꝰ habet̉. id̓opluralitas nūerꝰ ī habētibꝰ ip̄am repugͣt digͥtatꝭip̄iꝰ ī termīo. Et dico ad ꝯfirmatōeꝫ. ē ſil̓e de ꝑſona eēntia ī. iſtud diſſolutū eſt ſuperiꝰ.Nlembrum quartūUarto q̄rit̉ qd̓ nūerat̉ ibi .ſ. an ſit ibi nūerus rōnū ſolū: vel reꝝ. ſi reꝝ: vtꝝ relationū vel ꝑſonaꝝ. Ꝙtum ad pͥmū obijcit̉ſic. In diuīs em̄ ē numerꝰ qui ſit ex differētia qͣlitatis vel forme ſicut dictū eſt. nec ē ibi numerus qui ſit ibi ex differētia ẜm accidēs: qꝛ ibi ē accidens. eſt ibi numerꝰ ſolū qui ē ex differētia ẜm relatōnem. ſꝫ relatō ponit ī nūerū rei vbi ē totū vnū eſſentiā: ſꝫ ſolū in numeꝝ ratōis qd̓ pꝫ de pūcto qui eſt pͥncipiū alicuiꝰ linee finis alteriꝰ: mediū duaꝝ linearūꝯtingēs illas. Iſte em̄ relatōes circa pūctum ponūtniſi differētiā rationū rei. ergo diuinū totumvnū ſit eēntiā: relatō ponit ibi numeꝝ niſi rōnum Item ſi dicat̉ ſit numerꝰ ꝑſonaꝝ ꝓpter ordinem originis quo vnꝰ ex alio. Contra. in trinitate creata que ēmens intelligētia amor eſt relatō originis. qꝛ a menteintelligētia ab vtroqꝫ amor: tamē ex hoc eſt diffe

rentia ypoſtaſim vel ꝑſonaꝝ in aīa. īmo in vna ſolaſona inuenit̉ hec trinitas. Relinquit̉ igit̉ erit numerus ypoſtaſim vel ꝑſonaꝝ vel aīaꝝ. Tercia ratōIoh̓. dama. dicit. in creaturis ypoſtaſes diuidūt̉ ſiue ꝯſiderāt̉ re ꝯmū ip̄m ꝯſiderat̉ in ratōe: in diuinoaūt ecōuerſo. qꝛ ypoſtaſes ꝯſiderāt̉ ratōe ip̄m ēvt ꝯmune re. ergo ẜm dama. numerꝰ iſte ratōis ē nonrei. Quarta ratō. dicēdo patrē filiū ſpm̄ ſct̄m: eſtrepetitō niſi vniꝰ eiuſdē rei. qꝛ pat̓nitas eſt diuīa eēntia: filiatō eſt diuīa eēntia. ſꝫ vbi eſt repetitō vniꝰ eiuſdem rei pōt intelligi numerꝰ rei. ergo eſt ibi nūerus rei ſꝫ ſolū ratōis. Ad oppoſitū ſi ſolū eēt ibirus ratōis rei: ex hoc ſeq̄ret̉ poſitō trinitatis eſſet ſolū ẜm intellectū non eſſet trinitas in re qd̓ eſtincōueniens dicere.Conſequēter queri­ .§. j.tur an ſit numerꝰ relationū vel ypoſtaſuꝫ. ſuppoſito vtvidebit̉ ſolū ſit ibi nūerꝰ ratōis. Ad qd̓ ſic. nos videmꝰ ī creaturis. pr̄ differt a ſuo filio qͣlitate ſub̓ali relatōe. qꝛ hic pr̄: ille filiꝰ. In diuīs ſil̓r pr̄ differt a filio. aut eſt differētia ī qͣlitate: aut ī relatōne. in qͣlitate: qꝛ vbi ē differētia in qͣlitate dico ſub̓ali: ē differentia in eſſe. ibi ē ſola differētia relationū ypoſtaſuꝫ. Scd̓a ratō. boeciꝰ in li. de tri. Relatio multiplicat trinitatē ſuſtātia v̓o ꝯtinet vnitatē. in trinitate diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ſolū eſt numerꝰ relatōnū ypoſtaſū ypoſtaẜ ſit ſubſtātia. Ad oppoſitū. abſtractis r̄lationibꝰ a ꝑſonis diuīs adhuc ē differētia in ip̄is. qꝛ adhuc iſte eſt ille. nec abſtracta generatōne a pr̄e .