Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xxxvj.

ꝗte pͥo ꝯd̓itōna.quos ſcit bene vſuros ſua gratia. volita vult om̄s ſaluari: ꝗa vult ſub hac ꝯditōne ſi ipſi volūt Sed ꝯtra hoc obijcit̉ de ꝑuulis baptizatis. cōſtat in ip̄is eſt voluntas ꝯtradicens diuine voluntati:ẜm ip̄os vult ſaluari om̄es ꝑuulos. qd̓ ꝯſtat eſſe falſum.niſi tm̄ regeneratos. Non ē igit̉ verum ꝯditōne dependente a ꝑte noſtri arbitrij velit om̄s ſaluari. Iteꝫ obijcitur paruuli non baptizati damnent̉. aut igit̉ cauſadamnatōis ē ex ꝑte paruuloꝝ: vel ex ꝑte diuine voluntatis. pōt poni ex ꝑte paruulorū: nihil boni vel maliegerint: ponetur ex parte diuine voluntatis. ſꝫ hoc quō velit omēs hoīes ſaluos fieri. Item. ij. thi. ij. Negare ſeip̄m pōt: ſꝫ ipſe ē ſumma bonitas et ſumma ſalusrōnalis creature: ſummā bonitatē ſalutē rōnali creature negari pōt. Sed de ſumma bonitate ē cōīcare ſeom̄ibꝰ: ꝙͣtum eſt de ſe paratꝰ eſt om̄ibꝰ coīcare ſuaꝫ bonitatē et ſalutē. Ad hoc rn̄det̉ ẜm dam̄. li. ij. tamē ingerit difficultatē dicit em̄. oportet ſcire deꝰ volūtate antecedenti vult om̄es ſaluari. non em̄ impuniēdo plaſmauit nos: ſꝫ ad participatōeꝫ bonitatis ſue vt bonꝰ: peccātes aūt vult puniri vt iuſtus. Scd̓m hoc ergo diſtinguitvoluntatē diuinā. in an̄cedete: de dicit ē acceptatioex ipſo excōſiſtēs. ꝯſeq̄ntem: de qua dicit qd̓ eſt ꝯceſſioex nr̄a cauſa. Et hāc ſubdiuidit in diſpenſatiuā: eruditiuam ad ſaluteꝫ ſcꝫ vult ꝯcedit bonos puniri vt iobxij. deſperatiuā finalē ꝑditōeꝫ ẜm quam vult damnatospuniri. Item nota dīc. voluntas ꝯſequēs eſt eorūque ſunt in nob̓. eoꝝ aūt ſunt in nob̓ .i. in pt̄ateſtri arbitrij quidē ſunt bona: an̄cedēter vult acceptathoc ē vult volūtate an̄cedenti. v̓o ſunt ꝑnitioſa malanec an̄cedenter nec ꝯn̄ter vult hoc ē nec vult volūtate an̄cedenti nec ꝯſequenti. Scd̓m dam̄. dicenduꝫ. voluntas bn̄placiti vno dr̄ reſpectu nature rōnalis poſſibilis ad bt̄itudinē quantū eſt de ſua ꝯditōne. hāc dic voluntatē an̄cedentē: ſcꝫ vult om̄es hoīes ſaluos fieri. ꝗade volūtate eiꝰ eſt vt de natura ꝯditōis eiꝰ ſit homo ordinatus ad bt̄itudineꝫ. Alio eſt reſpectu nr̄i meriti qd̓ē ex nob̓. hec dr̄ ꝯſequēs volūtas: ſcꝫ vult om̄es ſaluari. niſi ſolum illos quoꝝ merita exigunt ſalutē. Sꝫꝯtra poſita v̓ba dam̄. dubitat̉ multipl̓r. Primo in diuina volūtate ſit priꝰ aut poſterius: incōueniēter aſſignant̉ dr̄ie volūtatis in an̄cedentē ꝯſeq̄ntem. Itemquare ponit ip̄e eoꝝ ſunt in nob̓ et eoꝝ ſunt in nobis voluntate dei an̄cedentē. eorū v̓o ſunt in nobisſolū voluntatē ꝯſequentē. Item cuꝫ volūtas an̄cedens ꝯſequens videat̉ eſſe reſpectu bonoꝝ quoꝝ deꝰ ē initiū. videtur vtraqꝫ ſit volūtas an̄cedens. Item