ſtinatione ⁊ reprobatōne. vt dictū eſt. ¶ Qd̓ gͦ obijcit̉iſte pōt facere ꝙ habeat gratiā dei. dd̓m ꝙ hͦ intelligit̉ſic. ꝙ facere aliquid quo facto habeat gratiā. ſicut iſteaꝑiendo feneſtrā facit ꝙ illumīat̉ domus. nō eā illuīetſꝫ aliquid facit quo facto illumīat̉. eodeꝫ etiā ſenſu intelligit̉. poteſt facere ꝙ ꝑſeueret in gratia. Nec ex hocſequit̉. ