Queſtio.xl.

mutabile. ex ꝑte auerſionis vult aug. ꝙ iuſtū ſit vt puniat̉ pena eterna. vn̄ dicit. nō circūſtantia facit vt peccatū eternaliter puniat̉: ſꝫ circūſtantia illiꝰ in queꝫ peccat̉. qui cū ſit eternus: ⁊ implentibꝰ mandata et̓na bonaͣ ꝓmittit: tranſgreſſoribꝰ v̓o ꝯminat̉ penas eternaseo ipſo ꝙ dignū ⁊ bonū eſt. vt qui in ſuo eterno eternūiudiceꝫ offenderūt: in eius eterno eternalit̓ cruciētur.hec eſt gͦ ratio ex ꝑte boni cōmutabilis a quo ſit auerſio ꝑ peccatum ſiue in quē peccat̉. ꝗ ſic pꝫ exemplo meretur penā magnā qui offendit militē: maioreꝫ ꝗ comiteꝫ: maximā qui regeꝫ. ⁊ h̓ temꝑaleꝫ qui regeꝫ temporaleꝫ. gͦ eterna qui eternū regeꝫ. Iteꝫ in peccato ē ꝯuerſio aīe ad bonū ꝯmutabile qd̓ vellet ſibi eſſe eternū ⁊ īinfinitum durare. ⁊ ex hac ꝑte ſimilit̓ iuſtuꝫ ꝙ debeathomo puniri ꝓ mortali ⁊ eternalit̓. vn̄ greḡ. Qui ī peccato morit̉ in infinitū peccaſſet ſi ī infinitū vixiſſet. vn̄nō ꝓ affectione peccandi punit̉ eternalit̓: ſꝫ ꝓ voluntate peccandi. que qͣntū in ſe erat eterna erat. ⁊ hͦ ſcit̉ perhoc: ꝙ in peccato morit̉. Et alibi dicit. Ꝙ hō peccat īſuo eterno: hoc eſt in ſua delectatiōe quā ſibi vellet eſſeeternā. ideo deus punit eum in ſuo eterno. hec ē gͦ iuſticia: vt voluntati male eterne qualiter in ſe eſt: reddat̉pena eterna. Item ex ꝑte auertētis iuſtū eſt. vn̄ augꝰin li. de ci. dei. dignus eſt malo eterno qui ī ſe ꝑimit bonū qd̓ poſſet eſſe eternū. ⁊ hoc pꝫ. de iuſticia .n. mereturpena aliquā qui aufert cappam: ⁊ maiorem qui magisaufert ⁊ vult reſtitutōꝫ rei ablate. gͦ cum reꝫ abſtulerittemꝑaleꝫ: penam meret̉ temꝑaleꝫ. qui rem ꝑpetuā: penam ꝑpetuam. Cum igit̉ aīa ſit ꝑpetua. qui aīam quedei eſt deo aufert: iuſtū eſt vt pena ꝑpetua feriat̉. ¶ Adoctauū qd̓ obijcit̉ dd̓m. ꝙ illud eſt rōne ſui ſubiecti. fic̄enim videmus ꝙ in oſſe fracto leſura eſt irremediabil̓.nō de ſe: ſꝫ rōne ſui ſubiecti .ſ. ꝓpter os qd̓ fractū ē ⁊ qd̓eſt incurabile: ſic in aīa que qͣi fracta eſt in inferno perſua peccata mortalia ⁊ ipſa leſura culpe venialis irremediabilis. nō quia de ſe ſit culpa irremediabilis: ſedrōne ſui ſubiectī in quo eſt. quelibet leſura dū ſic ē incurabilis eſt. ideo punit̉ irremediabilit̓. ¶ Ad nonumdd̓m. ꝙ equalitas pene dicit̉ dupl̓r. aut ẜm ꝓportōneꝫpene ad culpam: aut ẜm genꝰ ſiue abſolute. In ſe gͦ abſolute ſiue ẜm genus: nō eſt hic equalitas pene. ſed ẜmꝓportōꝫ ad culpam eſt ibi equalitas. ſicut aliꝗs ꝗ ē induplo fortior alio equalis eſt ad portandū hͦ onus grauius. ſic iſte ad portandū hoc onus in duplo leuiꝰ. ẜmgͦ genus ſiue ẜm quantitateꝫ nō eſt equalitas pene ī illis. qꝛ pena in ſe nō eſt equalis pene. ſꝫ ꝓut dictum eſt.