cuꝫ voluntas ſequēs ſit ꝯceſſio ex nr̄a ſicut ipſe dic: ſꝫ nr̄aeſt reſpectu eoꝝ ſunt in nob̓: voluntas ſequēs ē reſpectu eoꝝ ſunt in nob̓ qͣliter ſtabit illud qd̓ dicit poſtea volūtas ſequēs eſt reſpectu eoꝝ ſunt in nobis. Item in nob̓ eſt bn̄facere aſſiſtēte gr̄a aſſiſtente malegr̄a deſiſtente: ſꝫ ad ſeꝗtur pena aut p̄miū. in nob̓ eſtſaluari aut p̄miari. in em̄ eſt ꝓxima an̄cedens in eoeſt effectꝰ ꝓximꝰ ꝯſequēs: volūtas ꝯſequēs eſt eoꝝ queſunt in nob̓. Item dubitat̉ de dīc. qd̓ eoꝝ ſunt innob̓ eſt volūtas an̄cedens vel ꝯſeq̄ns. Naꝫ dic̄ augin ench̓. nihil fit ſiue bonū ſiue malū qd̓ oīpotens fierivelit. hec dīſio ſit ſufficiēs volūtatis diuīe ī ancedētem ꝯn̄tem: vult mala fieri volūtate an̄cedēti vel ꝯſeq̄nti. Rn̄. volūtas bn̄placiti nunꝙͣ fruſtrat̉ ſic̄ dic̄ iuxͣapl̓m beatꝰ aug. Ad illud qd̓ obijcit̉ ex aucͣte apl̓i.vult om̄s hoīes ſaluos fieri. rn̄det̉ multipl̓r. vno ẜmaug. in ench̓. vt ſic ītelligat̉ vult oēs hoīes ſaluos fieri .i.nullꝰ ſaluat̉ niſi quē vult ſaluari. in quē modū accipiturillud Ioh̓. j. illumīat oēm hoīem venientē in hūc mundūqd̓ ſic intelligit̉ ꝗa nullus hoīm eſt illuminet̉: ſꝫquia nullus niſi ab ip̄o illumīatur vt ex parte iſta intelligendum eſt. et eſt exemplū beati aug. in li. de vocationeſanctoꝝ. ſi eſſet vnus ſolꝰ magiſter in rn̄a ciuitate doce

ret pueros. poſſet dici iſte magiſter doceret om̄es pueros iſtius ciuitatis. om̄es doceant̉: ſꝫ nullus docetur niſi qui docetur ab ipſo. ſic ex ꝑte iſta vnus eſt vultom̄es ſaluos fieri. nec tn̄ om̄es ſalui fiūt. ſed ſalui fiūtper ipſum ſluant̉. Aliter rn̄det aug. in ench̓. diſtinguēshāc. vult omnes homines ſaluos fieri. quia pōt fieri diſtributio ſingulis geneꝝ: et ſic diſtributio ē falſa. non vult ſingl̓os hoīes ſaluos fieri. Uel pt̄ fieri diſtributō generibꝰ ſinguloꝝ: et hoc vera eſt intelligendavt ſenſus ſit. vult de om̄i genere homīes ſaluos fieri. Ethabetur ſimile in math̓. xxiij. decimatis om̄e olus .i. om̄eolerum genꝰ. Non em̄ ſingula olera decimabāt que ī diuerſis mundi partibꝰ oriūtur. Aliter ẜm dama. ſicut ſupra tactū eſt. voluntate an̄cedenti vult om̄es ſaluari: voluntate v̓o ꝯſequenti. Et ad queſtionē qua queriturvtrum volūtate beneplaciti velit om̄es ſaluari per eſtrn̄ſio. Nam volūtas beneplaciti pōt dici reſpectu poſſibilitatis rōnalis creature ad ſalutem. que quidē poſſibilitas eſt in ipſa a deo. et hoc modo volūtate bn̄placiti vultom̄es ſaluos fieri. Alio modo volūtas bn̄placiti diciturreſpectu effectus redditur a deo ratōnali creature promeritis. et ſic volūtate bn̄placiti vult om̄es hoīes ſaluos fieri: ſꝫ ſolum p̄deſtinatos. Primo dicit damaſ.voluntatē