Queſtio.xxxix.
Membrum primumD primuꝫ ſic obijcit̉. dam̄. Mīa ē triſticiade alieīs malis: ſꝫ in deo nō cadit paſſio: gͦnec intentō mīe. Sil̓r vr̄ de iuſticia. qꝛ intetio iuſtie ē reddē̓ debitū: ſꝫ dīc anſel. in lib̓.Cur deꝰ hō. ꝙ deꝰ nulli dꝫ: gͦ in ipſo nō ē intētio iuſticie:¶ Sol̓o. dd̓m ꝙ cū mīa dicat̉ multipl̓r. pͥma tn̄ rō hꝰ eſtreleuatō miſerie. pt̄ aūt releuatō miſerie eē dupl̓r. qꝛ vl̓ ēcū ꝯpaſſiōe releuatis vel ſine eiꝰ ꝯpaſſiōe. Si gͦ dicat̉ cuꝫꝯpaſſiōe releuātis: ſic n̄ cadit in deo. qꝛ mīa hͦ mō ponitꝯpaſſiōeꝫ ⁊ dolorē de alieīs mal̓. nulla at̄ affectio vl̓ dolorin deo p̄t poni. iō nec mīa hͦ mō. ⁊ hec ē mīa ẜm affectuꝫin deo at̄ nulla cadit affectio. Scd̓m at̄ ꝙ mīa dr̄ in releuatōe miſerie ſolū. ſine ꝯpaſſiōe releuātis: ſic notat mīaſolū effectū miſerētis n̄ affectū in releuāte vel paſſiōeꝫ aliquā. ⁊ ſic ē in d̓o. vn̄ anſel. ī monol̓. miſericors es quiamiſeros ſaluas ⁊ pct̄oribꝰ tuis ꝑcis. miẜicors non es: qꝛull̓a miſerie ꝯpaſſiōe afficeris. ¶ Sil̓r de iuſtīa dd̓m. ꝙiuſtīa vno mō imꝑtat debitū ncc̄itatis. Alio mō imꝑtatꝯdecentiā ꝯgruitatis. Prīo mō n̄ ē in deo ſꝫ in nob̓ ꝗ obligamur hͦ debito qͦ ad deū ⁊ qͦ ad ꝓximū. Scd̓o mō ē ī d̓o⁊ hec iuſtīa nl̓ aliud dicet̉ ī ip̄o ꝙ ꝯdecētia ſue boītatis.vn̄ aug. ī monol̓. cū punis malos iuſtū ē. qꝛ illoꝝ me̓itisꝯueīt. cū v̓o ꝑcis mal̓ iuſtū ē n̄ qꝛ illoꝝ meritis ſꝫ qꝛ bonitati tue ꝯdecēs ē. ⁊ ſic mīa ⁊ iuſtīa ẜm vnā intentōeꝫ ponende ſunt in deo: ẜm aliam non.Nlembrū ſecundūEīde q̄rit̉ q̄ ſit p̄or ī deo ītētio mīe an iuſticie. ad quod ſic. pͣs. vniuerſe vie dn̄i mīa ⁊veritas. et appellatur hic veritas iuſticia:quia vnum pro alio ſumitur in ſcriptura.lꝫ ī hͦ differ̄t. ꝙ veritas ī dictādo iuſtīa in exeq̄ndo vl̓ exhibēdo. priꝰ gͦ ordīat mīaꝫ ꝯͣ iuſtīaꝫ: gͦ pͥor ē in deo rō mīeꝙͣ iuſtīe. ¶ Itē pͣs. Mīaꝫ ⁊ iudiciū ⁊cͣ. ſꝫ iudiciū ꝑtīet aduſtīaꝫ: gͦ pͥor ē intētio mīe ꝙͣ iuſtīe. ¶ Itē. ij. corī. ij. dr̄ pr̄mīaꝝ: ſꝫ n̄ inuenit̉ in ſcpͥtura pr̄ iuſtīaꝝ. gͦ intētio mīe pͥor ē in deo ꝙͣ intētio iuſtīe. ¶ Itē ꝙ deꝰ ꝓmittit ē ex mīa.