Queſtio.xlv.
pater ē vnus. filius ē vnꝰ ⁊ alius: ſpūſ ſct̄us ē vnꝰ ⁊ aliꝰ:colligit̉ aceruus triū ex vnitatibꝰ p̄dictis. ergo ē verenumerꝰ ꝑ diffinitōeꝫ numeri ſicut ē in creaturis. ¶ Secūda ratō. vbicūqꝫ ē dicere vnitatē ⁊ vnitatē: eſt diceredualitatē. ergo ibi ē dicere vnitatē ⁊ vnitatē ⁊ terciamvnitatē: ibi ē dicere ternariū. ſꝫ ita ē dicere ī diuinis ꝑſonis qꝛ ibi ē vnitas qua pater ē vnus: ⁊ alia eſt ab iſtavnitas qua filius ē vnus: ⁊ alia ab his tercia vnitas qͣſpūſſct̄us ē vnus. ergo recte ⁊ vere ē ibi numerꝰ ternarius. ¶ Tercia ratō. pluralitas ꝑſonaꝝ plus ponit ī numerū ꝙͣ pluralitas eēntiaꝝ. qd̓ ptꝫ: qꝛ pluralitas eſſentiarum pt̄ eſt in vno numero vt pluralitas accidētiumin ſorte. nec ponūt ibi numeꝝ: īmo idem ē ſortes ⁊ ſor.albus grāmaticus muſicus. ſꝫ pluralitas ꝑſonaꝝ nō:ſicut ptꝫ de duobꝰ angelis vel homībꝰ. pluralitas ergoꝑſonaꝝ vere facit numerū in diuinis: ergo ī ꝑſonis vere eſt numerꝰ ſicut ī creaturis. ¶ Quarta rato Rich̓. inli. de trin. Cum noīant̉ tres ꝑſone. intelligūtur tres aliqui quoꝝ vnuſquiſqꝫ ſit ſubſtātia ratōnalis nature. etcū dico ꝑſona: intelligit̉ aliquis vnꝰ qui ſit rationalisſubſtātia. vbi igit̉ ſūt plures ꝑſone: ſunt plures aliqui⁊ vbi tres ꝑſone: ibi tres aliqui. Si ergo ternariꝰ cōſtituitur ex vno ⁊ alio ⁊ tercio: relinquit̉ ꝙ ī diuinis ꝑſonis vere ē numerꝰ. ¶ Ad oppoſitū. ē differētia ẜm ſubſtantiā ⁊ ẜm accidēs ⁊ ẜm relatōneꝫ. pͥma maior. ſcd̓aminor. tercia mīma. ſi ergo differētia vnitatē ꝑ accidēsnō facit numerū ſimpl̓r. ergo multominꝰ differētia vnitatuꝫ ſcd̓m relatōeꝫ. ſola igit̉ vnitatū differētia ẜm ſubſtantiā facit numerū ſimpl̓r. ſꝫ hec nō eſt ī diuīs hͦꝫ ſolūilla que ē ẜm relaiōeꝫ: ergo nō eſt ibi numerꝰ ſimplicit̓.¶ Scd̓a ratō. ſola exiſtētia pluriū in vno auffert diſtinctionē ẜm numerū: ita ꝙ illa plura nō faciūt numerū īillo. ergo ⁊ multomagis exiſtētia pluriū in vno que ſūtvnū illud. Nā ſi in eē auffert ratōeꝫ numeri: multomagis eē vnū alicui. ſꝫ pluralitas accidētiū que inſūt ſolūalicui: nō facit numeꝝ ſicut pluralitas actus in ſorte.Nō em̄ ꝑ hoc ē numeroſitas ī ſorte. cum gͦ ꝑſone diuīeſūt idē qd̓ diuīa eēntia: multomagis nō faciunt nec ponūt numerū in eē diuīo. Et ꝯfirmat̉ hoc ꝑ exemplū. ponatur ꝙ ſortes ſit ſua grāmatica ⁊ ſua muſica. nō ē ſortes ex his numerabilis: nec poneret̉ numerꝰ circa ip̄m.ergo ſil̓r ex ꝑte diuinaꝝ ꝑſonaꝝ q̄ ſūt idē qd̓ diuīa eēntia. ¶ Sol̓. dicēdū ꝙ ī diuīs ꝑſonis nō eſt numerꝰ ẜminuocatōeꝫ cū creaturis. In creaturis em̄ eſt numerꝰ ꝙeſt accidēs ⁊ quātitas. hic aūt numerꝰ nō pōt eſſe ī diuinis ꝑſonis. Un̄ ambro. dicit. ꝙ ī diuīs ꝑſonis nō ē quātitas nec numerꝰ. hic aūt numerꝰ ē numerꝰ ſimpl̓r. ideoin diuīs nō ē numerꝰ ſimpl̓r: ſꝫ numerꝰ ꝑſonaꝝ. Vt aūtꝯgnoſcat̉ meliꝰ ex quibꝰ vnitatibꝰ fit numerꝰ ſimpl̓r notandū. ꝙ numerꝰ ē ex vno ⁊ vno. vnū aūt eſt qd̓ ē ī ſe indiuiſuꝫ ⁊ ab alijs diuiſuꝫ. ⁊ hec ē tota ratō vniꝰ ſiue vnitatis. Eſt gͦ ī quibuſdā inueīre vnitatē ẜm hāc totā rationē vnitatis. vt .ſ. ibi inueīat̉ vtrūqꝫ .ſ. qd̓ ſit indiuiſūin ſe: ⁊ ab alijs diuiſibilis. Itē ī quibuſdā ē vnitas ẜmꝑtē iſtiꝰ ratōis .ſ. qd̓ ē ens indiuiſuꝫ ī ſe ſolum: ſꝫ nō abalijs diuiſuꝫ. vnitates ī ꝗbꝰ vtrūqꝫ inueīt̉ ſūt vnitatesſub̓aꝝ vi ſortes plato. vnitates aūt ī ꝗbꝰ alteꝝ ſolū ſūtvnitates pluriū accidētiū ī ſubiecto vno. vt grāmatica⁊ muſica ī ſorte ⁊ albedo ⁊ nigredo. Albedo em̄ ī ſe īdiuiſuꝫ ē. ſꝫ nō ꝯtingit dice̓ ꝙ ſit diuiſa ab alijs plene ſiueab alio: qꝛ accidētia ꝑ ſe nō ſūt ſed ī ſubſtātijs ex aggregatōe. gͦ illaꝝ vnitatū ⁊ vnitatū q̄ plene habēt rōeꝫ vnitatis: Dicēduꝫ ꝙ ſit numerꝰ ſimpl̓r. ſꝫ nō ex alijs. he aūtvnitates differētes ſub̓a ſiue differētiū ſubſtantiaꝝ. qꝛgͦ vnitates diuinaꝝ ꝑſonaꝝ nō ſūt tales: ideo non faciunt numerū ſimpl̓r vel ternariū: ſꝫ trinitatē ſolū. hoc eſttriū vnitatē. qꝛ tres ille vnitates ꝑſonales ſūt vna vnitas ⁊ nō ſūt ternariꝰ. ita ergo ptꝫ ꝙ aceruus vnitatū indiuinis ꝑſonis nō facit numerū ſimpl̓r ſicut ē numerꝰ īcreaturis. ⁊ cauſa dicta ē. ¶ Ad p̄ma gͦ ratōeꝫ dicēduꝫ.
ꝙ numerꝰ ē aceruuslitatū ⁊cͣ. hoc ē verū vnitatū quenō ſūt vnū nec inſūt vni. ſic nō ē hic. īmo ī diuīs ꝑſonistollitur vnū ⁊ vnū maſculine ſolū: que tn̄ ſūt vnū neutraliter hoc ē vna eēntia. ⁊ ꝓpter hoc ī ip̄is dicit̉ vnū inſe indiuiſuꝫ. ſꝫ nō ab alijs diuiſuꝫ ẜm eēntiā: qꝛ ſūt vnaeēntia. ¶ Ad ſcd̓aꝫ ratōeꝫ. dicēduꝫ ꝙ illa ratō proceditde vnitatibꝰ differētiuꝫ ſubſtātiaꝝ. vnitates aūt ꝑſonales ī diuīs ſunt vna vnitas eēntialis: ⁊ ideo non procedit ratio de illis. nec in eis eſt diſcretio que eſt ī numero ſimpliciter. ¶ Ad terciā ratōeꝫ qua obijcitur ꝙ pluralitas ꝑſonaꝝ plus ponit ī numerū ꝙͣ pluralitas eēntiarum. Dicēdum ꝙ hoc verū eſt vbi pluralitas ꝑſonarum ſupponit pluralitatē eēntiaꝝ. nō aūt vbi eſt vnitaseſſentie in ꝑſonis. Nam ſicut plures eēntie ꝑ ſe faciūtnumerū ſimpliciter. plures tamē eēntie vel nature ī aliquo pn̄t vniri ita ꝙ nō faciūt numerū. vt in homīe ſūtplures nature in vna ꝑſona nō faciētes numerum ſimpliciter: ita nec in vna natura diuina plures ꝑſone faciunt numerū ſimpliciter. ſed ſolum numerū ꝑſonaruꝫſicut in vno homīe eſt numerꝰ naturaꝝ nō tamē numerus ſimpliciter. ¶ Ad quartā ratōeꝫ. dicēduꝫ ꝙ ex vnc⁊ alio ⁊ tercio ꝯſtituit̉ numerꝰ ſimpliciter cum ſunt differentiaꝝ ſubſtātiaꝝ. Cum v̓o ſunt vnius ꝑſone: nō ꝓprie ꝯſtituitur ex eis numerus ternarius vt patꝫ. quianumerus ternarius vbi eſt: requirit̉ ꝙ ſit differes ſubſtantia in tribus. Eſt aūt indifferens vnitas ſubſtantiein tribus ꝑſonis diuinis: ideo nō eſt ex eis numerꝰ ternarius ſed ſolū numeroſitas trinitatis. Unde boeciusin li. de tri. qm̄ nulla relatō ad ſeip̄am referri pōt. idcirco ꝙ ea ẜm ſeip̄am eſt p̄dicatō que relatōe caret: facta ēquedā trinitatis numeroſitas in eo ꝙ eſt p̄dicatō relationis. ẜuata v̓o vnitas in eo ꝙ eſt differētia ſubſtātievel oꝑatōis vel oīno eiꝰ que ẜm ſe dicit̉ p̄dicatōis. ſꝫ numerꝰ ẜm relatōeꝫ nō ē numerꝰ ſimpl̓r: īmo ſolū cū determinatōe. vt dicat̉ numerꝰ ꝑſonaꝝ aut nūerꝰ trinitatis.INembrum terciūErcio ſuppoſito ꝙ ī diuīs ꝑſonis non ſitnumerꝰ ſimpl̓r ſicut ī creaturis. Querit̉cuiuſmōi ſit ibi numerꝰ. vtrū ſit numerꝰꝑſonalis vel ẜm aliū modū. Et ꝙ ſit numerꝰ ꝑſonaꝝ ptꝫ ꝑ augu. qui dicit. In relatōe ꝑſonarūnumerꝰ cernit̉: in diuinitate v̓o ſubſtātie qd̓ vnū ſit app̄hendit̉. gͦ numerꝰ qui ē ibi ē numerꝰ ꝑſonalis ⁊ n̄ aliꝰ¶ Ad oppoſitū vbi ē vnitas ẜm eē: relatō n̄ facit nūeꝝ.ſic̄ ptꝫ ī pūcto. qui cū ſit vnū ẜm eēntiaꝫ: tn̄ ex his relationibꝰ q̄ ſūt ꝙ pūctꝰ pōt eē pͥncipiū mediū ⁊ finis: nonponit̉ numerꝰ ypoſtaſim ī pūcto. cū ergo ī relatōibꝰ diuinis ſemꝑ ẜuet̉ vna eēntia .ſ. diuīa: ergo relatōnes illenō ponūt ibi aliquo mō numeꝝ ꝑſonaꝝ: ⁊ ita non ē ibinumerꝰ. ¶ Scd̓a ratō. relatō nihil addit ad ēe diuinūſꝫ vbi eſt numerꝰ ibi eſt additō alicuiꝰ ad alterū: ergo relatō nō ponit ibi numeꝝ aliqͦ mō. nō ergo numerū ꝑſonalē. ¶ Tercia ratō. dignitas ī deo requirit ſolitudinēvnde ſi diceret̉ rex regū: oꝑtet ꝙ eēt vnꝰ ſolus. ergo cuꝫſit ſūma dignitas in ꝑſonis diuinis: ibi eſt ſolitudo. nōergo ponit̉ ibi numerꝰ ꝑſonalis ẜm relatōnem vel aliomodo. Et ꝯfirmat̉ hec ratō. qm̄ dignitas diuīe eſſentieponit vnā ſolā diuinā eēntiā. nec ſecū ꝯpatit̉ numerumeēntiaꝝ: gͦ ⁊ ſil̓r dignitas diuinaꝝ ꝑſonaꝝ ponit vnaꝫſolā ꝑſona. nō ergo ē ibi numerꝰ ꝑſonaꝝ. ¶ Sol̓. dicendum ꝙ aliter ⁊ aliter accipit̉ numerꝰ eēntiaꝝ ⁊ ꝑſonarum. Nam numerꝰ eēntiaꝝ ē ẜm qͣtuor differētias. auteī numerat̉ eēntia a multiplicatōe ſubſtātiaꝝ vl̓ ſubiectoꝝ. vel formaꝝ. aut ꝑtiū aut oꝑatōnū. Numerꝰ a multiplicatōe ſubſtātiaꝝ eſt vt numerꝰ ſingulariū. Numerus aūt ex ꝑte formaꝝ eſt vt in ſubſtātijs ſpūalibꝰ vt inangelo. quia aliud eſt in angelo ſua ſcientia caritas cidilectō. ⁊ he forme ſunt in illo. Numerꝰ autem ꝑtiū eſtin totis integralibꝰ ſicut in corꝑe. Numerꝰ oꝑatōnum