Queſtio.xxxix.

percatores eternalit̓. ¶ Iteꝫ querit̉ de punitōe eternaquo ad ꝑuulos. vtꝝ iuſte ⁊ miſcd̓iter puīat eos. Et videtur ꝙ ſine miſcd̓ia puīt eos decedētes ſine baptiſmoꝛ punit eos pena ꝯdigna peccato originali ī qͦ decedūtibil relaxādo de pena. gͦ punit eos ſine miſcd̓ia. ma⁊ pꝫ. qꝛ punit eos carentia viſionis que eſt potentiaꝯndigna peccato originali. ſꝫ de hac pena nihil relaxat. qꝛ aut relaxaret qͦ ad diuturnitateꝫ pene iſtiꝰ: autquo ad acerbitateꝫ. nō relaxat de ea quo ad diuturnitateꝫ: qꝛ pena iſta eſt infinita quo ad diuturnitatē ⁊ ꝑpetua. ſil̓r nihil relaxat de acerbitate: qꝛ carentia viſionis dei cū ſit priuatio: nō recipit magis ⁊ minꝰ. ⁊ et̄ īoībus ꝑuulis eſt equalis reatus rōne cuiꝰ nō puniturminus vnus ꝙͣ alius. gͦ ſine miſcd̓ia puniūt̉ ꝑuuli pena ꝯdigna. ¶ Iteꝫ aug. dicit. ꝙ carentia viſionis dei ēmaxima pena. ⁊ peccatū originale minimū peccatū ē.ꝑuuli ꝓ minimo peccato puniūt̉ maxima pena. ergoeus iniuſte ⁊ immiſcd̓iter agit cū illis. ¶ Item in viſione dei eſt maxima gl̓a. gͦ in carentia viſionis dei maxima pena. qꝛ maxima pena ⁊ maxima gl̓a ſunt ꝯͣria.gͦ ꝑuuli ꝓ peccato originali puniūt̉ maxīa pena. ¶ Itēex viſione dei eſt maxima delectatio. gͦ ex carentia viſionis maxima triſticia. gͦ maxima pena. ⁊ inde vt pͥus.Ex his omnibꝰ videt̉ ꝙ nō in omnibꝰ oꝑbꝰ ē miſcricordia. ¶ Sol̓o. dd̓m ad omīa iſta. ꝙ intentio iuſticie⁊ miſcd̓ie multipl̓r accipit̉. Si accipiant̉ eoꝝ intentiones large: ſic ſunt in oꝑibus dei miſcd̓ia ⁊ veritas. vnd̓pͣs. vniuerſe vie dn̄i miſcd̓ia ⁊ veritas. Glo. in oī oꝑedn̄i ſimul ſunt: etſi nō nobis manifeſte appareant. Notandū gͦ ꝙ iuſticia dei dicit̉ multipl̓r. vno mō dicit̉ vtꝯnotet̉ exigentia meritoꝝ. alio mō vt cōnotet̉ ꝯdecētiabonitatis diuine. ⁊ hec diſtinctio ſumit̉ ab anẜ. in monolo. dicēte. Cū punis malos iuſtum eſt: qꝛ illoꝝ meritis ꝯuenit. cū v̓o parcis malis iuſtū eſt. nō qꝛ illoꝝ meritis: ſꝫ qꝛ bonitati tue condecēs ē. Prout gͦ dicit̉ iuſticia primo mō: ſic nō inuenit̉ in omni oꝑe dei. quia necexigentia meriti inuenit̉ in omni oꝑe eiꝰ. Scd̓o v̓o mōſumpta in omni oꝑe dei inuenit̉: ſꝫ diuerſimode. vn̄ diſtinguēdū eſt. qꝛ in deo eſt ꝯdecentia ptātis. ⁊ eſt in eoꝯdecentia ſapīe: ⁊ ꝯdecentia diſpoſitōis: ⁊ ꝯdecētia eꝙtatis: ⁊ ꝯdecentia miſeratōis. hec .n. omīa ꝯplectit̉ ꝯdecentia diuine bonitatis. ſi gͦ dicat̉ iuſticia ꝯdecētia ſueptātis: hec ꝓprie apparet ⁊ ponit̉ in oꝑe iuſtificatiōis.