nec potentia generandi. ¶ Item eſſe patrem nō eſt eſſequid ſꝫ eē adaliquid. ſicut dicit̉ in ſentētijs. vij. di. j. c.rgo ſimiliter potentia generādi nō erit potētia que ſituid: ſed adaliꝗd. Si ergo ꝑ hanc refert̉ pater ſolꝰ adfiliū ẜm ꝙ dicit̉ actiue. relinquit̉ ꝙ filij nō erit potētiagenerādi. ¶ Item ſi filij ſit generare: pari rōne et geniti a filio erit generare. et ita erit decurſus generatōiseterne in infinitū. vel erit ſtare in primo. relinquit̉ igr̄ꝙ ip̄ius filij geniti nō erit generare. ¶ Item ſi filius generaret filiū. ille filius eēt nepos dei patris. et nō eētſumma germaītas int̓ filiū illū et pr̄em. Maior em̄ cōueniētia eſt inter pr̄em et filiū: ꝙͣ int̓ pr̄em et nepotemergo nō eēt ſumma cōuenientia ī diuinis. qd̓ ē incōueniens. relinquit̉ igit̉ ꝙ filij nō eſt generare. eadē rōnenec ſpūſſct̄i. Item principalis modꝰ exeūdi vel ꝓducēdi ē generatō int̓ oēs ꝓducēdi mōs. ſi gͦ prīcipaliꝰ producat̉ aliꝗs ab alio. accipiēs ab illo ſubſtātiā ſuam etvirtutem ꝓducēdi aliam ꝙͣ ille qui producitur ab alioaccipiens ſubſtātiam ſuam et nō virtutem excipiensex ſe producendi alium. ergo primus modus debet dici generatio: nō ſecūdus. ergo cum modus producendiquo producitur filius ſit talis et nō modus quo ꝓducitur ſpiritus: relinquitur ꝙ generare erit filij et nonſpirituſſancti. Et ſimiliter ſupͣ oſtenſum eſt. ꝙ generare nō ſit filij nec ſpirituſſancti. relinquit̉ igit̉ ꝙ generare eſt ꝓpriū patris. Ex his igitur patet cuius perſoneſit generare et cuiꝰ generari. ¶ Reſpondendum igit̉ad obiecta. Ad primū dicendum ꝙ cum dico potentiāgenerandi. hoc ꝙ dico generandi: poteſt eſſe gerūdiuūverbi ꝑſonalis: vel verbi imꝑſonalis. ſcd̓m ꝙ eſt gerūdiuum verbi ꝑſonalis: ſenſus eſt potentia generandi.id eſt potentia vt generet. et hoc modo potentia generandi non eſt in filio ſed in ſolo patre. Si v̓o ſit gerūdiuum verbi imꝑſonalis: ſenſus eſt potentia generandi. id eſt potentia qua aliquis generat .i. pater: qꝛ eadēeſt potentia in patre et in filio. in patre ad hoc vt generet: in filio ad hoc vt generetur: nō tamen ex hoc ſequitur ꝙ filius generat: ſed ex hoc ſequitur ꝙ aliquis generat. ¶ Ad aliud dicendum ꝙ reſtat dicere potentiaꝫaliquam et virtutem: et dicere potentiam et virtutemad aliquid. dicendum ergo ꝙ quecunqꝫ potentia ſiuevirtus eſt in patre. eſt in filio. quia in patre eſt potētiaad hoc ꝙ generet in filio eſt potentia eadeꝫ ſed ad hocvt generet̉. Si ergo arguit̉. quecūqꝫ virtus eſt in patreeſt in filio: ſed in patre eſt ad hoc vt generet: ergo ⁊ infilio commutatio eſt predicamenti. cōmutatur em̄ ꝗdin aliquid. ⁊ eſt ſimilis argumētatō. Quicꝗd vult iſtevult pater. ſed iſte vult ducere vxorem: ergo et pr̄ eiusvult ducere vxorem. Nam cum dicitur quicꝗd. ſuppoītur ſubſtātia voluntatis. cuꝫ v̓o dicit̉ vult duce̓ vxorēdicit̉ volūtas adaliquid. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ ꝙͣuisſpirituſſct̄us extat ſimilis in natura filio. et etiam cōformis in hoc ꝙ ens ab alio ſicut filius. tamen nō procedit ẜm principalē modū ꝓcedendi. ideo eius n̄ eritgenerari. quia ei non cōuenit ꝓduci ẜm principalemnodū producēdi. Conſtās em̄ ē. qꝛ in naturis rerū prīcipalis modꝰ ꝓductōis ē generatō. Preterea conſtāsē. ꝙ ſi aliꝗs ꝓducat̉ ab alio. ita ꝙ accipiat ab eo v̓tutēproducēdi ex ſe aliū qͣlis ē ꝓductio filij a pr̄e: et principalius ꝓducit̉ ꝙͣ ille ꝗ producet̉ ab eodē et nō reciꝑetv̓tutē qͣ ꝓducēt de ſe aliū. qͣlis eſt ꝓductō ſpūſſct̄i ſiueꝓceſſio. Relinꝗt̉ igit̉ ꝙ ꝓductō filij a pr̄e dꝫ dici generatio et nō ꝓductō ſpūſſct̄i. ¶ Ad aliud dd̓m ꝙ ī generōe nat̉ali potētia duplex r̄ꝗrit̉. actīa et paſſiua. actīain maſculo. paſſiua ī femīa. ⁊ ꝙ potētia generatōis reſideat penes duo. Dicēdū ꝙ hͦ iꝑfectōis ē: et ideo n̄ eſtgeneratōi dīne tribuēdū. Nā ꝯſtās ē ꝙ ſi ī vno illoꝝ ſiue ī maſculo ſiue in femīa vniret̉ virtꝰ duoꝝ. ita ꝙ totum poſſet maſculus ſine femina et femina ſine maſculo: perfectior eſſet virtus. om̄is em̄ virtus vnita: perfectior eſt ſeip̄a multiplicata. in generatione ergo eterna
