dicitur tripliciter. Uno modo reſpectu exigentie meritoꝝ .ſ. ẜm ꝙ tribuit vnicuiqꝫ ẜm meritum. Alio mō reſpectu impletionis ꝓmiſſoꝝ: ⁊ ſic dr̄ facere de iuſticia.qn̄ implet qd̓ ꝓmiſit. Tercio mō reſpectu exigentie ꝑfectōnis cū ſcꝫ dat vnicuiqꝫ ꝑfectōeꝫ ẜm ꝓpriā exigentiam ꝯſeruatōeꝫ ⁊ regimē. Scd̓m hͦ dr̄ iuſticia dei reſpectu ꝑfectōnis creaturaꝝ ⁊ regimīs ⁊ ꝯſeruatōis earundem: ſꝫ in oꝑe creatōnis nullo iſtoꝝ modoꝝ eſt iuſticiadei: cū creatō ſit eductio de nō eſſe ad eſſe: gͦ in oꝑibuscreatōnis nō eſt iuſticia dei. ¶ Item greg. ſuꝑ iob. miſericordia refert̉ ad miſeriā. ſed vbi ponit̉ ſimpl̓r nō ensnō eſt bt̄m nec miſerū: gͦ in oꝑbꝰ creatōnis nō eſt bt̄mnec miſerū ergo nec miſcd̓ia.¶ Articulꝰ ſecundꝰ¶Ꝙponēda ſint ſimul miſcd̓ia et iuſticia. ſic inUerit̉ iterū de oꝑbꝰ recreatōnis. vtꝝ in ill̓incarnatōne q̄ eſt opꝰ recreatōis. Ad quodſſic Ro. xv. dico ih̓m xp̄m mīſtrū fuiſſe circūciſiōis adꝯfirmādas ꝓmiſſiones pr̄m. gentes at̄ ſuꝑ miſcd̓ia honorate deū. vult dice̓. ꝙ xp̄c iudeis fecit iuſticiā ꝗa ip̄iserat ꝓmiſſa. vn̄ in impletōne fecit iuſticiā. Iteꝫ fecit eismiſcd̓iaꝫ qꝛ ꝓmiſit incarnatōeꝫ. Sꝫ gētibꝰ nō fuit promiſſa īcarnatio: gͦ ex miſcd̓ia fuit illis exhibita et nō exiuſticia: gͦ ſimpl̓r ꝙͣtum ad om̄s nō fuit ſiml̓ miſcd̓ia etiuſticia in oꝑe recreatōnis. ¶ Contͣ .j. corī. j. loꝗt̉ apl̓sde xp̄o. factꝰ ē nob̓ ſapīa a deo ⁊ iuſticia ⁊ ſct̄ificatō ⁊ redemptio. ⁊ loꝗt̉ general̓r ꝙͣtum ad om̄s iudeos ⁊ gētiles de fructu incarnatōnis: gͦ in ꝯꝑatione ad gentes fitmiſcd̓ia ⁊ iuſticia in oꝑe recreatōnis.¶ Articulꝰ terciusErcio querit̉ vtrū in oꝑbꝰ retributōnis ſimul fueit miſcd̓ia ⁊ iuſticia. Prīo de oꝑibꝰbn̄ficentie. Scd̓o de oꝑbꝰ punitōis. de oꝑibus bn̄ficentie. an ſit miſcd̓ia ⁊ iuſticia in eis. Primoꝙͣtum ad delectōeꝫ. ſcd̓o ꝙͣtum ad bn̄ficiū tꝑale. tercioptum ad ſct̄ificatōeꝫ. quarto ꝙͣtum ad bt̄ificatōnem.¶ Ꝙtum ad primū ſic obijcit̉. dn̄s eligit iacob et eſaureprobauit. ⁊ tn̄ tantū erat in vno quantū in alio. et depari ſe habebāt: gͦ ſine iuſticia egit cū iacob elegit: ⁊ ſine miſcd̓ia cū eſau reprobauit. ¶ Item ml̓ta beneficiadat ꝗbuſdā q̄ nō dat alijs ꝗ ex equo ſe hn̄t: gͦ ⁊cͣ. ¶ Iteꝫquerit̉ de oꝑe bn̄ficentie tꝑalis. ſcꝫ vtrū deus de iuſticia ꝯferat bonū tꝑale malis hoībꝰ. qꝛ dīc aug. ꝙ pct̄ornō eſt dignꝰ pane quo veſcit̉. ſꝫ iuſticia reſpicit exigentiam meritoꝝ vel ꝓmiſſionē: gͦ nō eſt iuſticia ꝙ faciat bonum tꝑale pct̄oribꝰ. ¶ Item querit̉ vtꝝ in iuſtificatōeimpij ſit miſcd̓ia vel iuſticia. Ad qd̓ ſic. ſic̄ ſe hꝫ miſericordia ad miſereri: ita iuſticia