ſ. generet: a filio generet̉: adhuc intelligerē patrem vnū aliquā habētē diuinā naturā. ſil̓r filiū vnūaliquē habētē diuinā naturā. adhuc intelligo vnuꝫvnū habētē diuinā naturā. Sꝫ dicēdo vnū habētē diui naturā dico ypoſtaſim: ibi intelligit̉ nūerꝰ ypoſtaſuꝫ abſtractis intellectū relatōibꝰ. Sol̓. dicēdūin diuīs ē nūerꝰ ypoſtaſuꝫ relationū. ſolū nūerratōis ſiue ẜm ratōeꝫ quidē ratō ē poſitō nr̄i intellectus. iſtud ꝓbat̉ neceſſariū ſuppoſita ratōe ordīorigīs in diuis. ſuppoſito ordīe origīs diuīe natureita ſcꝫ ip̄a habeat̉ ab alio: neceſſario habet̉ differentia ẜm relatōeꝫ ypoſtaſim nihil detrahēdo ſimplicitati diuīe eēntie. ptꝫ. intelligēdo em̄ diuinā naturāncc̄e ē ītelligat̉ in hn̄te illā. ſi intelligamꝰ in hn̄teillā ab alio: intelligimꝰ ꝓprietate incoīcabili ſeparat̉ ab hn̄te ab alio. ex introducit̉ differentia relatōis. vt ptꝫ in differētia ypoſtaẜ. qꝛ ypoſtaẜ nihil aliud ē ꝙͣ res nature ſiue hn̄s naturā ſub diſcretaincoīcabili ꝓprietate. ibi aūt dico habe̓ diuinā naturaꝫſub duabꝰ ꝓprietatibꝰ incoīcabilibꝰ. ideo duas ypſtaſes. Et etiā iſtud ſit neceſſariū ptꝫ. qꝛ ſuppoſitoordine originis habeat̉ diuina natura ab alio. incōtinēti habes diſtinguit̉ ab alio ab eo a quo habet. autidem ſibip̄i eēt pͥncipiū qd̓ eſt impoſſibile intellige̓. Un̄Anſel̓. neqꝫ intellectꝰ capit nec natura ꝑmittit illū quide alio eſt: eſſe illū de quo eſt. ſic in illo ordine ratōneꝓprietatū differētiū incoīcabiliū eſt differentia ypoſtaſum. Ad primā ratōeꝫ in cōtrariū que oſtendit ibiſit ſolum numerꝰ ẜm ratōeꝫ. dicendū duplex eſt relatio. ſcꝫ relatō accidētalis: eſt relatō originis que ē eſſentialis. Relatō accidētalis eſt que ſequit̉ accidentium. vt equalitas in quātitate. ſil̓itudo in qualitate.Relatō aūt originis que cōnaturalis eſt: eſt duplex veldupl̓r. qꝛ aūt dicit̉ in his ſunt ſub̓e vel ſub̓a: aut queſunt accidētia ſiue de gene accidētiū. Differentia ergorelatōis origīs pͥmo ſcꝫ ē in re ſub̓e: facit differentiā ypoſtaſuꝫ ſicut viſuꝫ ē. hoc ē qꝛ ypoſſaẜ ſemꝑ ē inre ſubſtātie ſubſtātiā dicit. ſꝫ relatio originis que ponitur in rebꝰ que ſunt ſntia: vt mens. noticia.amor: pōt facere differentiaꝫ ypoſtaſum. cum hmōi