⁊ hͦ eſt qd̓ dicit̉ ro. ix. Ꝙ ſi deus volens on̄dere iraꝫ ⁊notam facere potentiā ſuā: ſuſtinuit in multa patiētiavaſa ire apta in interitū. vt on̄deret vaſa gl̓e ſue. Und̓ꝙ vnū iuſtificat alium nō: hͦ facit iuſticia ptātis. vndeHugo in li. de ſacramētis. Iuſticia alia eſt ẜm debitūfaciētis. alia eſt ẜm meritū patiētis. Iuſticia ẜm debitū faciētis eſt ptātis: quia ſine iniuſticia licet faciēti ſivelit qd̓ eius ptāti debet̉. Iuſticia equitatis eſt quā retribuit̉ patienti etiā ſi nolit qd̓ eius merito debet̉. cū gͦdeus punit peccatorē iuſte facit: quia eius equitati debet̉ vt. hoc poſſit ſi velit. cū v̓o deus iuſtificat pct̄orē iuſte agit ⁊ iuſtus eſt iuſticia ptātis: quia hͦ ei licet. Si at̄appellet̉ iuſticia dei ꝯdecentia ſue ſapīe: ſic eſt iuſticiadei in electione ⁊ reprobatiōe. ⁊ ſic iuſte elegit iacob ⁊eſau reprobauit. ꝯdecens .n. eſt ſapīe vt det illi gratiaꝫqueꝫ ſcit bn̄ vti gratia: ⁊ illi n̄ quē ſcit male vti. ad minus ꝙͣtum ad radicatōeꝫ. ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit ambro. deusdat illi gratiā queꝫ ſcit ſibi ſeruituꝝ: ⁊ illi n̄ quem ſcitſibi nō ſeruituꝝ. ⁊ hoc eſt dare cui dandū eſt: ⁊ n̄ darecui nō dandū eſt. ⁊ hͦ eſt de ꝯdecentia ſapīe. In ſapiētiaenī eſt preſcīa nō ſolū ſtatus qui nūc eſt: ſꝫ etiā qui futurus eſt. ⁊ ideo bn̄ dicit. ꝙ dat illi grām queꝫ ſcit ſibi ſeruituꝝ: quia hͦ eſt pn̄s ſapīe ſue. ⁊ ideo iuſtum ⁊ ꝯdecēseſt ꝙ ſic faciat. Un̄ etſi ſint duo eque diſpoſiti cū deusdat grām vni: alij nō. qꝛ lꝫ ſint diſpoſiti ex equo ꝙͣtū adnūc: nō tn̄ ꝙͣtū ad om̄e tempꝰ. immo vnus ꝑtet̉ iuſte alter iniuſte. Si aūt appelletur diuina iuſticia ꝯdecentia

diſpoſitōis: ſic eſt iuſticia in creatiōe. qꝛ iuſtū eſt vt qd̓deus diſpoſuit ⁊ ordinauit: impleat. ſi gͦ creatio erat īeterna diſpoſitōne: iuſticia erat ꝙ exequeret̉ ab ip̄o. qꝛhoc ſue diſpoſitioni ꝯdecebat. ſicut iuſticia eſt vt qd̓ ꝓmiſit impleat. Si aūt appellet̉ iuſticia diuina ꝯdecētiaequitatis: ſic reſpicit opus retributōnis. qua retribuitẜm merita: bonis bona malis mala. vnde hu. de s. vic.Iuſticia equitatis eſt qua retribuit̉ patienti qd̓ eiꝰ merito debet̉. Et anẜ. in monolo. dn̄e iuſtum eſt te ſic eſſeiuſtum: vt iuſtior nequeas cogitari. qd̓ nequaꝙͣ eēs: ſitm̄ bonis bona ⁊ nō malis mala redderes. Iuſtior .n.eſt ꝗ ⁊ bonis ⁊ malis: ꝙͣ qui hoīs tm̄ merita retribuit.Si aūt appellat̉ iuſticia dei ẜm ꝯdecentiā miſeratōis.hͦ eſt vt ſꝑ puniat̉ citra ꝯdignū ⁊ remunēt ſupͣ cōdignū.vnde ro. viij. Nō ſunt ꝯdigne paſſiones hꝰ tꝑis ad futuram gl̓am ⁊cͣ. ¶ Sil̓r aūt intentio miſcd̓ie multipl̓r ē.Uno modo dicit̉ miſcd̓ia reſpectu releuatōnis miẜie.Alio mō dicit̉ reſpectu ſupplemēti defectus. Iteꝫ ī miſericordia primo mō ſumpta .ſ. affectus ⁊ ꝯpaſſio ī releuante. ⁊ ꝙͣtum ad hͦ nō eſt miſcd̓ia in deo. Miſcd̓iaaūt quia eſt ī ſupplementū defectus: multipl̓r eſt. ẜm ꝙdefectus multipl̓r eſt. Eſt .n. defectus ꝙͣtum ad eē. ⁊ heſt in re q̄ non eſt. qꝛ iſte defectus eſt n̄ eſſe. ſupplementū aūt hꝰ defectus eſt in creatiōe: que eſt exitus de noneſſe in eſſe. ſic gͦ in oꝑe creatōis ē miſcd̓ia: que ē ad ſupplementū defectus ꝙͣtum ad eſſe. ⁊ ẜm hͦ dicit̉ ī pͣs. miſeratōnes eius ſuꝑ omīa oꝑa eius. Eſt alius defectusqui eſt ꝙͣtum ad bn̄ eſſe. ⁊ ſic eſt miſcd̓ia ſemꝑ in celis.creatura .n. nulla pōt ꝑ ſe ſubſiſtere ſine regente. quiadicit aug. ꝙ omīs creatura ſub vicio eſt. nō vicio culpeaut penalitatis: ſꝫ vicio defectus. qꝛ nulla ꝑ ſe pōt eſſeſine ꝯſeruatore. hͦ etiā mō eſt miſcd̓ia in beatificatōe. n̄qꝛ ſit ibi defectus vicij vel penalitatis: ſꝫ quia ſꝑ ꝯẜuatipſas aīas in ſua gl̓a. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit glo. ſuꝑ illd̓ pͣs.Miſcd̓ia dn̄i plena ē terra. Ꝙ oīa indigent dn̄o ⁊ miſeria ⁊ felicitas. qꝛ ſine illo miſer nō ſubleuat̉: felix nōregit̉. ſic gͦ in oꝑe creatōis eſt opus miſcd̓ie qꝛ ē ibi intentio ſupplementi defectus qui ē nō eſſe. ⁊ eſt ibi opusiuſticie .ſ. ꝯdecentia bonitatis in oꝑe diſpoſitōis. vt v.ſum eſt. ¶ Sꝫ tunc querit̉ qūo ibi diſtinguūt̉. ⁊ dd̓mꝙ creatura erat in p̄ordinatiōe diuine diſpoſitōis. itaꝙ ipſa nō erat: ſiue erat nō ens in ſe. Iuſticia gͦ reſpic̄p̄ordinatōꝫ que erat in diuina diſpoſitōe. qꝛ ita p̄ordinauerat deus ⁊ diſpoſuerat. iuſtum erat ꝙ creaturā ꝓduceret. miſcd̓ia aut reſpicit n̄ eſſe ex ꝑte creature. exqͦeniꝫ creatura erat nō ens de ſe: nec de ſe poterat in eſſegredi: dīne fuit miſcd̓ie ꝙ ip̄aꝫ ꝓduxit ad eē. ¶ Scd̓ꝫgͦ p̄dicta pꝫ rn̄ſio ad rōnes ꝓbantes ꝙ in oꝑe creatōisnō ſit miſcd̓ia ⁊ iuſticia. Eſt .n. ibi iuſticia ſicut dictuꝫeſt: que eſt ꝯdecentia bonitatis diuine. ⁊ illa reduciturad illū predictū modū iuſticie qui eſt in impletōe promiſſi. Sil̓r de miſcd̓ia pꝫ ſol̓o. qꝛ nō eſt ibi miſcd̓ia releuatōis miſerie: ſꝫ que eſt in ſupplemētū defectꝰ ꝙͣtumad eſſe. ¶ Ad ſecūdū pꝫ ſolutio. Sꝫ ad obiectōꝫ q̄ obijcit̉. ꝙ quo ad gentes nō ſit iuſticia in oꝑe recreatōnis.dd̓m ꝙ iuſticia dei pōt dici ꝯdecētia boītatis ſue. ⁊ ſicfuit in incarnatione iuſticia quo ad gētes. qꝛ ſicut dic̄anẜ. nō eſt iuſtum vt deus creaturā rōnaleꝫ quaꝫ fecitad beatitudineꝫ: oīno ꝑire ſinat .i. nō ꝯdecet ſuā bonitateꝫ. Alio mō dicit̉ iuſticia que ē ꝯdecentia veritatis indeo. ⁊ hec eſt in implendo ꝓmiſſuꝫ. ⁊ iſta n̄ fuit ibi quoad gētes. ⁊ ita lꝫ n̄ fuit ibi iuſticia que reſpicit ꝓmiſſionē que eſt ꝯdecētia veritatis: fuit tn̄ ibi iuſticia q̄ ē condecentia ſue bonitatis. ¶ Ad alia gͦ que queruntur deoꝑe retributōis ꝙͣtū ad bn̄ficentiaꝫ: pꝫ ſol̓o. ¶ Ad illd̓qd̓ obijcit̉ de iuſtificatōe. dd̓m ꝙ nō ſic ſe hꝫ iuſtificaread iuſticiā ſicut miſereri ad miſcd̓iaꝫ. qꝛ iuſtificare nōdicit iuſte facere: ſꝫ de iniuſto iuſtū facere. ⁊ hoc n̄ ſolūeſt opus iuſticie ſꝫ miſcd̓ie. Sed dd̓m ſic. ſicut ſe habetiuſte facere ad iuſticiā: ita miſereri ad miſoquia