ad iuſtificare: ſꝫ miſererieſt opꝰ miſcd̓ie: gͦ iuſtificare ē opꝰ iuſticie. ¶ Contra. demiſcd̓ia ſua iuſtificat deꝰ. nō gͦ de iuſticia. ¶ Iteꝫ pct̄ornō eſt dignꝰ face̓ opꝰ vn̄ ſit gratꝰ nec pt̄ facere opꝰ digni¶ Item. .iiij. ſnīaꝝ opꝰ miſcd̓ie ē remitte̓ pct̄a. ¶ Itē queritur de oꝑe bt̄ificatiōis pͣs. miſcd̓ia dn̄i plena ē terra.glo. terra dic nō celi: qꝛ celi nō indigēt miſcd̓ia vbi nulla ē miſeria. In terra hoīs habūdat miſeria. ſuꝑhabūdat dn̄i miſcd̓ia: gͦ in illa illuſtratōe ſct̄oꝝ in celis queerit in bt̄ificatōne: nō erit opus miſcd̓ie.¶ Articulꝰ quartusUarto querit̉ vtꝝ in oꝑbꝰ punitōis ſit miſericordia ⁊ iuſticia pͥmo ꝙͣtum ad punitōꝫtꝑalem. ſcd̓o ꝙͣtum ad punitōneꝫ eternamIteꝫ de punitōe tꝑali ꝙͣtuꝫ ad ꝑuulos ꝙͣtū ad adultosꝘtum ad primū querit̉ de puītione tꝑali. ꝗa punitin pn̄ti ꝑuulos de qͣ mouet aug. queſtōeꝫ ſic. Nos videml̓tos ſubiectos febribus et penis tꝑalibꝰ poſtꝙͣati ſunt: ſꝫmanet in eis culpa originalisiptiſmū: gͦ nō eſt iuſtum eos puniri. ¶ Item poſitotales decedat anꝙͣ ſint adulti. ad nullā igit̉ vtilitateꝫ
puniunt̉: nec ꝓpter hoc ꝙ meruerūt. gͦ nō de iuſticia puniunt̉. ¶ Item querit̉ de penis tꝑalibꝰ quibꝰ puniūturadulti. maxime de illis quibus vnꝰ punit̉ pro alio velmaledicit̉. ſic̄ fuit chanaan. iſte em̄ chanaan nihil peccauerat. vn̄ deberet hr̄e maledictōeꝫ: ſꝫ pater eiꝰ tm̄: ſedilla fuit maledictō diuīa ſiue ꝑ inſpiratōneꝫ diuinaꝫ vtſupponimꝰ: gͦ nō videt̉ ibi eē iuſticia. ¶ Item ꝓ pct̄is patrum filios punit: gͦ ꝓ pct̄is aliorū punit innocētes ſꝫ hͦnō eſt iuſticia: qꝛ iuſtū eſt vt ſolū qui peccauerit puniat̉gͦ ⁊cͣ. ¶ Item ezech̓. xviij. filiꝰ nō moriet̉ iniꝗtatem pr̄isſꝫ vita viuet. et ibidē. filiꝰ nō portabit iniꝗtatem pr̄is: gͦnō iudicat dn̄s iuſte iniꝗtatem patꝝ in filios. ¶ Itemezech̓. iiij. corruet vnuſꝗſqꝫ et ꝯtabeſcet iniꝗtatibꝰ ſuis.hanc etiā queſtōeꝫ q̄rit aug. ioſue vij. filij iſrael vſurpauerūt de anathemate ⁊cͣ. vnd̓ dicit ſic. Queri ſolet quōpct̄m alteriꝰ in alios vindicet̉. cū in lege dictum ſit: necpr̄es ꝓ filioꝝ nec filij ꝓ patꝝ iniꝗtatibꝰ eē puniendos.Ex qͦ vidr̄ ẜm ip̄m. ꝙ nō puniat deꝰ iuſte filios ꝓ patribus. ¶ Item exo. xxxij. nō fuit aaron punitꝰ ꝓ vitulo cōflatili: ſꝫ ſolū argutus. ppl̓s aūt punitꝰ eſt: gͦ iniuſte fecitdominus.Item queritur de .§. j.punitōne eterna qͣ punit deꝰ in inferno. primo ꝙͣtuꝫ adadultos. ſcd̓o ꝙͣtum ad ꝑuulos. Circa primū querituran deus poſſit aliquē punire in inferno abſqꝫ miſcd̓ia.hͦ ē punire qͣntuꝫ meruit. ſcd̓o an aliquē punit ibi abſqꝫmiſcd̓ia .