Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xlv.

pater ē vnus. filius ē vnꝰ alius: ſpūſ ſct̄us ē vnꝰ aliꝰ:colligit̉ aceruus triū ex vnitatibꝰ p̄dictis. ergo ē verenumerꝰ diffinitōeꝫ numeri ſicut ē in creaturis. Secūda ratō. vbicūqꝫ ē dicere vnitatē vnitatē: eſt diceredualitatē. ergo ibi ē dicere vnitatē vnitatē terciamvnitatē: ibi ē dicere ternariū. ſꝫ ita ē dicere ī diuinisſonis qꝛ ibi ē vnitas qua pater ē vnus: alia eſt ab iſtavnitas qua filius ē vnus: alia ab his tercia vnitasſpūſſct̄us ē vnus. ergo recte vere ē ibi numerꝰ ternarius. Tercia ratō. pluralitas ꝑſonaꝝ plus ponit ī numerū ꝙͣ pluralitas eēntiaꝝ. qd̓ ptꝫ: qꝛ pluralitas eſſentiarum pt̄ eſt in vno numero vt pluralitas accidētiumin ſorte. nec ponūt ibi numeꝝ: īmo idem ē ſortes ſor.albus grāmaticus muſicus. ſꝫ pluralitas ꝑſonaꝝ:ſicut ptꝫ de duobꝰ angelis vel homībꝰ. pluralitas ergoꝑſonaꝝ vere facit numerū in diuinis: ergo ī ꝑſonis vere eſt numerꝰ ſicut ī creaturis. Quarta rato Rich̓. inli. de trin. Cum noīant̉ tres ꝑſone. intelligūtur tres aliqui quoꝝ vnuſquiſqꝫ ſit ſubſtātia ratōnalis nature. et dico ꝑſona: intelligit̉ aliquis vnꝰ qui ſit rationalisſubſtātia. vbi igit̉ ſūt plures ꝑſone: ſunt plures aliqui vbi tres ꝑſone: ibi tres aliqui. Si ergo ternariꝰ cōſtituitur ex vno alio tercio: relinquit̉ ī diuinis ꝑſonis vere ē numerꝰ. Ad oppoſitū. ē differētia ẜm ſubſtantiā ẜm accidēs ẜm relatōneꝫ. pͥma maior. ſcd̓aminor. tercia mīma. ſi ergo differētia vnitatē accidēs facit numerū ſimpl̓r. ergo multominꝰ differētia vnitatuꝫ ſcd̓m relatōeꝫ. ſola igit̉ vnitatū differētia ẜm ſubſtantiā facit numerū ſimpl̓r. ſꝫ hec eſt ī diuīs hͦꝫ ſolūilla que ē ẜm relaiōeꝫ: ergo eſt ibi numerꝰ ſimplicit̓. Scd̓a ratō. ſola exiſtētia pluriū in vno auffert diſtinctionē ẜm numerū: ita illa plura faciūt numerū īillo. ergo multomagis exiſtētia pluriū in vno que ſūtvnū illud. ſi in auffert ratōeꝫ numeri: multomagis vnū alicui. ſꝫ pluralitas accidētiū que inſūt ſolūalicui: facit numeꝝ ſicut pluralitas actus in ſorte. em̄ hoc ē numeroſitas ī ſorte. cum ꝑſone diuīeſūt idē qd̓ diuīa eēntia: multomagis faciunt nec ponūt numerū in diuīo. Et ꝯfirmat̉ hoc exemplū. ponatur ſortes ſit ſua grāmatica ſua muſica. ē ſortes ex his numerabilis: nec poneret̉ numerꝰ circa ip̄m.ergo ſil̓r ex ꝑte diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ſūt idē qd̓ diuīa eēntia. Sol̓. dicēdū ī diuīs ꝑſonis eſt numerꝰ ẜminuocatōeꝫ creaturis. In creaturis em̄ eſt numerꝰeſt accidēs quātitas. hic aūt numerꝰ pōt eſſe ī diuinis