¶ Ad illud qd̓ querit̉ de punitōne eterna ꝑuuloꝝ. Dicendū ꝙ ꝑuuli in inferno puniūt̉ cum miſcd̓ia. Naꝫ ſicut dicit augꝰ. in li. ſoliloꝗoꝝ. deus eſt ꝙ eſt. qd̓ intelligit: ꝙ cetera intelligere facit. ſicut ſol qui fulget ⁊ ꝗ cetera illuīat. ſicut aut ꝯtingit ꝙ aliꝗs videat ipſo ſole:tn̄ nō videat ipſum ſoleꝫ qui eſt fons lucis. ⁊ aliꝰ ꝗ necvideat ſoleꝫ nec ipſo ſole: ⁊ iſte hꝫ maioreꝫ carentiā viſionis ꝙͣ primus. ſic dicimꝰ de ſole ſpūali qui eſt deus.ẜm hoc gͦ dd̓m in ꝑuulis. ꝙ in omni eo qd̓ ꝯprehendūtꝑ intellectū ſemꝑ diuina lux eſt ad illuīandū vel intelligendū: quia cetera intelligere facit. vnde lꝫ nō videātipſum fonteꝫ lucis dn̄i: tn̄ vident ⁊ intelligūt cetera ꝑipſum. ſed ſi nullus eſſet intellectus in ipſis: eēt in eispriuatio lucis vtroqꝫ mō. ſed nō ita credendū. vn̄ lꝫ n̄videant nec intelligant primā luceꝫ: tamē ꝑ ipſaꝫ cet̓aintelligūt. ⁊ ſic cū miſcd̓ia puniūt̉: qꝛ nō hn̄t oīmodaꝫcarentiā. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝙ in viſione dei eſt maxima gloria. in ſeꝑatione illius viſionis maxīa pena. ⁊cū originale eſt minimū peccatū. Dicēdū ꝙ ſeꝑatio poteſt intelligi ꝯtrarie: vt ſit nomen verbale. vt intelligat̉ſeꝑatio ꝯiuctionis vel ꝯiūcti prius. ⁊ ſic verum eſt ꝙ ſicut maxima delectio vel gl̓a eſt in ꝯiūctione: ſic maxīaeſt triſticia vel pena in ſeꝑatione. ſumēdo aūt ſeꝑatōeꝫnegatiue .i. nō ꝯiunctōꝫ: ſic nō eſt verū. Un̄ nō valꝫ ar-

īmentū ſi ſit delectatio maxima in ꝯiūctōne: ꝙ ꝓpterhoc ſit triſticia maxima in ſeꝑatōne. qꝛ ẜm ph̓m alicuidelectationi opponit̉ triſticia alicui nō: ꝗa delectatiōi q̄eſt a potu opponit̉ triſticia que eſt ẜm ſitim. delectōi auteꝫ que eſt ex ſcīa ꝙ dyamēter eſt aſſimeter .i. incōmenſurabilis coſte: nō opponit̉ triſticia que eſt ex ignorantia illius. quia qui hoc ſcit delectat̉. qui aūt hoc ignorat vt ruſticus n̄inde triſtat̉. Similit̓ in ꝓpoſito ſi exꝯiunctione ſiue ex viſione dei eſt delectio maxima: nonoꝑtet ꝙ in ſeꝑatōne ẜm ꝙ accipit̉ negatiue ſit triſticiamaxima. ẜm tn̄ ꝙ accipit̉ ꝯͣrie eſt maxīa pena. ⁊ eo mōintelligit augꝰ. cū dicit ꝙ eſt maxima pena. ⁊ ꝑ hoc pꝫrn̄ſio ad alia.¶ Articulꝰ quintꝰLtimo querit̉. vtꝝ deꝰ miſeiicordiꝰ agat cūprobauit: gͦ miſcd̓ius egit cū vno ꝙͣ cū alio.vno ꝙͣ cū alio. qꝛ cum iacob eligit ⁊ eſau re¶ Sol̓o. dd̓m. ꝙ ex ꝑte agentis .ſ. de i nō agit iuſtiꝰ cūvno ꝙͣ cū alio. ſil̓r nec ex ꝑte noſtra referēdo ad noſtramerita: qꝛ equali affectu iuſticie retribuit iſti maius ⁊iſti minus: ẜm ꝙ meruerūt. De miſcd̓ia aūt dd̓m. ꝙ ſimilit̓ ex ꝑte ſua nō miſcd̓ius agit cū vno ꝙͣ cū alio. ꝗaex ꝑte dei nō eſt magis nec minꝰ. ſua aūt miſcd̓ia ⁊ iuſticia ex ꝑte ipſius ſunt idem qd̓ ipſe. ſꝫ referendo miſericordiā dei ad effectū ī nobis: dico ꝙ plus relaxat vniꝙͣ alij. ⁊ ſic miſcd̓ius agit cū vno ꝙͣ cū alio. ſꝫ hͦ nō facitꝙ ſua miſcd̓ia ex ꝑte ipſius recipiat magis ⁊ minꝰ: ſedꝙ ſit maior effectus ſue miſcd̓ie in vno ꝙ in alio.¶ Queſtio. xl. de ſubiectisdiuine voluntati.Onſequēter queritur de ſubiectis diuine volūtati. de bonis aūt manifeſtum eſt vl̓r ꝙ ſubiectaſunt diuine volūtati: ⁊ ꝙ ſint: ⁊ ꝙ fiāt⁊ in queꝫ ordinēt̉. ſꝫ de malis eſt dubitatio. Un̄ querit̉ in hūc modū. Primo. vtꝝ ſubiectumſit diuine voluntati ꝙ mala ſunt vel fiūt. Scd̓o. vtruꝫmala eſſe vel fieri ſit bonū. Tercio. vtꝝ mala expediant. Quarto. an ſemꝑ impleat̉ diuina voluntas in malo ſicut in bono.¶ Nlembrum primūD primū arguit̉ ex aucͣte aug. ī li. lxxxiq. nullo ſapiēte hoīe auctore fit hō deterior. tanta .n. ē culpa vt in ſapientem ꝙͣuishoīeꝫ cade̓ nequeat. Eſt aūt deꝰ om̄i hoīeſapiēte preſtātior. multo minꝰ gͦ deo actore fit hō deterior. Multo .n. p̄ſtantior ē dei volūtas ꝙͣ hoīs ſapiētisillo aūt auctore cū dicit̉: illo volēte dr̄. Eſt gͦ viciū volūtatis ꝙ ē hō deterior. qd̓ viciū longe abeſta dei volūtate. Ex hͦ relīꝗt̉ ꝙ nec deo auctore nec dei volūtate ſit vl̓ſit malū. qͦ ſcꝫ hō ē deterior. ⁊ illd̓ intelligit de mal̓ culpe. ¶ Itē ſic̄ ibidē dr̄. deꝰ ē auctor ⁊ cā tm̄ bonoꝝ. ſꝫ n̄ ēbonū vt hō ſit deterior. gͦ deꝰ n̄ ē auctor vel cā vt hō ſideterior. ſꝫ ſic̄ ip̄e dicit illo auctore cū dr̄ illo volēte dr̄:gͦ deo volēte n̄ ſit hō deterior. ¶ Itē augꝰ. in eodē. deusſummū bonū ē a qͦ ī nll̓o deficē bonū ē ⁊ malū ē defice̓:nō ē gͦ deꝰ cā deficiēdi .i. tendēdi ad n̄ eē. ꝗ vt ita dicameēndi cā ē: qꝛ oīm q̄ ſunt auctor ē. ꝗ inqͣtū ſunt bōa ſūt.Ex qͦ relinꝗt̉ ꝙ deo auctore vel dei volūtate mala n̄ ſūtvel fiūt. ¶ Itē qd̓ laudabiliꝰ ē: ſꝑ ē deo tribuēdū. ſꝫ laudabilior ē voluntas q̄ ita ē reſpectu boni: ꝙ nll̓o mō reſpectu mali ꝙ ſit vl̓ ꝙ fiat. relinꝗt̉ igit̉ ꝙ volūtas dei n̄eſt reſpectu mali vel ꝙ ſit vel ꝙ fiat. ¶ Contͣ. aug. ī encher̄. ꝙͣuis ea q̄ mala ſūt inqͣtū mala ſūt n̄ ſūt bōa: tn̄n̄ ſolū mala ſūt ſꝫ etiā vt ⁊ mala ſint bonū ē. nā niſi eſſꝫhͦ bonū vt eēt ⁊ mala: nll̓o mō eē ſinerent̉ ab oīpotēti