Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xliiij.

eſt indifferētia ſuſtātie indiuidue ratōnalis nature: indeo eſt indifferētisne. ſi ergoat̄ ibi ꝑſonal̓ pluralitas tamen eſt vera. indiuina ſubſtātia ſit indiuidua ptꝫ: qꝛ eſt vna numero ens ſe ab alijs diſtincta. Si dicat̉ datur illa diſtinctio ꝑſone de ꝑſonacreata de increata. Contra. qꝛ Boeciꝰ loquit̉ ibitra neſtoriū qui diuidebat ꝑſonam xp̄i dicebat duaseſſe ꝑſonas in xp̄o ẜm duas naturas. ſed ꝑſona xp̄i eſtꝑſona increata: ergo diffinitō illa datur ꝑſona increata. Quinta ratō. vbi eſt indiuiduū ratōnalisnature ibi eſt ꝑſona. ſed in deo eſt indiuiduū rationalis nature: ergo in deo eſt ꝑſona. ergo nec ꝑſonarum pluralitas ẜm veritatē. minor ptꝫ. qꝛ indiuiduum eſt niſi vbi eſt inuenire diuiduū ſibi rn̄dens. qꝛindiuiduū dicit̉ reſpectu diuidui ſicut ſortes reſpectuhomīs. ſed in deo eſt inuenire diuiduū velut vl̓e. vn̄diuinuꝫ non eſt vl̓ nec ꝑticulare ſicut alibi probat̉relinquit̉ ergo in diuino non eſt ꝑſone. Sexta ratio augu. in li. de trini. de inuentōe ꝑſone in diuinis vult dice̓ inuentū eſt hoc nomē in diuinis .ſ. ꝑſona. vt diceret̉: ſed ne taceret̉. improprie ergo dicunt̉tres ꝑſone in diuinis. Septima ratio. eſt ordo eſſentiarum: eſt ordo ꝑſonaꝝ. in quolibet illoꝝ ordinuꝫinuenit̉ primū. Nam in ordine eēntiaꝝ inuenit̉ primaeſſentia ſcꝫ diuina eēntia. ſil̓r in ordine ꝑſonaꝝ inuenitur prima ꝑſona .ſ. diuina ꝑſona. ſed de nobilitate prime eēntie eſt non ꝯpatit̉ ſecum aliam eēntiam vel naturam. ergo de nobilitate diuine ꝑſone eſt: ꝯpatiatur ſecum aliam ꝑſonam. nullo ergo pōt poni pluralitas ꝑſonalis in deo ẜm veritate. īmo vna ſola ꝑſona ſicut vna ſola eēntia. Octaua ratō cuꝫ dico paterdico naturā pono ꝑſonam diuinaꝫ. ergo hec ꝑſona generet multiplicet ſe in aliam ꝑſonam. aut debetur ei ratōe ꝑſone: vel nature. Non ratione nature:quia ſic eēntia generaret. qd̓ eſt incōueniēs. ſil̓r nec ratione ꝑſone. quia non eo quo eſt pater generat: ſed eogenerat eſt pater. ergo eſt in patre aliquid rōe cuiꝰhec ꝑſona generet ſe multiplicet. ſed ab hac generatōne prouenit pluralitas ꝑſonalis: videt̉ ergo non eſſe ineſſe diuino pluralitas ꝑſonalis. Nona ratō. ꝑſona īdiuinis aut dicit̉ ẜm ſubſtantiā aut ẜm relatōeꝫ. ſi ẜmſubſtantiā: ergo differentia ꝑſone faciet differentiā eēntie qd̓ eſt incōueniens. ſi ẜm relatōneꝫ: ergo differentiaꝑſone non faciet alium alium ſed alio modo ſe habē ſolum. qd̓ facit vere pluralitateꝫ ꝑſone in deo: ergo eſt vere differentia ꝑſonalisVolutio. ẜm