Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

pitur ratōnali ſubſtātia pōt dici ibi. Ad ſeptimaꝫratōeꝫ dicēduꝫ pluralitas nature on̄dit imꝑfectōemnature vel eēntie ꝑſone. qꝛ ſi habēt eſſentiā ſibi ꝯſortē eſſet ip̄a vel ab ip̄a: hoc eēt imꝑfectō defectꝰ in ip̄aqꝛ vna deeſſet alij: ſic̄ ptꝫ aucͣteꝫ boecij ſupͣdictā. etiādiſcrepāt bona ⁊cͣ. ſꝫ hoc on̄dit ꝑfectōeꝫ ꝑſone naturediuine cuiꝰ ē ꝑſone habeat ꝯſortē ꝑſonā. hoc ratōeſūme caritatis eſt in deo: ꝑfecta aut caritas eſt invno ſolo īmo neceſſario ē in pluribꝰ. Ad octauā rōeꝫdicēduꝫ nomē pater pōt ſumi adiectiue vel ſubſtātiue. Adiectiue ſumptū dicit ypoſtaſim ſꝫ ſubſtātiueſumptuꝫ. qꝛ dicit ens ab alio. ſi ſumat̉ adiectiue:ſic eo ē pr̄ generat: ſꝫ eo generat ē pr̄. ſi ſubſtātiue: ſic ſtat ꝑſona ſic eo quo eſt pater generat.contra p̄dicta obijcit̉. qꝛ vbiSed Vlteriꝰ cāqꝫ inuenit̉ nature rationalis indiuidua ſubſtātia: inuenit̉ ꝑſona qꝛ hec ē ratō ꝑſone. ſꝫ in deo ī angelo in hoīe inuenit̉ ratōnalis naturaſiue ratōnalis indiuidua ſubſtātia ꝑſone. aut ẜmratōeꝫ vnā dicit̉ ꝑſona ī his: aut ẜm diuerſas. ẜmdiuerſas vt ptꝫ: qꝛ ẜm p̄dictā ratōem in ip̄is inuenit̉eſt ratō ꝑſone ꝓprie. ergo ẜm vnā. ſꝫ ꝯſtat in hoīe differt ꝑſona a ꝑſona ẜm ſubſtātiā ſil̓r in angelo: ergo īdiuinis differt ꝑſona a ꝑſona ẜm ſubſtātiā. ſꝫ in deoeſt differētia ſubſtātie: nec vera pluralitas ꝑſone. autſi dicat̉ ẜm vnā ratōeꝫ ē in his ꝑſona: querit̉ ſitdifferētia. Ad hoc intelligēduꝫ ē ẜm dicit rich̓. deſancto vict. in li. de tri. In diſcernēdis itaqꝫ ꝑſonis opꝰeſt vt arbitror gemīa ꝯſideratōe. vt ſciamꝰ videlicetle quid ſit vnde habeat. vna iſtaꝝ ꝯſideratōnū verſat̉ in diſcernēda rei qualitate. alia v̓o verſat̉ ī inueſtizanda rei origine. Ad illā ꝑtinet diligēter quere ꝗd ſitſibi quibꝰ ꝯmū: quid generale quid ſpāle: quid deniqꝫ ꝓpriū aſſignate nature. ad iſtā ꝑtinet ſubtilit̓ indagare hocip̄m qd̓ ē. Un̄ habeat a ſemetip̄o an aliūde. ſi aliūde ꝙͣ a ſeip̄o vtꝝ iſto vel illo vel alio quocūqꝫ exiſtēdi. variari nāqꝫ pōt exiſtētia ſiue ꝑſona ẜmſolā rei qualitatē: aut ẜm ſolā rei originē: aut ẜm vtriuſqꝫ ꝯcurſionē. Scd̓m ſolā rei qualitatē variat̉. qn̄ pluribꝰ ꝑſonis ē vna eadēqꝫ origo oīa: ſingulis tn̄ ſingularis ꝓpriaqꝫ ſub̓a. plures nāqꝫ ſub̓e oīno pn̄t ſinedifferēti qͣlitate .i. forma. ē at̄ talis variatō