bilior ⁊ melior ſit volūtas cum rōne ꝙͣ ſine rōne. qd̓ aūtnobilius eſt ſemꝑ eſt deo tribuendū: ergo volūtas dei hꝫratōnem. ¶ Contra. ratio et volūtas idem ſicut dictumeſt ſupͣ. ratio ꝓhibuit .i. diuina volūtas: ergo diuina voluntas nō eſt ex ratōne. ¶ Item ratio ē finis. finis aūt ēmeliꝰ ꝙͣ id quod ē ad finem: nihil aūt diuīa volūtate melius. ¶ Rnſio ẜm anſel. volūtas diuina ꝓprie nō eſt exrōne: ne aliquid ſit ei ꝓpriū pͥncipiū. Nec p̄ter rōnem: neratōnalis eſſe videat̉. dicitur tn̄ hr̄e ratōem: ſic̄ ideꝫ dic̄habere ſeip̄m. Idem em̄ eſt volūtas ⁊ ratio. ſꝫ ſi dicaturratio aliꝗs finis extra: nullo modo hꝫ ratōneꝫ. ¶ Ad illud quod obijcit̉. dicendū ꝙ ratio dīc diuinā voluntateꝫꝯnotando reſpectū ad creaturā. ꝙ ergo dr̄ diuina volūtas eſt ex rōne. nō dr̄ hoc ꝙͣtum ad pͥncipale ſignatuꝫ: ſꝫꝙͣtum ad ꝯnotatū. vn̄ ſenſus eſt: volūtas diuīa eſt ex ratione: id ē volitū ē ex rōne .i. eſt ad bonitatem ſummam¶ Queſtio. xxxvj. de differentijs voluntatis diuine.Onſequenter queritur de differentijs volūtatis. que quidem differentie non accipiunt̉ ẜm rem:ſed ẜm denominatōneꝫ. Queritur ergode differentijs primo in generali. ſecūdoin ſpeciali¶ Nembrum primumRimo querit̉ q̄ ſint dr̄ie diuine volūtatisAd qd̓ hug. in ſuis ſentētijs et lūbardus īſuis. Ꝙ volūtas dr̄ ꝓprie. q̄ in ip̄o eſt ⁊ ipſius eſſentia. et dr̄ volūtasᵇ bn̄placiti de qͣin psͣ. omia q̄cunqꝫ voluit fecit: et. ix. Ro. volūtati eiꝰ ꝗsreſiſtit. ⁊. xij. Ro. vt ꝓbetis q̄ ſit volūtas dei bona bn̄placiens ⁊ ꝑfecta. et hec nō recipit multiplicitatē ⁊ mutabilitatē. ſicut dr̄. xlv. di. p̄mi li. ſnīaꝝ. Iteꝫ dr̄ volūtas improprie ſiue figural̓r. ⁊ hoc mō volūtatis diuīe ſigͣ dicūt̉eiꝰ volūtas. ⁊ hec recipit multiplicitatē in ꝗnqꝫ. Uolūtasem̄ dei dr̄ ꝑmiſſio. oꝑatio. p̄ceptū. ꝓhibito ⁊ ꝯſilium. dequibꝰ intelligit̉ illud pͣs. Magna oꝑa dn̄i: exꝗſita ī oēsvolūtates eiꝰ. Ꝙ ꝑmiſſio dei ⁊ eiꝰ oꝑatō dicant̉ volūtasdei. dic aug. in ench̓. nō fit niſi oīpotens fieri velit. vl̓ ſinendo vt fiat: vel ip̄e faciēdo. ⁊ de hͦ accipit̉ illud. ix. ro.cuiꝰ vult miſeret̉ ⁊ quē vult indurat. Iteꝫ ꝙ volūtas deidicat̉ eiꝰ p̄ceptum. ꝓhibitio. ⁊ ꝯſiliū: hr̄ ex. vj. math̓. fiatvolūtas tua ſicut in celo ⁊cͣ. ¶ Circa has at̄ dr̄ias poſitas dubitat̉ multipl̓r. Primo cū ſcīa ſit reſpectu veri ſicut volūtas reſpectu boni. et ponunt̉ ſubiecta diuīe ſcīeſic̄ ſubiecta volūtati: qͣre ex ꝑte ſcīe nō ē talis dr̄ia vt diuidet̉ ꝑ ſcīaꝫ ꝓprie ⁊ ꝑ ſe: ⁊ ꝑ ſcīaꝫ ſigni. ſicut dr̄ volūtasbn̄placiti q̄ eſt