Queſtio.xxxviij.

ret deum incarnandum: eo ꝙ tale erat quod non recipitꝯpenſationem. occidere aūt hominem licet ſit malum ingenere: tamen in ſe non habet deformitatē ſicut mechariItem tale eſt quod recipit dei ꝯpenſationē ſicut pacē reipublice: ꝙͣtum ad interfectōꝫ furū et maleficioꝝ. et multiplicatōeꝫ eccl̓ie: ꝙͣtum ad interfectōeꝫ hereticoꝝ eoruꝫqui impediūt multiplicari eccl̓iam. ⁊ nō eſt ſimile d̓ iſtoactu ſcꝫ mechari et de iſto. Sed non videtur hoc eſſe verum .ſ. quia iſtud deum nō eſſe incarnandum nō recipitꝯpenſatōneꝫ ꝙ deus nō poſſit p̄cipere oppoſitum iſtiusquia recipit ꝯpenſatōnem vt dicit aug. ꝙ alius modꝰ ſalutis fuit poſſibilis ſed nullus ꝯuenientior et inqͣtū nullus ꝯuenientior nō recipit ꝯpenſatōnem: ſed tamen recipere poterat ꝯmutatōnē. et ſic dn̄s potuiſſet p̄cepiſſe oppoſitum: et tūc illud ſcꝫ deum fuiſſe incarnandū nō fuiſſet articulus. ¶ Item ad hoc quod dicūt. ꝙ iſtud mechari habet in ſe deformitatem. et non conuenit preciperedeo: ꝓ quanto dicatur habere deformitatem. Nam pari ratōne cum yſaac eſſet innocens. yſaac innocenteꝫ occidere: habebat in ſe deformitatem: ergo cum eſſet innocens non cōueniebat deo precipere yſaac occidi. ¶ Itemquod in ſe non eſt malum ſed indifferens vel licitum: perp̄ceptum potuerit fieri malū. vt comedere pomum. ergocōuerſo quod in ſe eſt malum: ꝑ preceptum ſcilꝫ dei pōtfieri bonum: ergo tam mechari ꝙͣ occidere ⁊ huiuſmodiꝑ preceptum poſſunt fieri bona. ¶ Sed contra. licet deꝰpreciperet ꝙ abraham imolaret yſaac: et non volebat niſi bonum: ergo illud erat bonum. ergo eius oppoſitū eratmalum ſcilicꝫ imolare yſaac: non ergo ex precepto dei factum eſt bonum: multomagis nec alia. ¶ Solutio. dicēdum. ꝙ ius decalogi emanat a iure naturali. ius autemnaturale reſpicit ordinem creature de ſe vel ad aliaꝫ creaturam. Item reſpicit ordinem creature ad deum. ſupraius nature primo modo dictum eſt lex eterna: que reſpicit ordinem creature ad deum. vt ſcilicet quelibet creat̉adeo ſubijciatur ⁊ ad deum tendat tanꝙͣ ad fineꝫ. Supraautem iſtud ius nō eſt aliud. quia hoc eſt quod dictaturvt deꝰ ſit finis om̄is creature et dn̄s. et ſic ꝯtra iſtud iusnō pōt aliquo mō p̄cipere nec ꝯtra p̄cepta emanantia abeo. hoc eſt q̄ reſpiciūt ordinē in rōne ſubiectiōis vel finisſꝫ ꝯtra p̄cepta emanātia a pͥmo iure pōt p̄cipere hͦ eſt con.tra ea q̄ reſpiciūt ordinē ad ſe vel ad aliā creaturaꝫ. ſicutip̄e eſt ſupͣ creaturā. ¶ Ad primū gͦ qd̓ obijcit̉. ꝙ deus eſtſupͣ ius naturale. dd̓m ꝙ verū eſt ẜm ꝙ reſpicit ordinemcreature ad creaturā vel creature ad ſe: ſꝫ nō eſt ſupͣ iusaliud ſic̄ nec ſupͣſe. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ẜm ph̓m. ꝙ q̄damſunt q̄ ſtatim dicta ſonant in malū. ſic̄ illa q̄ imponūtura p̓uatōne ordīs creature ad deū. ſic̄ mechari fornicari q̄imponūtur in ordinatiōe qͣ creatura rōnalis auertit ſe aſummo bono qd̓ eſt finis eius. ⁊ ꝯuertit ſe ad bonū commutabile: ſed ſpoliatō nō priuat ordinē ad deuꝫ ſꝫ ſolumad creaturaꝫ. ſimiliter ꝯcubinatꝰ dicit defectum ordinisad creaturā et nō ad deū. et ideo licet poſſit p̄cipere ſpoliatōneꝫ et coitum ſicut fecit ꝓph̓e: non tamen fornicatōꝫneqꝫ mechiaꝫ. ¶ Ad terciū dicendū. ꝙ non ſeꝗtur ſi precepit ꝓph̓e miſceri mulieri fornicarie. ꝙ propter hoc preciperet fornicari. nec p̄cepit furtum qn̄ hebreis ſpoliatōnem precepit: quia non p̄cepit vt hoc facerent ex libidinequā important fornicari et furari. vnde hoc fuit ex obedientia dei. et ſic non fit cōtra ordinem ad deum. In furtoenim et fornicatōne ſimilis eſt deformitas. quia in vtroqꝫ eſt vſurpatio rei aliene. quia fornicari dicit cōire cumnon ſua ex libidine: et ſimiliter mechari. cum dico cōirecum non ſua: hic priuo ordinem ad creaturam: ſed dicendo ex libidine: priuo ordinem ad deum. ſimiliter furtumdicit ꝙ accipiat rem alienam ex cupiditate. cum dico accipere rem alienam. priuo ordinem ad creaturam: ſed dicendo ex cupiditate: priuo ordinem ad deum. et propterhoc licet potuerit p̄cipere coitum ſiue concubitum et expoliationem: non tamen fornicationem et furtuꝫ. ¶ Adquartum dicendum. ꝙ ſunt quedam diſpoſitiones actu-

um humanorum reſpectu finis proximi. quedam reſpectu finis vltimi. finis proximus eſt in creatura. vt ꝙ aliquis coeat ꝓpter muſtiplicatōeꝫ ſpeciei ⁊ ꝯſeruatōnem.finis vltimꝰ ē ip̄e deꝰ. Quedā priuant ordinē ad finē proximum et ꝯtra illa generaliter pōt p̄cipere. quedaꝫ autēpriuant ordinē ad finem vltimū. ⁊ ꝯtra illa nō: ſicut necꝯtra ſe. media aūt appellant̉ ab aug. que dicūt diſpoſitionem reſpectu finis primi. vt occiſio ⁊ ꝯcūbinatio: ſed illa que ſunt mala de ſe vt mechia et fornicatio et furtumreſpectu vltimi. et ideo illa pōt p̄cipere: iſta nō. Si auteꝫquerit̉. an poſſit p̄cipere ꝯtra hoc nō ꝯcupiſces. dicendūꝙ non. ſi ꝯcupiſcere dicat actum ꝯcupīe interioris. ea em̄a deo auertit: ſed ſi ſolum dicat actum exteriorem: iſtudnon eſſet incōueniens. ¶ Ad intelligendā rn̄ſionem poſitam vltimo et obiectōeꝫ dicendū. ꝙ natura dicit̉ principium naturale motus et ꝗetis creature. vel natura dicit̉ip̄a naturalis poſſibilitas ſiue obedientia creature reſpectu creatoris vt de ea faciat creator quicꝗd vult. Contͣius naturale primo mō pōt. ſcd̓o modo non. et ſic contraius nature primo modo pōt: dummō non priuetur ordocreature ad creatorem ẜm ſubiectōnem debitam. ſimilit̓dicendū de natura vt rōne: et de ratōne vt rōne. ratio em̄poteſt reſpicere ordinē primū ſcꝫ creature ad creaturā ⁊ſcd̓m .