exiſtētie ẜmſolā qͣlitatē: nil varietatis habēs ẜm originem. Scd̓mv̓o ſolā originē ē illa varictas exiſtētie. qn̄ pluribꝰ ꝑſonis ē vnū idēqꝫ indifferēs. inueniūt̉ tn̄ ẜm origineꝫmutuā ad ſeinuicē differētiā habe̓: tam ẜm rei qͣlitateꝫꝙͣ ẜm eiꝰ originē variat̉ exiſtentia vbi ſingulis ꝑſonis ēſub̓a ſingularis ꝓpria: origo diuerſa. Dicēdūin vna natura ē differētia ꝑſone ad ꝑſonā ſcd̓m vtrūqꝫmodū. qꝛ ẜm originē differt ab hoīe ẜm ꝓpriā ſubſtātiā. Un̄ dicit ī hūana ꝓcerto natura vbi vnꝰ ē pr̄ pluribꝰ. alia ē tn̄ pat̓ne ſub̓e d̓ciſio vn̄ ꝓpagatꝰ ē vnꝰ aliavn̄ aliꝰ. In angelica aūt natura nulla ē ꝓpagatō: ſꝫ ſolaſimplexqꝫ creatō. Eſt ſinguloꝝ ſimul oīm vnū ſolūindifferēſqꝫ pͥncipiuꝫ. ſunt aūt tot ſubſtātie quot ꝑſone ꝓpter hoc vult in angelis eſt differentia perſonead ꝑſonam ẜm originem: quia oēs ꝑſone angeloꝝ habent vno modo originem .ſ. per creationem. eſt tamenibi differentia ẜm qualitatem qꝛ ẜm propriam ſubſtantiam differt angelus ab āgelo. in diuina v̓o natura circa originem ſolam oportet querere perſonarum exiſtētiarūqꝫ differentiam. cum ergo ſit differentia perſonead perſonam ẜm originem qualitatem: hec eſt maxima vt in homine. ẜm qualitatem non ẜm origit hec eſt mīma hec eſt in diuinis perſonis. ſic eſtſimile de diuinis ꝑſonis alijs.Queſtō. xlv. de numero diuinarum perſonarum.

Onſequēter queritur de numero ꝑſonaꝝ in trinitate circa qd̓ primo querit̉ an ſit ponere nūerum in perſonis diuinis. Scd̓o an ſitnumerus in trinitate ſiue in diuinoẜm modum quo ponimꝰ in creaturis. Tercio an ſit ibinumerus alio modo: ſuppoſito ſit ibi ille numerꝰ.Quarto ꝗd numerat̉ ibi an .ſ. ſit ibi numerꝰ reꝝ ſolumvel rōnū. ſi reꝝ: an ypoſtaſuꝫ vel relatōnū ſolū. Quīto vnde ſit ibi ratō numeri. Sexto an ſit ibi numerꝰ finitus vel infinitus. Septimo an poſſit ille numerꝰ eſſein paucioribꝰ ꝙͣ ſit vel in pluribꝰ. Membrū primūD p̄mū ſic ꝓcedit̉ querit̉. vtꝝ ī diuīsſonis ſit numerꝰ. Ad qd̓ ſic dyoni. in li.de diuīs noībꝰ loquēs de deo dīc. ip̄m eſtp̄ncipiū ordo numerꝰ ꝓpt̓ qd̓ vnitas frat̓nitas. Relinꝗt̉ igit̉ ī diuino ſiue ī diuīsꝑſonis ſit nūerꝰ. Scd̓a ſit ſub̓a coīcabil̓ incōmūicabilis: ſiue coīs ſub̓a ꝓpria. magis ꝯſeꝗt̉ numerꝰſub̓aꝫ ꝓpriā ꝙͣ ꝯmunē. ſi diuīa eēntia ē vt ſub̓a coīs:ſona vt ſub̓a ꝓpria: magis ꝯſeꝗt̉ nūerꝰ ꝑſonā ꝙͣ eēntiā. ſipluralitas eēntiaꝝ face̓t numeꝝ ī deo: ſi eſſet in eo:nultomagis pluralitas ꝑſonaꝝ ibi ſit facit nūeꝫ Ad oppoſitū boeciꝰ in li. de tri. veriſſime vnū ē ī quoeſt nullꝰ nūerꝰ. diuinū ſit veriſſime vnum: in ip̄onullꝰ ē nūerꝰ. in diuīs ꝑſonis eſt nūerꝰ. Scd̓aambro. ī li. de tri. In deo nūqͣ totalitatē ponimꝰ: qꝛ necnūerꝰ nec quātitas ē. Tercia ē. ꝯſtituit̉ nūerusniſi ex vnitatibꝰ differētiū ſub̓aꝝ. Un̄ ex vnitate hūanitatis vnitate quātitatis vnitate qͣlitatis ꝯſtituit̉nūerꝰ ī ſorte. ip̄e ſit quātꝰ qͣlis: qꝛ ē differentia ſub̓alis iſtaꝝ vnitatū. īmo ſūt vnū ī ſubiecto qd̓ eſſub̓a. vnū nūero ē ſortes ſortes qͣl̓ ſortes qͣntꝰ. ſꝫex ſorte platōne ꝯſtituit̉ nūerꝰ qꝛ ſūt vnitates drn̄tia ſub̓aꝝ. Si vnitates ꝑſonales ī diuīo ſūt ſub̓a differētiū: faciūt ī diuīo nūeꝝ ī deo ē nūerꝰ. Quarta ſi q̄rat̉ qͣre ſortes plato ſūt duo homīes. aſſigͣbit̉ qꝛ due hūanitates ip̄oꝝ: vl̓ qꝛ formaſub̓alis ml̓tiplicat̉ ī eis. ſꝫ ſi hec ē. vbi erit formaſub̓alis ml̓tiplicata erit nūerꝰ. ſꝫ vna ē forma ſub̓alis ml̓tiplicata ī diuīs ꝑſonis: ibi ē nūerꝰ. Et ē qd̓dīc boeciꝰ. exinde trahit̉ regl̓a theologoꝝ. hꝫ lo diſtīctō vbi ex diuerſis cauſis ē vnio. Sol̓. dicē ī diuīs ꝑſonis ē nūerꝰ ſimpl̓r ꝓprie. qꝛ ē ibidrn̄tia ẜm ſub̓am: ſꝫ ē ibi vt nūerꝰ. iſtd̓ videbit̉ poſteapleniꝰ. vn̄ ē ibi nūerꝰ additōe ſimpl̓r. vt .ſ. dicat̉nūerꝰ ꝑſonaꝝ ſiue r̄latōnū aut nūerꝰ t̓nitatis. Et rōes on̄dūt ſit ibi nūerꝰ: ꝓcedūt nūero ſimpl̓r ē exvnitatibꝰ differētibꝰ ẜm ſub̓aꝫ. rōes alie ẜm aliū nūe Ad pͥmū tn̄ dd̓m vt ītelligat̉ ꝗd intēdit dicē̓ dyo. ſicut dīc boeciꝰ ī li. de tri. duplex ē nūerꝰ .ſ. nūerꝰ nūeras: nūerꝰ nūeratꝰ. deꝰ dr̄ nūerꝰ nūeratꝰ ſꝫ nūerꝰ numerās: qꝛ ip̄e dinūerat oīa. vn̄ dr̄ nūerꝰ cām. Id ſcd̓mꝯcedēdū ſeꝗt̉ ſi pluralitas eēntiaꝝ ī deo ſi ibi eētface̓t nūeꝝ ſimpl̓r: ꝓpt̓ pluralitas ꝑſonaꝝ qꝛ nūerꝰſimpl̓r exigit vnitates differētes ẜm ſub̓am: ibi eēt ſieēt pluralitas eēntiaꝝ. tn̄ eſt pluralitate ꝑſonaꝝīmo eſt ibi om̄imoda vnitas eēntialis. ideo non faciunt ꝑſone diuine numeꝝ ſimpliciter: ſed numeꝝ determīatōe vel additōe. hec debe̓t ratō ꝯclude̓.Nembrū ſecundūEcūdo q̄rit̉. ſuppoſito in diuino eſſe ſitaliquo nūerꝰ ꝑſonaꝝ. q̄rit̉ ſi ē ibi numerꝰ vniuocatōꝫ creat̉is. ē ſi ē ibivere nūerꝰ ſic̄ ī creat̉is. Ad qd̓ ſic boeciꝰ diffinit nūerūdicēs. Nūerꝰ ē aceruꝰ ex vnitatibꝰ ꝓfuſus. ſed cuꝫ dicit