an̄cedentē: et hec eſt rōne bonitatis ē in deoScd̓o dicit voluntatē cōſequentē. ẜm rōnem iuſticieque reſpicit merita ſunt in nobis vel a nobis: patꝫ igit̉ ſemꝑ impletur volūtas dei bn̄placiti ſiue dicatur antecedens ſiue ꝯſequēs. Simili modo rn̄detur ad illā auctoritateꝫ quotiēs volui ꝯgregare filios tuos ⁊cͣ. Scd̓maūt aug. in ench̓. exponitur ſic. quotiēs volui cōgregarefilios tuos et noluiſti .i. quotqͦt ꝯgregaui voluntate meaſemꝑ efficaci: ſemꝑ te nolente feci. non em̄ ex eo ſenſu dictum eſt quaſi dominꝰ voluerit cōgregare filios hirl̓m et ſit factū quod voluit ip̄a noluerit: ſed potuit illa quidem ab ip̄o filios ſuos colligi ſed noluit. quā tamē nolente filios eius collegit omnes quos voluit. de voluntate crgo beneplaciti illa intelligunt̉ ſicut iam patꝫ. non de voluntate ſigni ſicut illi dixerūt. Ad illud v̓o qd̓ dixerūtalij. de voluntate conditōnali eſſet intelligendū devolūtate abſoluta. dicenduꝫ ſic pōt dici: ſꝫ ꝯditio talis debet apponi. vult om̄es homīes ſaluos fieri ſi ipſi volunt ꝓpter ꝑuulos: ſed dꝫ apponi vult om̄es homīes ſaluos fieri inqͣtū in ſe ē. vel ſi ſunt digni vel ſuſceptibiles ſalutis. quēadmodū illumīat om̄eꝫ hoīem quantuꝫ ēde ſe qui ē illumīabilis vel ſuſceptibilis illumīatōnis. ſicvult hoīes ſaluare quantū in ſe et qui ſunt ſuſceptibilesſalutis: ſꝫ ꝑuuli ſunt ſuſceptibiles ꝓpter culpa origīalem. ꝗa in illis ſeruat̉ ꝯditio: ideo non ꝯſecunt̉ effectū ſalutis hoc pꝫ rn̄ſio. Ad illud qd̓ querebat queeſt cauſa damnatōis ꝑuuloꝝ. cauſa em̄ eſt ex ꝑte voluntatis: ſꝫ ex ꝑte corruptōis anime que ꝯtrahit̉ ex maſſa peccatrice. Ad illud qd̓ obijcitur. negare ſeipſum pōt. ſic intelligenduꝫ eſt: vt qd̓ dicit poſſe. dicatneceſſitatē qua aſtringit̉ ſuā bonitatē coīcare: ſed īmutabilitatem ſue liberalitatis qua quantū in ſe eſt: paratuseſt coīcare niſi impedimentuꝫ ex parte ſuſcipientis inuenerit. Ad illa v̓o que querunt̉ circa verba ioh̓. dama. ordine rn̄dendum. Ad primū qd̓ obijcit̉. debētpmōi differentie volūtatis an̄cedens et ꝯſequens. dicendum an̄cedere et ſequi non dicūtur in diuina voluntate reſpectu prioritatis poſterioritatis in ip̄a: ſꝫ reſpct̄uprioritatis poſterioritatis in nobis. voluntas em̄ antecedens dr̄ reſpectu boni an̄cedentis collati nobis non exmerito nr̄o. volūtas v̓o ꝯſequens reſpectu boni quod eſtnobis ꝯferendū ex merito noſtro. Ad illud quod queritur. quare ponit eoꝝ que ſunt in nobis et eoꝝ que nonſunt in nobis voluntatem an̄cedentem: eorū v̓o que nonſunt in nobis voluntatē ꝯſequentem. Reſponſio primocreatura ratōnalis exit in eſſe ordinabilis ad ſaluteꝫ pervſum liberi arbitrij. deinde eſt vſus liberi arbitrij. tercio