ꝑſonis. Un̄ ambro. dicit. ī diuīs ꝑſonis ē quātitas nec numerꝰ. hic aūt numerꝰ ē numerꝰ ſimpl̓r. ideoin diuīs ē numerꝰ ſimpl̓r: ſꝫ numerꝰ ꝑſonaꝝ. Vt aūtꝯgnoſcat̉ meliꝰ ex quibꝰ vnitatibꝰ fit numerꝰ ſimpl̓r notandū. numerꝰ ē ex vno vno. vnū aūt eſt qd̓ ē ī ſe indiuiſuꝫ ab alijs diuiſuꝫ. hec ē tota ratō vniꝰ ſiue vnitatis. Eſt ī quibuſdā inueīre vnitatē ẜm hāc totā rationē vnitatis. vt .ſ. ibi inueīat̉ vtrūqꝫ .ſ. qd̓ ſit indiuiſūin ſe: ab alijs diuiſibilis. Itē ī quibuſdā ē vnitas ẜmꝑtē iſtiꝰ ratōis .ſ. qd̓ ē ens indiuiſuꝫ ī ſe ſolum: ſꝫ abalijs diuiſuꝫ. vnitates ī ꝗbꝰ vtrūqꝫ inueīt̉ ſūt vnitatesſub̓aꝝ vi ſortes plato. vnitates aūt ī ꝗbꝰ alteꝝ ſolū ſūtvnitates pluriū accidētiū ī ſubiecto vno. vt grāmatica muſica ī ſorte albedo nigredo. Albedo em̄ ī ſe īdiuiſuꝫ ē. ſꝫ ꝯtingit dice̓ ſit diuiſa ab alijs plene ſiueab alio: qꝛ accidētia ſe ſūt ſed ī ſubſtātijs ex aggregatōe. illaꝝ vnitatū vnitatū plene habēt rōeꝫ vnitatis: Dicēduꝫ ſit numerꝰ ſimpl̓r. ſꝫ ex alijs. he aūtvnitates differētes ſub̓a ſiue differētiū ſubſtantiaꝝ. qꝛ vnitates diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ſūt tales: ideo non faciunt numerū ſimpl̓r vel ternariū: ſꝫ trinitatē ſolū. hoc eſttriū vnitatē. qꝛ tres ille vnitates ꝑſonales ſūt vna vnitas ſūt ternariꝰ. ita ergo ptꝫ aceruus vnitatū indiuinis ꝑſonis facit numerū ſimpl̓r ſicut ē numerꝰ īcreaturis. cauſa dicta ē. Ad p̄ma ratōeꝫ dicēduꝫ.

numerꝰ ē aceruuslitatū ⁊cͣ. hoc ē verū vnitatū que ſūt vnū nec inſūt vni. ſic ē hic. īmo ī diuīs ꝑſonistollitur vnū vnū maſculine ſolū: que tn̄ ſūt vnū neutraliter hoc ē vna eēntia. ꝓpter hoc ī ip̄is dicit̉ vnū inſe indiuiſuꝫ. ſꝫ ab alijs diuiſuꝫ ẜm eēntiā: qꝛ ſūt vnaeēntia. Ad ſcd̓aꝫ ratōeꝫ. dicēduꝫ illa ratō proceditde vnitatibꝰ differētiuꝫ ſubſtātiaꝝ. vnitates aūt ꝑſonales ī diuīs ſunt vna vnitas eēntialis: ideo non procedit ratio de illis. nec in eis eſt diſcretio que eſt ī numero ſimpliciter. Ad terciā ratōeꝫ qua obijcitur pluralitas ꝑſonaꝝ plus ponit ī numerū ꝙͣ pluralitas eēntiarum. Dicēdum hoc verū eſt vbi pluralitas ꝑſonarum ſupponit pluralitatē eēntiaꝝ. aūt vbi eſt vnitaseſſentie in ꝑſonis. Nam ſicut plures eēntie ſe faciūtnumerū ſimpliciter. plures tamē eēntie vel nature ī aliquo pn̄t vniri ita faciūt numerū. vt in homīe ſūtplures nature in vna ꝑſona faciētes numerum ſimpliciter: ita nec in vna natura diuina plures ꝑſone faciunt numerū ſimpliciter. ſed ſolum numerū ꝑſonaruꝫſicut in vno homīe eſt numerꝰ naturaꝝ tamē numerus ſimpliciter. Ad quartā ratōeꝫ. dicēduꝫ ex vnc alio tercio ꝯſtituit̉ numerꝰ ſimpliciter cum ſunt differentiaꝝ ſubſtātiaꝝ. Cum v̓o ſunt vnius ꝑſone:prie ꝯſtituitur ex eis numerus ternarius vt patꝫ. quianumerus ternarius vbi eſt: requirit̉ ſit differes ſubſtantia in tribus. Eſt aūt indifferens vnitas ſubſtantiein tribus ꝑſonis diuinis: ideo eſt ex eis numerꝰ ternarius ſed ſolū numeroſitas trinitatis. Unde boeciusin li. de tri. qm̄ nulla relatō ad ſeip̄am referri pōt. idcirco ea ẜm ſeip̄am eſt p̄dicatō que relatōe caret: facta ēquedā trinitatis numeroſitas in eo eſt p̄dicatō relationis. ẜuata v̓o vnitas in eo eſt differētia ſubſtātievel oꝑatōis vel oīno eiꝰ que ẜm ſe dicit̉ p̄dicatōis. ſꝫ numerꝰ ẜm relatōeꝫ ē numerꝰ ſimpl̓r: īmo ſolū determinatōe. vt dicat̉ numerꝰ ꝑſonaꝝ aut nūerꝰ trinitatis.INembrum terciūErcio ſuppoſito ī diuīs ꝑſonis non ſitnumerꝰ ſimpl̓r ſicut ī creaturis. Querit̉cuiuſmōi ſit ibi numerꝰ. vtrū ſit numerꝰꝑſonalis vel ẜm aliū modū. Et ſit numerꝰ ꝑſonaꝝ ptꝫ augu. qui dicit. In relatōe ꝑſonarūnumerꝰ cernit̉: in diuinitate v̓o ſubſtātie qd̓ vnū ſit app̄hendit̉. numerꝰ qui ē ibi ē numerꝰ ꝑſonalis aliꝰ Ad oppoſitū vbi ē vnitas ẜm: relatō facit nūeꝝ.ſic̄ ptꝫ ī pūcto. qui ſit vnū ẜm eēntiaꝫ: tn̄ ex his relationibꝰ ſūt pūctꝰ pōt pͥncipiū mediū finis: nonponit̉ numerꝰ ypoſtaſim ī pūcto. ergo ī relatōibꝰ diuinis ſemꝑ ẜuet̉ vna eēntia .ſ. diuīa: ergo relatōnes ille ponūt ibi aliquo numeꝝ ꝑſonaꝝ: ita non ē ibinumerꝰ. Scd̓a ratō. relatō nihil addit ad ēe diuinūſꝫ vbi eſt numerꝰ ibi eſt additō alicuiꝰ ad alterū: ergo relatō ponit ibi numeꝝ aliqͦ. ergo numerū ꝑſonalē. Tercia ratō. dignitas ī deo requirit ſolitudinēvnde ſi diceret̉ rex regū: oꝑtet eēt vnꝰ ſolus. ergo cuꝫſit ſūma dignitas in ꝑſonis diuinis: ibi eſt ſolitudo.ergo ponit̉ ibi numerꝰ ꝑſonalis ẜm relatōnem vel aliomodo. Et ꝯfirmat̉ hec ratō. qm̄ dignitas diuīe eſſentieponit vnā ſolā diuinā eēntiā. nec ſecū ꝯpatit̉ numerumeēntiaꝝ: ſil̓r dignitas diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ponit vnaꝫſolā ꝑſona. ergo ē ibi numerꝰ ꝑſonaꝝ. Sol̓. dicendum aliter aliter accipit̉ numerꝰ eēntiaꝝ ꝑſonarum. Nam numerꝰ eēntiaꝝ ē ẜm qͣtuor differētias. aut numerat̉ eēntia a multiplicatōe ſubſtātiaꝝ vl̓ ſubiectoꝝ. vel formaꝝ. aut ꝑtiū aut oꝑatōnū. Numerꝰ a multiplicatōe ſubſtātiaꝝ eſt vt numerꝰ ſingulariū. Numerus aūt ex ꝑte formaꝝ eſt vt in ſubſtātijs ſpūalibꝰ vt inangelo. quia aliud eſt in angelo ſua ſcientia caritas cidilectō. he forme ſunt in illo. Numerꝰ autem ꝑtiū eſtin totis integralibꝰ ſicut in corꝑe. Numerꝰ oꝑatōnum