ꝙ ꝯminat̉ ex iuſtīa: ſꝫ ꝓmiſſiōes d̓i ſūt īmutabiles. ij. cor.jͣ. qͦtqͦt ꝓmiſſiōes ſunt: ī illo ē .i. īmutabiles. ꝯminatōnesat̄ mutabiles. vn̄ hiere. xviij. repēte loqͣr aduerſꝰ gentē ⁊aduerſꝰ regnū. vt eradicē ⁊ deſtruā et diſꝑdā. Si pnīamegerit gēs illa a malo ſuo qͦ locutꝰ ſum aduerſꝰ eā agā etego pnīaꝫ: ſꝫ qd̓ ꝑtīet ad īmutabilitatē ꝑ priꝰ eſt in deo: gͦpor e in deo intētio mīe ꝙͣ iuſtīe. ¶ Cont. an. in mono.vniuerſe vie dn̄i mīa ⁊ vitas. ⁊ tn̄ iuſtꝰ dn̄s ī oībꝰ vijs ſuis: ⁊ vtiqꝫ ſine repugͣntia. Quia qͦs vis puīre: n̄ ē iuſtumſaluari. ⁊ ꝗbꝰ vis ꝑce: nō ē iuſtū dānari. Nā id ſolū iuſtūeſt qd̓ vis: ⁊ nō iuſtū qd̓ nō vis. ſic gͦ naſcit̉ de iuſtīa mīatua. Si gͦ in deo ex iuſtīa naſcit̉ mīa: gͦ prior ē intētio iuſticie ī deo ꝙͣ mīe. ¶ Iteꝫ anſel. ī monol̓. parcēdo mal̓ itaiuſtꝰ es ẜm te ⁊ nō ẜm nos: ſic̄ miſertꝰ es ẜm nos ⁊ n̄ ẜmte. Sꝫ priꝰ ē intētio q̄ ē ẜm ip̄m ꝙͣ ē ẜm nos: gͦ ꝑ priꝰ iuſtīaꝙͣ mīa. ¶ Iteꝫ iuſtīa ē nō ſolū redde̓ qd̓ debitu ē: ſꝫ etiamſupple̓ defectū ⁊ indigentiā. Si gͦ intētio mīe ē in releuatōne indigētie: gͦ intētio iuſtīe includit in ſe intētionē miſericordie: gͦ ꝑ priꝰ dr̄ de deo. ¶ Iuxͣ hͦ on̄dit̉ ꝙ neutra dꝫdici ſimpl̓r prior altera īmo ī diuerẜ ordībꝰ vna ē pͥor altera ⁊ ecōuerſo. videmꝰ eniꝫqꝫ ꝙ cā efficiēs vno mō pͥor ēcā finali alio mō ecōuerſo. qꝛ final̓ intentio pͥor ē ceteriscauẜ: in exeq̄ndo v̓o efficiēs. Si gͦ mīa pͥor ē intentōe deiqꝛ mīaꝫ ſꝑ intēdit iuſtīa. pͥmū ē in executiōe. gͦ nulla pͥoralt̓a ſimpl̓r: ſꝫ in diuerſis vijs vna pͥor alt̓a et econuerſo.¶ Solutio. dd̓m ꝙ iuſtīa ⁊ mīa dei multipl̓r dicunt̉. dr̄em̄ iuſtīa large .ſ. coīſſime. ⁊ ſic iuſtīa dei ē ꝯdecentia ſuebonitatis. Inde iuſtū ē ꝗcꝗd decet ſuā bonitatē. ⁊ iſte eſtſup̄mꝰ gradꝰ iuſtīe ⁊ ẜm hͦ loꝗtur anſel. in monolo. de iuſticia dicēs. cū parcis malis iuſtū eſt nō qꝛ illoꝝ malis.ſꝫ ꝗa tue bonitati ꝯdecens ē. Scd̓o mō dicit̉ iuſtīa coīteret ſic iuſticia appellat̉ retributō ẜm exigentiā meritoruꝫ.
