eſt remuneratio liberi arbitrij. in nobis aūt non eſt conꝰſtitutō noſtri arbitrij ſꝫ a deo eſt. ſimiliter remūeratō nr̄ˡarbitrij ſcꝫ gloria a deo mediū eſt in nobis ſcꝫ vſus li. ar.voluntas gͦ an̄cedens eſt reſpectu ꝯſtitutionis libe. arbi.voluntas ꝯſequēs reſpectu remuneratōnis lib̓. ar. Itemvſus li. ar. aut erit bonus aut malꝰ. ſi bonus: illum reſpicit diuina volūtas. ſi malus: illū non reſpicit diuina voluntas ꝗa illius nō ē cauſa. voluntas gͦ ancedens ē reſpectu vſus illius boni. voluntas gͦ dei ẜm ꝙ eſt cā eoꝝ quenō ſunt in nobis: dicit̉ dupl̓r. ancedens ⁊ ꝯſequēs. ẜm ꝙeſt eoꝝ que nō ſunt in nobis: ſolū vno mō .ſ. an̄s. ¶ Adillud qd̓ dicit quare non dicit̉ vtraqꝫ an̄cedens iam apparet rn̄ſio qm̄ ancedens dicit̉ reſpectu boni cōditōnis qd̓p̄cedit. et etiā ꝑfectiōis volūtatis ad merendū. ꝯſequensv̓o ratōne retributōnis qd̓ ꝯſeꝗͣtur ꝯditōem ⁊ meritum.¶ Ad illud qd̓ obijcit. ꝙ volūtas ſequēs d̓bebat dici eoꝝq̄ ſūt ī nob̓. ꝓpt̓ hͦ qꝛ ē ꝯceſſio ex nr̄a cā. dd̓m ꝙ ꝯceſſio exnr̄a cā dr̄ hͦ volūtas ꝯſequens. que reſpicit retributioneꝫet premiū. nō quia ſumus cauſa illius: ſed ſolum in notat̉ ordo vt dicatur volūtas ſequens que eſt reſpectu boni ſequentis meritum noſtruꝫ. ꝙͣuis autem nos ſumūtnoſtri meriti cauſa: non tamen glorie que cōſequitur adnoſtrum meritum: noſtram ergo cauſam ibi dicit noſtrūmeritum. ¶ Item nota ꝙ voluntas antecedens dicit̉ reſpectu boni quod antecedit noſtrum meritum. anteceditautem noſtrum meritum bonum duplex. vnum quod nōeſt in nobis: ſcilicet conſtitutio noſtri liberi arbitrij. aliud quod eſt in nobis: ſcilicet conſenſus liberi arbitrij adgratiam. ideo gratia dicitur voluntas an̄cedēs reſpectueorum que ſunt in nobis ⁊ reſpectu eorum que non ſuntin nobis. voluntas v̓o conſequens dicitur reſpectu boniquod ꝯſequit̉ noſtrū meritum: qd̓ eſt bonum retributionis: et ideo dicit̉ eoꝝ q̄ non ſunt in nobis. ¶ Ad illud qd̓obijcitur. ꝙ in nobis eſt bn̄facere ⁊ male: et ita ſaluari ⁊damnari. Rn̄ſio. in nobis eſt ſaluari vt in cauſa meritoria vel diſponente: nō vt in cauſa agente vel efficiēte. vnde nō valet argumētatō ſi nos ſumus cauſa primi: ꝙ nosſumꝰ cauſa ſcd̓i. ꝗa ꝙͣuis ordinemur ad nr̄m meritū ſicutcauſa efficiēs: meritū tn̄ nr̄m non ordinat̉ ad premiū vtcauſa efficiēs: ſꝫ vt aliꝗd ad ſuā cām finalē. hoc ē in rōnediſpoſitōis vel meritorij: ſꝫ ip̄m p̄miuꝫ ē finis meriti nr̄i.¶ Ad vltimū dicendū. ꝙ volūtas dei ẜm ꝙ dr̄ malorumnō dr̄ volūtas bn̄placiti: ſꝫ ſolū ſigni q̄ dicit̉ permiſſio. ⁊ideo nec fiūt volūtate an̄cedēti nec voluntate ꝯſeq̄nti ꝗhec noīant volūtatē bn̄placiti. Multa alia q̄rēda ſunt d̓volūtate bn̄placiti ẜm ꝯꝑatōꝫ ad reprobatōꝫ excecatōꝫ⁊ adduratōꝫ: q̄ ꝯpetētiꝰ ī qōe d̓ reprobatōe det̓mīata ſūt.¶ Queſtio. xxxvij. de ſitati ¶ diuine.gnis vOnſequenter querendū de ſignis volūtatis diuīe in ſpāEt primo de p̄ceptōne et ꝓhibitōe. Secundo de ꝑmiſſione. Tercio de oꝑatiōenam de conſilio ſatis patebit his determinatis. ¶ In p̄ſnis igit̉ inſimul q̄rit̉ de p̄ceptōne ⁊ ꝓhibitōne diuīa: ⁊tenda ſunt tria. Prīo an poſſit p̄cipereqd̓ nō vult vel ꝓhibere qd̓ vult. Scd̓o an poſſit p̄cipereꝯtra ius naturale. Tercio an poſſit p̄cipere aut ꝓhiberera iurale decalo¶ Membrum primumD primū obijcit̉ ſic Gen̄. xxij. p̄cepit dominus abrahe ꝙ īmolaret filium: et tn̄ noluitꝙͣ īmolaret̉: igit̉ p̄cepit qd̓ noluit. ¶ Si dicat̉ ꝙ non p̄cepit īmolare ſꝫ ꝙ p̄pararet adīmolandū et vt ad offerendū tolleret ⁊ hec bn̄ volebat dominꝰ. Contra hͦ obijcit̉ ad hebre. xj. in glo. ꝓmiſſionē prus pater tenens quē ꝑ hūc oportebat impleri quē deꝰ iubebat occidi non heſitabat ꝙ ſibi reddi poterat īmola-

tus: que dari potuit nō ſperatꝰ. ergo p̄cepit dn̄s abraheyſaac īmolari qd̓ tn̄ ip̄e nolebat. ¶ Contra. aut dn̄s pͥcepit abrahe qd̓ voluit: aut qd̓ noluit. nō qd̓ voluit: quiareuocauit: gͦ qd̓ noluit. gͦ aliud fuit in ſigno aliud in voluntate. ſiue aliud in ore: aliud in mente. Sꝫ qn̄ ſic ē: eſtduplicitas. gͦ in deo fuit duplicitas: ſꝫ hoc ē inconueniēs¶ Item imperiū ſiue preceptū eſt ſignū volūtatis dei circa illud qd̓ p̄cipit̉: ſꝫ imperiū fuit de īmolando yſaac: ergo ſi nō vellet ꝙ īmolaret̉: eſſet falſitas ſigni ⁊ mendaciūin deo: hoc aūt ē incōueniens gͦ p̄cepit qd̓ noluit. ¶ Solutio. dicendū ꝙ ſicut dīc ambro. in li. d̓ pr̄iarchis qn̄qꝫaliꝗd iubendo ſignificamꝰ velle fieri qd̓ tn̄ nolumꝰ: ſꝫ tamen exꝑimentū obediētie querimꝰ. ſicut abraham a dn̄otemptatꝰ legit̉ ⁊ iuſſus filiū īmolare quē dn̄s ab eo nolebat occidi et hͦ ꝓbat ambr. qꝛ dixit ei dn̄s nō mittas manum in pueꝝ ⁊cͣ. affectuꝫ inꝗſiui nō factū exegi. tēptabataffectū patris ſi dei p̄cepta p̄ferret filio. ex qͦ accipit̉ hecdiſtinctō. ꝙ eſt preceptū ꝓbatōnis: ⁊ ē p̄ceptū executōis.⁊ vult ꝙ in p̄cepto ꝓbatōnis ſignificamꝰ fieri qd̓ fieri nolumꝰ ſꝫ tm̄ exꝑimentū querimꝰ. in p̄cepto executōis ſignificamus fieri qd̓ fieri volumꝰ. vn̄ in p̄cepto ꝓbationis ēvolūtas de preꝑatōne ad actū ſolū: ⁊ nō de actꝰ impletōne. in p̄cepto executōis eſt volūtas de impletōne actꝰ: preceptum gͦ qd̓ fecit dn̄s abrahe fuit ꝓbatōnis nō executionis. vn̄ nolebat niſi ꝙ p̄ꝑaret filiū ad īmolandū: ſicut etfecit. ꝓpter hoc dicit ambro. affectuꝫ inꝗſiuit nō factumexegit: ⁊ ſic nō p̄cepit niſi qd̓ voluit. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur de duplicitate rn̄det diſtinguēdo. ꝙ eſt quedā duplicitas in intellectu vt large accipiat̉ intellectꝰ etiā ꝓ interpretiua et hec eſt in indicatiuis locutōnibꝰ. verbigr̄a. qn̄cogito ī intellectu de aliqͣ re ꝙ ſit. ⁊ dico ꝙ nō eſt vel ecōuerſo ꝗa ꝯtrariū dico ei qd̓ cogito. ⁊ ideo qꝛ ad eandē vīꝑtinet: hmōi ꝯtrarietas facit duplicitatē. Item ē quedaꝫduplicitas in affectu vt in optatiuis locutōnibꝰ. vt ſi dicam vtinā legerē. ⁊ ꝑ hanc locutōeꝫ deſignat̉ deſiderin legendi ſiue volūtas. vn̄ ſi nō eſt volūtas legendi. ꝯꝑatōneeiuſdeꝫ vis ſcꝫ affectꝰ erit ꝯtrarietas ⁊ ita duplicitas. ſicaūt nō eſt in diuīa volūtate. Iteꝫ ſic̄ optatiuū ſignat deſideriū: ita imꝑatiuū ſignificat imperiū ex ꝑte p̄cipiētisvt cū dico occide illū. Ip̄m aūt verbū ſignificat ex natura ſui occiſionē. modꝰ aūt ſignificat imperiū ex ꝑte p̄cipientis. ⁊ ita ſignificat̉ me imꝑare de occiſione illiꝰ. Preterea notandꝰ ē ordo iſte priꝰ aut ē opus rōnalis ⁊ pꝰ volūtatis ⁊ tercio iraſcibil̓. ꝯgnoſcit em̄ qd̓ optat. ⁊ pꝰ ꝯn̄tervolūtatē ſeꝗtur imperiuꝫ. nullꝰ em̄ recte imperat niſi adaliqd̓ volitū. ⁊ ideo imperiū qd̓ eſt v̓tutis imꝑatiue: ſigͥficat volūtatē preambulā imꝑantis. ⁊ volūtas ſemꝑ ē cuca actū imꝑandi ⁊ nō ſemꝑ circa imꝑatū. qꝛ nō ſemꝑ ē illius qd̓ imꝑat̉: lꝫ ita accipiat ille cui fit imperiū. Dicendum gͦ ꝙ volūtas dn̄i ſit vt p̄ꝑaret occide̓: nō vt occide̓t.¶ Ad alid̓ dd̓m. ꝙ v̓ba duplicē hn̄t ſenſū .ſ. quē faciūt ⁊ īqͦ fiūi. ī p̄cepto gͦ ſꝑ dꝫ attēdi ſenſus in qͦ ſit: ſꝫ n̄ ſꝑ ſenſusquē facit. vn̄ obediendū ē ſꝑ p̄cepto in ſenſu in qͦ ſit: ⁊ nōſꝑ in ſenſu quē facit. vn̄ iuxta hͦ ſumit̉ quedaꝫ decretalisꝙ in om̄i p̄cepto ꝙͣtumcūqꝫ legittime exceptōnes ſūt admittende. Sīc gͦ in voluntate dn̄i erat ꝙ abrahā p̄ꝑaretſe ad īmoldū filiū: ita in hͦ ſenſu erat ei p̄ceptū ⁊ nō inſenſu qͦ faciebat. et ſic nō fuit falſitas nec mendaciū ī ip̄onec in ſigno ſue volūtatis. ¶ Sed adhuc obijcit̉. ſic̄ dn̄sprius p̄ceit ꝙ abrahā occideret ⁊ v̓bo p̄cipiēdi ſignificauit ſe velle hoc: p̄ceptum em̄ ſignum ē voluntatis eiꝰ quip̄cepit. et nō voluit hec: gͦ duplex fuit. ¶ Item cū vires orlinate ſunt. pͥus eſt opus rōnis ī cognoſcēdo. deinde opꝰvoluntatis in optando. tercio opus iraſcibilis in imꝑando. nullꝰ gͦ imꝑat niſi ob aliquod volitum: ergo imperiūeſt ſignum voluntatis circa aliquod volitum. ⁊ videt̉ ꝙpotius de ipſo imperato ꝙͣ de alio: ergo imꝑando ſignauerat ſe velle aliꝗd quod imꝑabat ⁊ nō volebat. ergo videtur duplicitas. ¶ Rn̄ſio. dicendū ꝙ imperiū ſignumeſt voluntatis eius qui imperat. ⁊ non ſemper ſignuꝫ eſtvolūtatis d̓ ipſo imperato. vn̄ dicimꝰ ꝙ hec eſt falſa. ver