Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſigna ſcꝫ permiſſio et operatō: patet reſponſio ẜm hug. duo ſunt ſigna generalia reſpiciūt omnē creaturaꝫſcꝫ oꝑatio et ꝑmiſſio. hoc intendūt aug. hug. Sꝫ preter hoc adduntur alia ſpālia reſpiciūt rōnalem creaturam. ſcꝫ p̄ceptum. ꝓhibitio. et ꝯſilium. ſignū aūt diuincvolūtatis debet multiplicari ẜm actū in quo ſignificat̉.et ẜm hoc generaliter ſigna ſunt oꝑatio et ꝑmiſſio: ẜmreſpectū actus ad illū cui ſignificat̉. et ẜm hoc multiplicatur ſignū per ꝯſiliū. ꝓhibitōneꝫ p̄ceptioneꝫ. his eniꝫmodis ſignificat̉ rōnali creature diuina volūtas. in omni creatura ſignificat̉ ꝑmiſſione oꝑatione: ſꝫ ratōnali creature ſoli ſignat̉ p̄cepto ꝓhibitōne ꝯſilio diuina voluntas. de fugiendo: prohibitōneꝫ. de oꝑando: preceptum. de eligendo: ꝯſilium. Ad ſextū dicendū. p̄ceptum dicit̉ coīter et ꝓprie. coīter apprehendit iuſſioneꝫfaciendo: et ꝓhibitōneꝫ de faciendo. ꝓprie v̓o accipitur iuſſione eſt de bono faciendo: et ex oppoſito prohibitio de malo vitando. Hic aūt accipit̉ ꝓprie ẜm diuiditur ꝯtra ꝓhibitōneꝫ. Ad ſeptimum dicendū. motus a: et motus ad: ẜm dicunt̉ reſpectu eiuſdē termini faciūt diffinitōeꝫ in motu ẜm ſpeciem: ſꝫ dicunturreſpectu diuerſoꝝ intrdoucūt dr̄iam ẜm ſpecieꝫ ẜm quēmodū ſunt differentes motꝰ ẜm ſpēm motus timoris amoris. ꝙͣuis amor dicat vt motū ad: timor v̓o vt motuma: differens tn̄ eſt terminꝰ et motiuū ꝓximum timoris etamoris. quēadmodū dicit̉ bonū differens poſitiuū vt viuere: priuatm̄ vt mori. Motus aūt amoris terminuꝫhꝫ bonū poſitiuū vt viuere. Motus v̓o timoris et fuge:terminū habet bonū priuatm̄. vt mori: ideo aliꝗs ex timore fugit gladiū vt moriat̉. Scd̓m hoc dicenduꝫ. ſimilis ē differentia p̄cepti et ꝓhibitōnis. Nam preceptum reſpicit bonū poſitiuū vt facere bonū: ꝓhibitio v̓obonū priuatiuū vt declinare a malo. Ad octauū dicendum. in eodē actu in genere pōt ꝯcurrere preceptuꝫmiſſum. ſꝫ in eodem actu in numero pōt eſſe. vn̄ aſportare vaſa egiptioꝝ quo ad illos qui aſportauerūt ex cupiditate: fuit ꝑmiſſuꝫ. quo ad illos v̓o ex obediētia fuitceptum. p̄terea aſportare ſimpl̓r fuit p̄ceptū: ſꝫ aſportareſic ſcꝫ ex cupiditate: preceptū ſꝫ ꝑmiſſum fuit. ꝙͣtumad genꝰ actus ꝯcurrunt in eodē preceptū et ꝑmiſſum: ſednunꝙͣ ꝙͣtum ad circūſtantias actus. Ad nonuꝫ rn̄ſio. verbū ꝑmiſſionis dr̄ multipl̓r. poſitiue et priuatīe. poſitiue dicit̉ indulgentia eſt minoris boni. et hoc modo accipit̉ in glo. j. corin. vij. virginibus ꝑmittit nubere.Priuatiue tribꝰ modis. Uno priuatiōeꝫ penetꝑalis. ẜm quē modū dicit̉ moyſes ꝑmiſiſſe repudiū. ꝗa puniebat tꝑaliter licet peccarēt mortal̓r. Alio modo priuatōeꝫ ꝓhibitōnis. ẜm dicit̉ in pͣs. Iraſcimī ⁊cͣ.glo. neceſſitas ꝑmittit ſcꝫ venialē motū ire .i. ꝓhibꝫQuarto dicit̉ priuatōeꝫ cohibitōis et hoc dicit̉ꝓprie. et ſic accipit̉ dicit̉ permiſſio eſſe ſignū diuīe voluntatis vt dixit aug. in ench̓. vt ſupra dictū eſt. Quatuor modis dicit̉ aliꝗd ꝑmitti ſcꝫ indulget̉. non punitur. ꝓhibet̉: non cohibet̉. Ad decimū et vndecimū quibꝰ obijcit̉ de ꝓhibitōne et ꝑmiſſione. dicendūyꝓhibitio et permiſſio non indicāt voluntateꝫ dei circaillud qd̓ permittit̉ et ꝓhibetur: ſed circa oppoſitum eiusſicut patet in ꝓhibitione cum ſcilicet deus ꝓhibet falſuꝫteſtimonium dicere: ſignificat vult nos verum dicere.vl̓ ſignificatur circa aliquid quod ex ꝑmiſſo vel ꝓhibitoelicitur ſicut patet in ꝑmiſſione. verbigratia. deus ꝑmittit malos perſequi bonos. et ex ꝑſecutione elicitur boni ſunt patientiores vel aliquod aliud bonum. vult ergodeus non ip̄m perſequi: ſed patientiam que ex ꝑſecutiōeelicitur. Ad vltimum dicendum. conſilium diciturdupliciter. Uno modo appetitus inquiſitiōis eius quodignoratur ſicut dicit damaſcenus. et ẜm hoc conſulere ēconſilium querere quomodo dicit damaſcenus conſiliūnon eſſe in deo. Alio modo dicitur conſulere conſiliū dare. et hoc modo dicitur conſilium diuine voluntatis et