volūtas ꝓprie: ⁊ volūtas ſigni. ¶ Iteꝫ cuꝫdiffiniat aug. de doctrīa xp̄iana ſignū. ꝙ p̄ter id qd̓ ingerit̉ ſenſibꝰ: aliud facit in ꝯgnitōeꝫ venire. cū p̄ceptō. ꝓhibitio. nō ſint ſigͥficabilia ſꝫ intelligibilia: nō erūt ſigͣ voluntatis diuīe. Itē ſignū eſt ml̓tiplex ⁊ ſigͣtuꝫ: ſꝫ ſigͣ ſuntmultiplicia: gͦ ⁊ ip̄a volūtas bn̄placiti. ⁊ cū nō ſint ſenſiq̄ dicent̉ eſſe ſigͣ. ¶ Iteꝫ q̄rit̉bilia ſꝫ potiꝰ intelligibiliaque ē ratio dicēdi volūtē bn̄placiti. Nā ꝙ recipit et ꝙꝓhibet ⁊ ꝙ oꝑat̉: vident̉ eſſe bn̄placita. ¶ Itē querit̉ anvolūtas būplaciti recipiat ml̓tiplicatōes. Naꝫ ſapīa deidr̄ multe ydce vel rōnes ẜm multitudinē reꝝ ꝯgnitaꝝ: gͦſil̓r volūtas bn̄placiti dicet̉ eſſe ml̓te volūtates ẜm dr̄aꝫmeritoꝝ. ¶ Iteꝫ q̄rit̉ cū dicat̉ in pͣs. exꝗſita in oēs voluntates eiꝰ. ⁊ dicunt̉ volūtates plural̓r reſpectu diuerſoꝝvolitoꝝ. q̄ ſunt ſigna diuine volūtatis ⁊ ita voluntas deidicet̉ multiplex. querit̉ quare nō dicitur mutabilis ẜmmutationē volitorum. ¶ Item ſi dicat̉ ẜm grego. ꝙ deusmutat ſententiam ſed nō conſiliū: et ita voluntas diuīain ſententia dicitur mutabilis non in cōſilio. Queriturquare dicitur mutari ſententia et non conſilium. ¶ Iteꝫ
queritur de illis quinqꝫ differentijs. primo enim ꝙ debeant eſſe plures. Nam preceptum et conſilium ſunt reſpectu boni vt fiat. ſed preceptuꝫ eſt reſpectu boni neceſſarijad ſalutem: conſilium reſpectu boni non neceſſarij. quare ergo non ponunt̉ duo ex oppoſito reſpectu malicie. vtſicut ponitur inter ſigna ꝓhibitio que eſt contraria ei qd̓precipitur: pone̓tur differentia ꝯtraria ei quod ꝯſulitur.¶ Item tres ſunt differentie reſpectu boni. preceptū: conſilium: operatio: prohibitio: ꝑmiſſio: reſpectu mali. prohibitio mali ne fiat. cum pluris diuiſionis ſit malum ꝙͣbonum. quia bonum vno modo: malum multiphariamergo debent poni plures differētie reſpectu mali ꝙͣ reſpectu boni. ¶ Item videtur ꝙ deberent aſſignari pautiōesnam cum dicat auguſti. in ench̓. non fit aliquid niſi omnipotens fieri velit vel ſinendo vt fiat: vel ipſe faciendo.ergo vniuerſaliter nō ſunt niſi duo ſigna voluntatis diuine. ſcilicet ꝑmiſſio et operatio. ¶ Item hug. in ſuis ſententijs. voluntatem beneplaciti duo ſecūtur volūtates ſicut ſigna harum voluntatū. vna permittens vocat̉: aliafaciens. et duo iſta ſunt quaſi ꝯſequentia volūtatis ſumme: et quaſi explicatio eius et effectꝰ illius. et paria illi:nunꝙͣ coeterna. Quicꝗd enim in illa ſemꝑ eſt: in iſtis aliquādo eſt. et quicꝗd in iſtis aliquando n̄ eſt: in illa nūꝙͣ eſt. ex hoc relinꝗtur ꝙ vniuerſaliter ſigna diuine volūtatis ſunt oꝑatio et permiſſio. ¶ Item hugo in eodeꝫ. bene placitum vniuerſale quod eternū eſt: ꝑficitur ⁊ conſūmatur et manifeſtat̉ his duobꝰ que ſubſecuntur. in tēpore permiſſione: et oꝑatione diuina. Item p̄ceptum ⁊ ꝓhibitio non vidētur facere differentiam. nam in p̄ceptisdecalogi annumerant̉ octo ꝓhibitōnes pro octo p̄ceptis¶ Item nō faciūt differentia motus a ⁊ motus ad. ſꝫ ꝓhibitio eſt motus a malo: p̄ceptum motus ad bonū. nō different gͦ preceptū et ꝓhibitio. Item p̄ceptuꝫ et ꝑmiſſumꝯcurrunt in eodeꝫ. quia ſicut dr̄ ſuꝑ illud. eduxit eos cūargento et auro. glo. aſportare vaſa egiptioꝝ fuit preceptum et ꝑmiſſum: ergo non debent diſtingui in ſignis diuine voluntatis. ¶ Item cū permiſſio non ſemꝑ ſit malivt patet .j. corī. vij. ſuꝑ illud. de virginibꝰ autem ⁊cͣ. glo.virginibꝰ ꝑmittit nubere. nubere autē non eſt malū. quōdiſtinguit̉ a ſignis ceteris. ¶ Item ẜm ꝙ permiſſio dicit̉mali. cuꝫ diuina volūtas nunꝙͣ ſit mali: nō ſignificabitquod eſt in diuina volūtate: ſꝫ magis quod non eſt ī ip̄a.ſimili modo opponitur de ꝓhibitōne naͣm cū prohibitioſit eius qd̓ deus non vult: ꝓhibitio magis eſt ſignum diuine voluntatis ꝙͣ voluntatis. ¶ Item dicit damaſ. ꝙ indeo non eſt ꝯſilium. ignorantis em̄ nature eſt conſiliari.ergo dr̄ia ſignoꝝ diuine volūtatis non debet poni conſilium. ergo hec querent̉ circa numeꝝ differentiaꝝ.Queritur etiam quid predicatur cuꝫ dicitur deus ꝑmittere mala fieri: vel precipitbona fieri. aut creatū aut increatū. ſi creatū: gͦ creaturap̄dicaret̉ de creatore. Si increatum. Contra. Auguſti.mala ſunt p̄ter eiꝰ voluntatē que ipſe eſt: ſꝫ non p̄ter eiꝰ ꝑmiſſionē que ip̄e nō eſt. ꝑmiſſio ergo nō eſt diuīa eēntiagͦ non p̄dicat̉ increatū. ¶ Item nihil eſt ſignū ſui. ſi ergp̄ceptio ꝓhibitio ⁊cͣ. ſunt ſigna diuīe volūtatis: gͦ nō ſurdiuīa volūtas. ¶ Item querit̉ cū diuerſa ſint ſigna. nunquid ideꝫ hn̄t ſignificatū aut diuerſa; ⁊ cū om̄ia ſunt ſigͣvolūtatis bn̄placiti: volūtas aūt bn̄placiti ꝑ om̄ia ē eadem ⁊ vna: ergo idem ſignificatum. ¶ Contra. cum aliudſit volitum a deo voluntate operationis et volūtate permiſſionis et ceteris. et ipſa volita a deo ſunt ſignificatahis ſignis: operatione permiſſione ⁊cͣ. ergo plura ſignificata.Reſponſio ſicut diciturRomano. xij. ſuper illud vt probetis potiora. glo. ꝙ voluntas dei dicitur ſiue ipſa qua vult que in deo deus eſt:ſiue illud quod vult. hic v̓o accipit̉ voluntas qua vult. q̄