et ẜm hoc dicit anſel. in monolo. Iuſtum quippe eſt te ſiceſſe iuſtum. vt iuſtior nequeas cogitari. quod nequaſes: ſi tm̄ bonis et nō malis merita redderes. Iuſtior en̄eſt qui bonis ⁊ malis: ꝙͣ qui bonis tm̄ merita retribuit.⁊ ſic ex iuſticia naſcit̉ miſcd̓ia ⁊ ſeueritas. miſcd̓ia ē in p̄miando bonos: ſeueritas in puniendo malos. vnd̓ iuſticia ſic reſpicit illud qd̓ eſt in p̄miando ⁊ puniēdo. Tercio mō dicit̉ iuſticia dei ſtricte et ſic accipit̉ ꝓ ſeueritateque eſt in puniernalos. Unde ſic ſe habet ſolum adpuniendū. ⁊ hec iuſticia ē ſub iuſticia ꝯmuiniter dicta. etde hac dicit. cuꝫ punis malos iuſtū eſt. quia illoꝝ meritis ꝯuenit. ¶ Similit̓ ex ꝑte miſcd̓ie eſt diſtinguendumꝙ dicit̉ multipl̓r. Uno mō large ſiue cōmuniſſime. et ſicmiſcd̓ia dei appellat̉ ſuꝑhabūdantia ſue bonitatis ⁊ pretatis in erogatōne bonoꝝ. Scd̓o modo miſcd̓ia dei dicitur coīter q̄ eſt in erogatōne bonoꝝ ſupͣ exigentiā meritiẜm ꝙ diuīs. ꝙ bonis dat ſupͣ ꝯdignū malis penaꝫ citraꝯdignū. Tercio mō dicit̉ diuīa miſcd̓ia ſtricte. q̄ ſcꝫ eſtin errogatōne liberali boni debiti ſic dicimꝰ ꝙ dn̄s quēcūqꝫ ſaluat etiā quātūcunqꝫ meruerit: adhuc tn̄ liberaliter ⁊ miſericordit̉ ſaluat. ⁊ hec miſcd̓ia ſolū eſt in p̄miādo bonos ⁊ diuidit̉ hec ex oppoſito ꝯͣ iuſticiā ſtricte ſumptam q̄ ecōtrario ſolū eſt in puniēdo. ¶ Dicendū gͦ. ꝙ cōtingit ꝯꝑare miſcd̓iaꝫ ⁊ iuſticiā ẜm latitudinē ſuā ⁊ generalitatē. vt .ſ. ſunt ī eodē gͣdū. vt iuſtīa large ꝯꝑat̉ ad miſericordiā largē: ⁊ iuſtīa coīter ad mīaꝫ coīter: ⁊ iuſticiaſtricte ad mīaꝫ ſtricte. et ſic ſꝑ in deo pͥor ē intentō mīe ꝙͣiuſticie. Qd̓ pꝫ. iuſtīa em̄ large ſumpta ē ꝯdecentia bonitatis diuīe: mīa large ē ſuꝑhabūdatia pietatis diuīe: ſꝫpͥor ē ip̄a boītas ꝙͣ ꝯdecētia boītatis. qꝛ em̄ bonꝰ ſumme:ideo decet eū face̓ qd̓ facit ⁊ cū iuſticia ⁊ nō ecōuerſo. nāex eo ꝙ ſūma ē bonitas ⁊ ſuꝑ excellēs: ex hͦ venit ꝯdecentia. vn̄ dic anſel. Iuſtꝰ es. n̄ qꝛ nob̓ reddas debitū: ſꝫ ꝙ facis qd̓ decet te ſummū bonū: ⁊ ita iuſticia large naſciurex mīa large. Sil̓r ꝯꝑando diuinaꝫ mīaꝫ ſumptā coīterad iuſticiā ſumptā coīter: pͥor eſt intētio mīe. qꝛ ꝙ deꝰ remuneret ſupͣ meritū: hͦ eſt ex ꝑte ſua .ſ. ex ꝯdecētia ſue bonitatis ſupexcellētis ⁊ iſtud ē mīe in deo coīter dc̄e. Qd̓aūt retribuat ẜm merita hͦ eſt ex ꝑte nr̄a. Sil̓r cōꝑandomīaꝫ ſtricte ſumptā ad iuſticiam ſtricte ſumptaꝫ. pͥor eſtintētio mīe q̄ eſt in p̄miando: ꝙͣ iuſticie q̄ eſt in puniēdo.qꝛ om̄e punire in deo ordinat̉ ad p̄miari. qꝛ punitio malorū ordinat̉ ad p̄miuꝫ electoꝝ augmētandū. ¶ Si autēꝯꝑemꝰ mīaꝫ et iuſticiā nō ẜm eqͣlitatē gͣduuꝫ. vt ſi ꝯꝑemꝰmīaꝫ ad iuſticiā ꝓut eſt ſuꝑior ſiue in ſup̄mo gͣdū qͦ dicit̉large ⁊ mīaꝫ coīter: ſic ſemꝑ iuſtīa pͥor eſt. ex iuſticia em̄large ſumpta naſcit̉ mīa coīter ſumpta. decet eī ſuā hoītate ꝙ puniat malos citra ꝯdignū. ⁊ ſic intelligit̉ aucͣtasanſel. ſupͣpoſita. vn̄ ex iuſtīa large ſūpta naſcit̉ mīa ⁊ iuſticia coīter ſūpta. ſil̓r ex iuſtīa coīter ſūpta naſcit̉ mīa ⁊iuſtīa ẜm ꝙ ſumit̉ ſicte. qͦꝝ pͥmuꝫ ſcꝫ mīa ē in p̄mia Idobonos: alt̓m .ſ. iuſticia q̄ dr̄ ſeueritas in puniēdo malosex hͦ em̄ ꝙ retribuit ẜm exigentiā meritoꝝ ꝓuenit: ꝙ bonis bona ⁊ mal̓ mala retribuat. et ꝑ hoc patet ſolutō adomnia obiecta.¶ Nembrum terciumEide q̄rit̉. ſi ī vniuerẜ oꝑbꝰ dn̄i ſit īueīreiuſtīaꝫ ⁊ mīaꝫ ī hūc modū. prīo vtꝝ ī oībꝰ¶oꝑbꝰ creatiōis. Scd̓o vtꝝ ī oībꝰ oꝑbꝰ recreatōis. Tercō vtꝝ ī oībꝰ oꝑbꝰ r̄tributōnis ꝙͣtū ad bn̄ficiētiā. Qꝛ̄to vtꝝ ī oībꝰ oꝑbꝰ retributōisꝙͣtuꝫ ad punitōeꝫ. Quīto vtꝝ deꝰ miſericordiꝰ agat cumvno ꝙͣ cum alio.rticulꝰ primusD pͥmū ſic. pͣs. vniuerſe vie d. mi. ⁊ v̓itas. vieat̉ dicūt̉ oꝑa. gͦ ī vniuerẜ oꝑbꝰ ē īueīre mīaꝫ⁊ v̓itatē: gͦ ⁊ ī oꝑbꝰ creationis. ¶ Itē glo. ibimīaꝫ ⁊ v̓itatē maīfeſte nob̓ exhibet. q̄ duo tn̄ ī oī oꝑe dn̄ſil̓ ſūt et ſi nō nob̓ maīfeſte apꝑeāt. ¶ Contͣ. inſtīa dei