eſt ignoranter ſed ſcienter. Tercio modo dicitur conſilium ipſa diſpoſitō ſine preordinatō de agendis. ẜm hocconſiliuꝫ non dicitur ſignum diuine voluntatis: ſed eterna dei diſpoſitio. ẜm quem modum dicit gregorius mutat ſententiā: ſed non mutat ꝯſilium.Ad obiecta vo circa predicatōem et deſignatōnem ſignorum voluntatis. Rn̄ſio adprimum. ꝑmiſſio et preceptio dei ⁊cͣ. poſſunt dici duobus modis actiue: ẜm hoc permiſſio dei nihil aliud eſtꝙͣ voluntas permittens. nec preceptio ꝙͣ voluntas precipiens et ſic de alijs. et ſic idem ſignificat ꝙͣtum ad principale ſignificatum ſcꝫ diuinā eſſentiam: tamen ꝯnotat increatura vel ẜm poſitionē vt oꝑatio ꝯnotat effectuꝫ: preceptio iuſſum. et ẜm priuationē ſicut permiſſio non cohibitionem. prohibitio fugam aut non ſectatōnem. Iteruꝫdicuntur paſſiue. et ẜm hoc preceptio accipitur pro recepta: prohibitio pro re habita: ꝑmiſſio prore permiſſa.Et ẜm hoc non ſignificatur diuina eſſentia ſꝫ ſignificat̉ſignum voluntatis vel in ip̄o actu vt in oꝑatione preceptione et ꝯſilio. vel in oppoſito vt in prohibitōne: vel ī eoquod elicitur vt permiſſione. Ad illud ergo quod obijcitur ex auctoritate auguſtini. ꝑmiſſio dei non eſt ipſedeus ẜm rem ſi ꝑmiſſio accipiatur paſſiue. verum eſt ẜmvero rōnem intelligentie: non ẜm rem. ſi ꝑmiſſio accipiatur actiue. adhuc iterum verum eſt ꝑmiſſio non eſt deus. id eſt ratio ꝑmiſſionis non dicit idem oīno deusſꝫ diuina voluntas īmo addit intentōnem voluntatiscohibere malum. Ad aliud v̓o quod obijcit nihil eſt ſignum ſui iam patet reſponſio. nam voluntas ſigni dicit̉in eo quod deus vult. quod ſcilicet eſt ſignuꝫ voluntatisbeneplaciti: quia deus vult quicquid vult. Ad illd̓ qd̓obijcit vtrum ſint ſigna eiuſdem ſignati id eſt eiuſdē voluntatis. Rn̄ſio volūtas aut accipit̉ pro eo quo deꝰ vult.aut pro volito ſcꝫ pro eo qd̓ deus vult ſi eo quo deꝰ vulteſt idem ſignatū. ſi pro eo quod deus vult: non eſt idem.Nam aliud placet deo in ꝯſilijs aut in p̄ceptis. aliud īmiſſis hoc igitur modo abſoluitur queſtio de differētijsvoluntatis in generali. Nembrum ſecundūOnſequēter querit̉ de differentijs volūtatis in ſpeciali. primo igitur queritur an voluntas beneplaciti poſſit fruſtrari. Ad qd̓ſic. In pͣs. om̄ia q̄cunqꝫ voluit fecit. et conſtat intelligit̉ de voluntate būplaciti: ergo pōt fruſtrari. Item ad romanos. ix. voluntati eius quis reſiſtet? quaſi diceret nihil. Preterea. ſi fruſtraret̉ diuinavoluntas. hoc poſſet eſſe niſi aut ratōne ignorātie: vl̓impotentie. quoꝝ vtrūqꝫ longe relegatur a deo et diuīavolūtate. Cont̄. ij. thimo. j. vult om̄es hoīes ſaluos fieri: ſed ꝯſtat om̄es ſalui fiūt: īmo plures damnant̉ergo fruſtrat̉ quaſſat̉ diuina volūtas. Itē in math̓.xxiij. et luc. xix. Quotiēs volui ꝯgregare filios tuos quēadmodū gallina ꝯgregat pullos ſuos ſb̓ alas noluiſti.ex videt̉ diuīa volūtas impedita ſit hoīm volūtate. Ad hec ē rn̄ſio mgr̄oꝝ. ē volūtas bn̄placiti: volūtas ſigni. volūtate bn̄placiti vult oēs hoīes ſaluos fie̓inec irl̓m ꝯgregae̓. volūtate v̓o ſigni vult oēs hoīes ſaluosfieri. qꝛ p̄cepit ꝯſulit oībꝰ oīa ꝑtinent ad eoꝝ ſalutē. Contra. dam̄. diſtinguit volūtatē bn̄placiti in an̄cedentem ꝯſequentem. dicit oportet ſcire volūtate antecedenti vult deus om̄es hoīes ſaluos fieri et regno eiꝰpotiri. Non em̄ in puniēdo plaſmauit nos ſꝫ ad ꝑticipationē bonitatis eiꝰ vtnus. Si volūtas an̄cedens eſtvoluntas beneplaciti:luntate beneplaciti vult omneshomines ſaluari: ergo voluntas beneplaciti ꝙͣtuꝫ ad aliquid fruſtrat̉eterea fuerūt qui diſtinxerūt volūtateꝫ bn̄placiti dupl̓r. Eſt em̄lutas abſoluta: volūtasꝯditōal̓. volūtateita vuli ſolū p̄deſtīatos ſaluari