ſ. quantū meruit. Ꝙtum ad primū ſic obijcit̉deus pōt ꝗcꝗd iuſtū eſt. Sꝫ iſte fornicator meruit puniri tanta pena: gͦ iuſtū eſt ꝙ puniat̉ tanta pena. gͦ deꝰ īillud: ſꝫ ſi punit eū tanta pena: ſine miſcd̓ia punit. gͦ d̓pōt punire aliquē pena eterna abſqꝫ miſcd̓ia. ¶ Cōtra.ij. ad thimo. ij. negare ſeip̄m nō pōt. ſicut gͦ nō pt̄ nō punire malos qd̓ eſt opꝰ iuſticie: ita nō pōt nō relaxare depena qd̓ ē opꝰ miſcd̓ie. qꝛ ſic negaret ſuā miſcd̓iaꝫ q̄ ip̄eeſt: gͦ nō pōt aliquē punire in inferno abſqꝫ miſcd̓ia ſitū meruit. ¶ Iteꝫ querit̉ de actu punitōis eterue none .ſ. an ſine miſcd̓ia puniat aliquē aūt ſine iuſticia. adqd̓ ſic. apo. xviij. quantū gl̓ificauit ſe et in delicijs fuit:tantū date ei tormentū ⁊ luctū: ex qͦ ptꝫ ꝙ punit qͣntummeruit. Iteꝫ math̓. vij. in qͣ menſura mēſi fueritis r̄metiet̉ vob̓. et hͦ eſt ꝓ tāta culpa tāta pena. et in yſa. xxvij.in menſura ꝯtra menſurā cū abiecta fuerit vindicabiseā .ſ. in mēſura pene ꝯͣ menſurā culpe. ex ꝗbꝰ vidr̄ ꝙ deꝰpuniat qͣntū meruit. ¶ Iteꝫ apoc. xviij. Reddite illi ſic̄illa reddidit vob̓. ⁊ duplicate illi duplicia ẜm oꝑa eiusin poculo qd̓ miſcuit miſcere illi duplū. ⁊ vocat poculūpenaꝫ qͣ babilō afflixit ſct̄os ſic̄ in hiere. xxv. Sume caliceꝫ vini furoris eiꝰ. vocat̉ calix pena: gͦ magis punitdeꝰ babilō ꝙͣ meruit puniri ī afflictōe ſct̄ōꝝ: punit gͦ punitōne et̓na ſine miſcd̓ia. ¶ Itē yſa. xl. Suſcepit d̓ manu dn̄i duplicia ⁊cͣ. bern̄. ſuꝑ illud ex vſuris ⁊cͣ. gͦ plusexigit̉ in penis ꝙͣ ꝯmiſſuꝫ ſit in culpis. ¶ Iteꝫ plꝰ p̄ꝰuit deꝰ iob pena tꝑali ꝙͣ meruerat. vn̄. xvij. n̄ peccaui .ſ.tantū. gͦ eadē rōne plꝰ puīt aliqn̄ aliquem pena et̓na ꝙͣmeruit. ¶ Iteꝫ cū puīt aliquē in inferno ꝓ culpa. ꝯſtatꝙ culpa ē tꝑalis: ſꝫ pena et̓na. gͦ plꝰ puīt ipſuꝫ ꝙͣ peccauerit. ¶ Iteꝫ reatꝰ culpe veīalis ē tꝑalis: gͦ iniuſte puītdeꝰ aliquē pena et̓na ꝓ culpa veīali. ¶ Iteꝫ ſint duo qͦꝝvnꝰ in duplo ſit magis pct̄or ꝙͣ aliꝰ. ⁊ ſic vterqꝫ decedatculpa vniꝰ ē dupla ad culpā alteriꝰ: gͦ ⁊ pena ꝯdigͣ vnieſt dupla ad penā ꝯdigna alteriꝰ. ⁊ vnꝰ in inferno puītur in duplo ꝙͣ aliꝰ. Sꝫ ꝯtinget ꝙ vtriqꝫ deꝰ aliꝗd relaxet de ꝯdigna pena: gͦ magis in qͣntitate ſb̓trahit̉ de pena ꝯdigna vniꝰ ꝙͣ de pena ꝯdigna alteriꝰ qd̓ patꝫ in numeris. ſi em̄ vnꝰ nūerꝰ ſit duplꝰ ad aliū. ⁊ de vtroqꝫ fiatſb̓tractio. ita ꝙ ī reſiduis ſit dupla ꝓportio: plꝰ ſubtrahit̉ de duplo ꝙͣ de ſb̓duplo: gͦ plꝰ relaxat iſti qui magispeccauit de pena ꝙͣ alij ꝗ minꝰ peccauit. qd̓ iniuſtū eſt.qꝛ magis peccauit ꝙͣ ille: gͦ deꝰ in punitōe eterna aliqn̄agit iniuſte: ⁊ ita ſine iuſticia ⁊iſcd̓ia ſil̓ punit deus