rich̓. in li. de trini. fideliter ſateDicendum primo ad iſtud vltimūmur ꝑſonas in diuinitate ẜm ſubſtantiā dictas: ſubſtantiaꝫ ſignificare plures ibi ꝑſonas: non pluresſubſtantias. quia ſunt ibi plures habētes vnū idēeſſe indifferens ex differenti ꝓprietate vnita itaqꝫ ibi eſtiuxta modum eēndi. vnitas eēntie qꝛ vnū indifferēs eſteſſe plures ꝑſone qꝛ plures exiſtētie. verbigr̄a. dicoꝑſonā patris: dico habentē diuinū non ab alio. aaliꝰ habet idem generatōeꝫ: aliꝰ v̓o proceſſionemCum dico filiū: dico habentē diuinū idem ab aliogeneratōeꝫ a quo alius proceſſionē. Cum dico ꝑſonam ſpūſſct̄i: dico habentē idem eſſe diuinū ab alijs .ſ.patre filio proceſſionē. Eſt igitur idem patris etfilij ſpūſſancti diuinū: differētes tamē incoīcabiles hoꝝ ꝓprietates. Si ergo nihil aliud eſt eſſe ꝑſone ꝙͣhabe̓ ratōnalis nature ex incoīcabili ꝓprietate: oportet neceſſario pone̓ pater ē ꝑſona. filius ē ꝑſona. etſpūſſct̄us. Et qꝛ eſt ibi habere diuinuꝫ ex tribꝰ ꝓprietatibꝰ incoīcabilibꝰ: neceſſario oportet ibi tres ꝑſonas. ſic igit̉ ptꝫ in diuino: pluralitas eſt ꝑſonaruꝫẜm veritatē. Scd̓m hoc dicendū. licet ꝑſona ſubſtātiam dicat ẜm ſubſtātia dicat̉: tamen vnitas ſub̓eponit vnitatē ꝑſone: nec pluralitas ꝑſone pluralitateꝫ

ſubſtātie. ſicut em̄ pluralitas ſubſtātie non tollit vnittem ꝑſone: ita nec pluralitas ꝑſone vnitateꝫ tollit ſuſtantie. vnde rich̓. in li. de trini. Cum dicunt̉ tres ꝑſoneintelligunt̉ tres aliqui quoꝝ vnuſquiſqꝫ ſit ſubſtantiaratōnalis nature. ſed vtꝝ ſunt plures ſubſtātie an oēsvna eadē ſubſtātia nihil intereſt ad ꝓprietatem veritatēqꝫ ꝑſone. ſicut em̄ ſubſtātialiter aliud aliud nontollit vbiqꝫ veritatē ꝑſone: ſic ꝑſonaliter aliū aliuꝫnon ſcindit vbiqꝫ vnitatē ſubſtantie. exemplum. In homine nec ſubſtantiaꝝ pluralitas diuidit ibi veritatemvel vnitatem ꝑſone: nec pluralitas ꝑſonaꝝ diſſoluitvnitatem ſubſtantie. hoc patet ſolutio ad terciam etquartam vltimam ratōeꝫ in cōtrarium. tamē ſolutōvltime ratōnis melius apparebit in ſequenti ſolutione. Ad primam ratōeꝫ in cōtrarium. dicendū duplexeſt differentia relatōnis vel modi exiſtendi. vna eſt accidentalis hec facit alium. Alia eſt naturalis hecfacit alium alium: ita differentiaꝫ ꝑſone in naturaratōnali. hec differentia modi exiſtendi eſt ẜm rationem originis. ẜm dicimꝰ iſte habet naturam non abalio a quo alius. iſte habet naturam ab alio generationem: iſte proceſſionem. hic em̄ oſtenditur differentia ẜm ratōnem originis nature que eſt in habendo naturam ab alio. hec