ſ. creat̉e ad deum. Si ſcd̓m: hoc modo reſpicit ordinem vt nō coeat aliquis cum nō ſua. ⁊ vt non proptervoluptatē vel ex libidine. et hoc modo ꝯͣ ip̄aꝫ nō pōt p̄ciꝑe ſꝫ prīo mō ſcꝫ ꝓut dīc ordinē ad finē ꝓximū vt viſuꝫ ē.¶ Queſtio. xxxviij. de permiſſione diuvoluntatis.Onſequenter queritur de ꝑmiſſione diuine voluntatis. etquerūtur tria. Primo an ꝯueniat diuīevolūtati ꝑmittere mala. Scd̓o an iuſteꝑmittat mala fieri. Tercio qua ratōneꝑmittat mala fieri¶ Nembrum primūD primū ſic obijcit̉. augu. xvj. de ci. dei. ſic̄nō eſt bn̄ficentie vt bonū qd̓ maiꝰ ē dimittat̉: ita nō ē innocētie ꝑcendo ſine ne in gͣ-uiꝰ malū incidat̉. Sꝫ ꝑmiſſio ē reſpct̄ū mali vt nō incidat̉ in malū gͣuiꝰ: gͦ nō ꝑtinet ad innocētiammala ꝑmitte̓. ¶ Iteꝫ ibidē dr̄. ꝑtinꝫ ad innocētis officiūnōſolū nemini malū inferre: veꝝ etiaꝫ cohibe̓ a pct̄o. ſi gͦlex et̓na ē lex innocētie: gͦ ad ip̄am ꝑtinet nō ꝑmittē malū ſiue pct̄m ſꝫ cohibe̓: gͦ nō pt̄ mala ꝑmitte̓. ¶ Itē Ro. j.Nō ſolū ꝗ̄ talia agūt digni ſūt morte. glo. ꝯſentire ē tacēcū poſſit argue̓: ſꝫ deꝰ ꝑmittēdo mala tacet cum poſſit arguere: gͦ ꝯſentit malo: ſꝫ hͦ eſt incōueniēs. Si gͦ lex eternanō ꝑmittit ad q̄ nō ꝯſentit deꝰ. patꝫ ꝙ nō ꝑmittit mala.¶ Contͣ. ſūma rō dictat vt creator nat̉e n̄ diſſoluat ordīeꝫa d̓o īſtitutū ī nat̉a: ſꝫ ſi li. ar. cogeret̉ ad bonū vl̓ ꝓhibet̉a malo: diſſoluēt̉ ordo inſtitutꝰ ī rōnali creat̉a. Si gͦ lexet̓na ē ſūma rō: ex lege ē ꝙ ꝑmittāt̉ mala ⁊ nō ꝓhibeant̉¶ Itē nll̓a creat̉a q̄ ncc̄itate cogit̉ ad bonū ē arbitrio libera. Si gͦ ſūma rō dictat ꝙ ſtet lib̓tas arbitrij ī creat̉arōnali: cū rōnal̓ creat̉a creata ſit arbitrio lib̓a. gͦ dictatſūma rō q̄ ē lex et̓na: ꝙ ꝑmittāt̉ mala fieri nec cogat̉ dencc̄itate ad bonū oꝑādū. ¶ Sol̓o ad hͦ rn̄det aug. ꝯͣ fauſtū. ij. li. dicēs. ad nat̉alē iuſtīe ordinē ꝑtīet. vt aūt pct̄a n̄fiāt: aut īpuīta eē nō valeāt. qd̓ licꝫ eoꝝ ſit: nat̉alis o oẜuat̉. ⁊ ſi n ab aīa certe a deo. ex qͦ pꝫ ꝙ lex et̓na ſi ꝑmittat mala fieri: n̄ tn̄ ꝑmittit ea eē īpuīta. ¶ Ad pͥmū quodobijcit̉. ꝙ nō ē īnocētie ſinē ⁊cͣ. dd̓m ꝙ illa rō n̄ ꝓcedit: ſꝫiſtud ſeq̄ret̉. deꝰ ſinit malū ⁊ n̄ puīt ip̄m: gͦ nō ē innocensſꝫ ſic nō ē: n̄ eī ꝑmittit mala fieri ſine puītiōe. ¶ Ad ſcd̓mſoluit̉ ꝑ illud qd̓ ſeꝗtur in illa aucͣte quia dicit ꝑtinet adinnocentis officium nō ſolum malum inferre: verum etcohibere a peccato. et poſt dicit. aut punire peccatum: