Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

iuſte facere eſt opus iuſticie: iuſtificare. qꝛ iuſtificare eſt debitū reddere. Ad ſecūdā ratōꝫ dd̓m. ip̄aꝓcedit de iuſticia que eſt ꝯdecētia dīne bonitatis. quiahec ſꝑ eſt in iuſtificatōe pct̄oris. qꝛ decet ſummā bonitateꝫ: vt rōnaleꝫ creaturā quā fecit ad bt̄itudineꝫ: oīnoꝑire ſinat. vt dicit an. ſꝫ ꝓcedit de iuſticia reſpic̄exigentiā meritoꝝ. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de ꝑuulis. dicendū ſicut dicit Io. dam̄. diuina ꝓuidētia conceditmultotiēs iuſtū incidere in calamitates: vt in ipſolatet virtutē alijs manifeſtā faciat. vt in Iob. aliqn̄cedit incōuenientiū quid agi: vt oꝑatōꝫ eſtimatā incōuenienteꝫ magnū ꝗd mirabile dirigat̉. vt cruceꝫſaluteꝫ hoīm. ẜm aliū modū ꝯcedit pati ſct̄m male vt ex recta conſcīa excidat: vel ex data virtute gratiain ſuꝑbiam erigat. vt in paulo. Derelinquit̉ ꝗs ad tp̄sin directōꝫ alioꝝ: vt ẜm ipſum intēdentes alij erudiant̉. vt in lazaro diuite. naturaliter .n. vidētes qͦſdaꝫpatientes cruciamur. Derelinꝗt̉ quis in alteriꝰ gl̓am ꝓpter ꝓpriū vel parentū peccatū. vt a natiuitate cecus in gl̓am filij hoīs. Io. ix. neqꝫ peccauit neqꝫ parentes eius: ſꝫ vt manifeſtēt̉ oꝑa dei in illo. rurſuscedit̉ ꝗs pati in alterius zelū. vt gl̓ia eius qui paſſus ēmagnificata: impigͣ alijs paſſio fiat ſpe future gl̓e et̓noꝝ bonoꝝ deſiderio. vt in martiribꝰ. Cōcedit̉ ꝗs ī nephariā incidere oꝑationeꝫ qn̄qꝫ in directōꝫ alteriꝰ deterioris paſſionis. vtputa eſt quis elatus ī virtutibꝰdirectionibꝰ eius. ꝯcedit hūc deus in adulteriū incide̓vt ex caſu in ſenſuꝫ veniēs ꝓprie infirmitatis hūiliet̉. adueniēs confiteat̉ dn̄o. punitio reſpicit ſꝑ meritum patiētis: ſꝫ aliqn̄ gl̓am dei. ſicut de ceco nato. aliqn̄ vtilitateꝫ alioꝝ: vt .ſ. attendat zelum dei in alijsfectum ad virtutes: incutiat timorē in pct̄oribꝰ. ꝑuulis eſt punitio ꝓpter meritū exqͦ baptizati ſunt: ſꝫꝓpter alias cauſas .ſ. ꝓpter alioꝝ vtilitatem. In hac gpunitōe eſt iuſticia ꝑſonalis que reſpicit meritūſone patientis: ſꝫ iuſticia generalis que reſpicit vtilitateꝫ correctionē in alijs. Ad illud qd̓ querit de peīstꝑalibus quibꝰ puniūt̉ adulti .ſ. vnus alio. ſicut chanaan patre ſuo. dd̓m ẜm aug. cuꝫ duplex ſit pena.ſcꝫ eterna temꝑalis. nūꝙͣ vnus punit̉ alio .ſ. penaeterna: tn̄ tꝑali ꝯtingit vnus alio punit̉. vn̄ augꝰIoſue. vij. ſuꝑ illd̓. filij iſrl̓ preuaricati ſunt ⁊cͣ. ē credendū in penis que poſt morteꝫ irrogant̉: aliū dānaripoſſe alio. ſꝫ in his tm̄ rebꝰ hanc irrogari penā: finem fuerūt habiture. ſic pena temꝑali bn̄ punit̉ vnꝰ peccato alteriꝰ. reddit ibi aug. cauſaꝫ volens dice̓ypena eterna non ꝯfert: ſꝫ pena tꝑalis eſt ad ſalutē. vaet .n. primo ad cautelam in declinādis vitādis malis. qꝛ in on̄dit̉ quantū peccatū eſſet ſi omēs peccarēt quantū mali vnius peccato infligat̉ .ſ. vt ſint alijſecuri. eſt qd̓ dicit augꝰ. in illa glo. ſimul ſigͣtū ē qͣn mali eēt ſi vniuerſa multitudo vel ꝯgregatio peccaſſet. qn̄ vnus ita quideꝫ potuit vindicari: vt ab eo poſſent ceteri eſſe ſecuri. loquit̉ ibi de achor. ſic fuit chanaan punitus patre ſuo. ad .n. ꝯferebat pena iſta:vt omēs filij ſemꝑ eēnt in honore pr̄is. Ualet etiamꝯfert pena ad remouendā negligētiā in faciēdis hoīs. in on̄dit̉ ſic dꝫ in ſocietate hūana: ſic̄ eſt ībris corꝑis ſit ſolicitus de alio ſic̄ vnū mēbrūde alijs mēbris. ſicut cayn dixit. nūꝗd cuſtos fratrismei ſum gen̄. iiij. vn̄. j. coꝝ. xiiij. ꝓinuicem ſolicita ſuntmēbra. ſi ꝗdeꝫ patit̉ vnū membꝝ: ꝯpatiūt̉ omīabra. ideo achor punit alios Ioſue. vij. vt tollat neentiā vnꝰ ſit ſolicitꝰ alio. eſt qd̓ dicit aug. īlo. On̄dit̉ quantū ꝯnexa ſit in ppl̓i ſocietate ip̄aas. vt ſolū in ſeipſis ſinguli: ſꝫ tanꝙͣ ꝑtes ītoto exiſtiment̉. ſic pꝫ qūo eſt iuſticia qn̄ vnꝰ punit̉peccato alterius pena tꝑali. Qd̓ obijcit̉. filiusortabit inuitatē patris. Dicendū pena pr̄is et̓nā portat: niſi ſit imitator paterne malicie. ſꝫ tūc etiā

portat penā eternaꝫ patris: ſꝫ ſuā quā meruit. penaꝫ tn̄tꝑaleꝫ patris bn̄ portat de iuſticia. Ad obiectōeꝫ auguſti. ſoluit ipſe augꝰ. in illa glo. dicēs. An illud iudicantibꝰ homībus preceptū eſt nequaꝙͣ alio puniant.dei aūt iudicia ſunt hmōi. quia alto inuiſibili ſuoꝯſilio nouit. quatenꝰ extendat etiā hoīm tꝑaleꝫ penaꝫſalubrēqꝫ terrorē. vt ſolum ſe quiſqꝫ curet in ppl̓o: ſꝫinuiceꝫ ſibi adhibeāt diligentiā. tanꝙͣ vniꝰ corporis vnius hoīs alia alijs ſint membra ſolicita. Ad illud qd̓ obijcit de aaron. qui fuit punitus tn̄ ppl̓s fuit punitus. Dicendū immo punitꝰ fuit. ſꝫ pena manifeſta ſed occulta. punitus .n. fuit illa pena eſt in ſacrificio vitule ruſe ꝙͣdiu vixit. eo omēs ſacerdotes.pena illa erat: iſte qui īmolabat immūdus erat. numeri. xix. pena in omēs ſacerdotes immolātes iſtaꝫvictimā tranſiuit. qui dum alios mūdabāt hoc ſacrificiū: ipſimet inficiebant̉. fuit aūt aaron punituspena manifeſta. inſignū prelati delinquētes debētpuniri manifeſte ſꝫ occulte. ſuꝑ etiam quidā canones fundāt̉. Ad illd̓ qd̓ querit̉ de punitiōe et̓na. anſcꝫ deus aliquē poſſit punire in inferno quantū meruit. Dicēdū dupl̓r ꝯtingit loꝗ̄ de potētia dei. aut de potētia abſoluta: aut de potētia ẜm ꝯdecētiā boītatis. loq̄ndo de potētia abſoluta: dd̓m poſſet. ſꝫ de potētia que eſt ẜm ꝯdecentiā bonitatis. qꝛ decet ſuā bonitateꝫ que eſt ſuꝑabundans: ipſe puniat abſqꝫ miſericordia. Et hoc pꝫ rn̄ſio ad obiectū in ꝯͣriū. qꝛ procedit referendo potentiā ad eum qui meruit. verū eſt enī ex parte illius iuſtum eſt. ſꝫ infert vltra. deus pōtqd̓ iuſtum eſt. diſtinguēdū potentiā vt dictū eſt. Adillud qd̓ ſexto querit̉ de actu punitōnis eterne. dd̓mtriplex eſt ibi taxatio. Prima. ẜm exigentiā meritoꝝ. ẜm naturā generis deſcēdendo ad aliqͦtaꝫ intenſionis. verbigr̄a. taxauit dn̄s acerbitateꝫ pene debitemortali peccato. diffiniēs ei debet̉ gehennalis: ſicutmerito virtutū debet̉ ſuauitas celeſtis. maxīo maxīa maiori maior. Scd̓a taxatio eſt ẜm exigentiaꝫ meritoꝝ deſcendēdo ad aliquotā intenſionis. vt tanto pct̄otanta pena maior debet̉. hec taxatio iuſticie ē ſicut prima. Tercia taxatio eſt miſcd̓ie deſcēdēdo iterūad aliqͦtaꝫ intēſionis taxādo quāta reddet̉ qͣnta debetur. Dicimus primo ſꝑ punit̉ peccatū penadigna ē opꝰ iuſticie. Scd̓o nūqͣ pēa ꝯdigna. Tercio ſꝑ ē opꝰ miſcd̓ie ꝯiūctū operi iuſticie. vt iuſticiaad qͣlitane quātitatē generis. miſcd̓ia v̓o ad qͣntitatē ſpālit̓ eiuſdē acerbitatis inflictā. Ad primūdd̓m. eqͣlitas pene culpe p̄t ẜm genꝰ. vt ſi ml̓tuꝫpeccauit ml̓tū puīat̉. vel p̄t ẜm det̓mīatā rōꝫ. Qn̄dr̄ qͣntū gl̓ificauit ſe tātū puniat̉. loꝗt̉ de eqͣlitate penead culpā ẜm genꝰ. q. d. qꝛ ml̓tū peccauerit ml̓tū puīat̉. de eqͣlitate ẜm rōeꝫ det̓mīatā. Ad ſecūdū idempꝫ ſol̓o. Ad t̓ciū qd̓ dic̄ duplicate illi duplicia. dd̓m dr̄ ẜm qͣntitatē potētie. vt .ſ. ī duplo reddat̉ maior pēa. ſꝫ dr̄ ẜm ꝓportōeꝫ. vt ſic̄ peccauit ī aīa incorꝑe: ita puīat̉ pēa ī aīa ī corꝑe. vn̄ dꝫ ei duplicaripēa. qꝛ duplex dꝫ pc̄a .ſ. ī corꝑe aīa. Ad qͣrtuꝫ pꝫſol̓o idē. Ad ꝗntū dd̓ꝫ. ī cl̓pa ē delectatō tͣnſitoria ē ibi intētō delectatōis: ē ī infinitū ꝑpetua. ꝗapct̄or hꝫ volūtatē ſꝑ peccādi. Ꝙtū ad pͥmū veꝝ ē. quiaplꝰ ex igit̉ ī peīs ꝙͣ ꝯmiſſuꝫ ſit ī culpis. qꝛ delectatio velculpa ē tͣnſitoria: pēa at̄ ſꝫ ꝑpetua. Ꝙtū v̓o ad voluntatē delectādi erat ī īfinitu illd̓ ītelligēdū. īmo cit̉ꝯdignū puīt̉. Ad ſextū dd̓m. ē pēa ad cautelā. eſtpēa ad vindicatōꝫ. pēa ad cautelaꝫ ē ad augm̄tū exercitiū virtutuꝫ adtionē. ſicut ad demōſtrationeꝫ patientie. tali pena fuit Iobtus: ſednon pena que eſt ad vindictā. de qua ꝓcedit. Adſeptimū dicendū. de iuſticia punitur culpa mortalispena eterna. in peccato .n. ſunt duo. primū ē auerſio abono eterno incōmutabili. ſcd̓m ē ꝯuerſio ad bonū