aūt differentia neceſſario facit aliū alium. vnde dicit Anſel̓. impoſſibile eſt nec intellectꝰcapere poteſt illū qui de alio eſt illum de quo. id̓ohec differētia facit differētiam ꝑſonaꝝ in diuino. deprima v̓o differētia procedit ratō: de iſta. īmo poſito ordine originis: impoſſibile eſt illi duo ſint vnuspn̄t tamen in vnū. hoc ptꝫ ſolutō ad ſcd̓am ratōeꝫ Ad quintā ratōeꝫ. dicēduꝫ rich̓. illā diffinitōnemboecij de ꝑſona corrigit in li. de tri. iiij. dicens ēpria diuinis ꝑſonis. qꝛ ſub̓a ꝓprie ē in diuinis ſub̓aem̄ ꝓprie dicit̉ qꝛ dat ſubſiſte. ſꝫ ꝓprietates ille faciunt diſtinguūt ꝑſonas dant ſubſiſtē ꝑſonis ſꝫ exiſte̓.ꝓpter dīc ꝑſone rectiꝰ dicūt̉ exiſtētie ꝙͣ ſub̓e. inꝓprie ꝯſiderauit qꝛ ī hoc noīe exiſtētia expͥmit̉ ordo nature ſiue origīs. Un̄ exiſtētia dicit̉ qͣſi exens exiſtē .i.exeſſe. vt hoc qd̓ dicit̉ exeſſe: ꝯprehēdit ex alio alium etiā ex alio in aliū. ſcd̓m pͥmum modū ꝯprehēdatexiſtētia ratōeꝫ ꝑſone ẜm modū ſecūdū ratōeꝫ eſſentie.Itē dixit rich̓. ꝯſiderauit ꝓprie erat indiuiduū īdiuinis. qꝛ in deo ē vl̓e nec ꝑticulare. qꝛ ſi ꝑticulareeēt ī eo forma ꝑtita. nec indiuiduū. Itē indiuiduūdr̄ r̄ſpct̄ū diuidui ꝓpt̓ loco eiꝰ qd̓ eſt īdiuidua: poſuitīcoīcabil̓ dicēs. ꝑſona ē rōnabil̓ nat̉e incoīcabil̓ ex iſtētia. Dicimꝰ tn̄ ꝓpt̓ oppoſitōeꝫ ſub̓a pt̄ dici a ſubſiſtendo: ſic ꝓprie ꝯueīt deo. vel pt̄ dici ſub̓a magis largeſcꝫ qͣſi ens ſe: ſic ꝯueīt deo dicat̉ ſub̓a. hec eſtdignitatis ſub̓e .ſ. ſit ſe ſtans ī ſe fixa. Sil̓r īdiui ſolū. pͥmoduū pt̄ dici qd̓ vni ſoli ꝯueīt. velindiueītis diuīs:ēntie diuīe. qꝛ eēntia diuīa ꝯueīt vni ſoli īmoꝑſonis. ſic dr̄na diuīa indiuidua ſub̓a. ſcd̓o ꝯueīt īdiuiduū diuīeeēntie ſꝫ ꝑſonis. qꝛ eēntia ē vna ſola: ſꝫ ꝑſor vnū ſolū. Ad ſextā rōeꝫ dicēdū ẜm boeciū in li. deduabꝰ naturis dīc origīeꝫ hꝰ voibuli ꝑſn dr̄apud grecos idē erat ꝓſopon qd̓ qd̓ ē an̄. vl̓ in et ſopos qd̓ ē facies: qͣi an̄ famebat̉ ꝓſopon ab hoīe laruato ponebatfacieꝫꝑſonaad rep̄ſentādū aliquā certā ꝑſonaꝫ. ſic dica ꝑſonādo. vn̄ ꝑſona ī illa ſigͥficatōe dicebat̉ laruativel repn̄tatiuū alicꝰ certi. vn̄ ab erat nomē ꝑſone trāſductū. Sꝫ alio dīc ip̄e dr̄ ꝑſona rōnal̓ nat̉e indiuidua ſub̓a ſic ꝓprie dr̄ ꝑſona. qꝛ dīc ip̄e. ſi ꝑſona ī ſolisſubſtātijs ē: atqꝫ ī his rōnabilibꝰ ſub̓aqꝫ oīs nat̉a ē necī vniuerſalibꝰ ſꝫ tm̄ diuiduis r̄ꝑta. ꝯſtat ꝑſone ē diffini rōnal̓ nat̉e īdiuidua ſub̓a pͥmo ſi accipiat̉ ꝑſona ī diuīs trāſſumptiue vl̓ methaphorice dr̄. ſic loꝗaug .ſ. r̄ferēdo ad originē hꝰ noīs ꝑſona. tn̄ inqͣtū reci-