debet poni principium penes vnū ſolum. preterea necip̄ius ſpirituſſancti ſunt duo principia pater et filiusvel due virtutes ex quibus producatur ſicut eſt inneratione humana. immo duo pater et filius per vniet eandem virtutem ſunt principium ſpirituſſancti.¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ imperfecta generatio innatura habet principium penes vnum. dicendum ꝙꝙͣuis habeat principium vnum intrinſecum: tamē ſuntmulta extrinſeca. ſicut patet in generatione plantarū.quia non ſolum ſufficit virtus intrinſeca: immo requiruntur principia extrinſeca humor et calor. humor velut principium materiale et paſſiuum: calor velut principium formale et actiuum. ¶ Ad alias rationes queobijciuntur ex alia parte. quibus oſtenditur ꝙ filiusnon habet potentiam generandi. que vno modo falſaeſt: vt patet ex dictis. reſpondendum eſt primo ad illd̓quod obijcitur cuius eſt potentia eius eſt actus. et cꝰnon eſt actus: eiꝰ non eſt potentia. dicendum ꝙ intelligitur de veris actibus. generare aūt in deo nō eſt proprie agere nec generari pati vel fieri: quia pati et fierinō cadunt in deo. preterea proprie loquēdo dicunt motum qui non cadit in deo. Uel dicendum. ꝙ cum dicit̉eius eſt potentia cuius eſt actus. intelligendum ē eiuſdem et non alterius eēntie vel nature. nec tamē oportꝫqd̓ ſi potentia ſit eēntie vel nature: ꝙ et actus. immogenerādi nō eſt nature ſed ꝑſone habētis naturam. etſic hec cuiꝰ eſt potentia eius eſt actus: per ſe loquendofalſa ē. cum in creatis nō ſit idem ꝑſona et natura. Etſi obijcitur ꝙ in filio oīno idem eſt perſona qd̓ naturaigitur ſi filij eſt potentia eiuſdem eſt actus: et ita ſi potentia generandi et actus. dicendum ꝙ non oportet. qꝛeius nō eſt potentia vt generet: ſed vt qua generat̉ imꝑſonalit̓ vt ſupͣ dictū eſt. ¶ Ad maiorem aūt intelligētiam notandum. ꝙ actus ſiue actio dicit̉ dupliciter. eſtem̄ actio quā efficit vt illuīare eſt actio ſolis. et ē actioqua agit ſicut lucere eſt actio ſolis. prima actio in deoeſt reſpectu creature. ſecunda actio eſt eēntie vel ꝑſonereſpectu ſui vel alterius nō reſpectu creature. ſed hecactio eſt duplex. abſoluta: vt intelligere. vel diligere:vl̓ relata ſiue potius relatio: ſicut generare vel ſpirareet hec actio dicta relatio: eſt cōcomitās diffuſioneꝫ eēque eſt ꝑ modum duplicem. Eſt em̄ diffuſio per modūgeneratōis. quēadmodum emanatio intelligentie eſta mente. et diffuſio ꝑ modum ſpiratōis: quēadmoduꝫꝓceſſio amoris ab intelligentia et mente. primum modum diffuſioīs ꝯcomitāt̉ he relatōes generās ⁊ geīſiue gene̓are et generari q̄ dicūt relatōes ꝑ modū acſcd̓m modū ꝯcomitāt̉ ſpirare et ſpirari. dd̓m gͦ. ꝙ actꝰſiue actō dicta ẜm primū modū et ſcd̓m: vicꝫ ꝙ actiodei dr̄ actō quā efficit vl̓ actō quā agit: ꝯueniūt eēntie.actōes v̓o q̄ dicūt̉ r̄latōes ſiue exiſtētie mōi cōcoitātesactōes et̓nas vt ſic loqͣmur nō ꝯueniūt eēntie. ⁊ rō hꝰē dr̄ia qꝛ ip̄a ē ad ſe ⁊ n̄ ad aliꝗd. vn̄ cū iſta dicāt ſolū relatōꝫ et ad aliꝗd. nō pn̄t ꝯueīre eēntie: ſed ꝯueniūt ip̄isꝑſonis. ¶ Ad illd̓ v̓o qd̓ obr̄ ſcd̓o ꝙ īꝑpetuis n̄ differteē ⁊ poſſe. dd̓m ꝙ ſic dꝫ ītelligi ꝙ ſil̓ ē potēti a cū ip̄o eēnec ꝯſeꝗt̉ eē actu ad potētiā: ita et̄ nec ꝯſeꝗt̉ gene̓are potētiā generādi īmo coet̓na ē. ¶ Ad̓ alid̓ dd̓m ꝙ n̄ ſeꝗt̉eē pr̄eꝫ n̄ ē eē ꝗd: gͦ potētia generādi n̄ ē aliqͣ potētia Cūeī dico potētia generādi: duo dico. potētiā: ⁊ r̄ſpectumip̄iꝰ potētie. ꝙ dico potētiā: dico ꝗd. ſꝫ ꝙ dico reſpectūv̓tutū potētie ad generādū: n̄ dicoꝗd ſed adaliꝗd. Aliav̓o obiecta cōcedimus.¶ Nlembrū quartumOnſeq̄nỉ q̄rit̉ de generatōe et̓na de qͦ ſicQuerit̉ igit̉ an ſit de aliqͦ an de nihilo. ⁊ſi de aliquo. virū de ſubſtātia pr̄is. ⁊ ſi d̓¶ſubſiātia pr̄is: vtrū de tota.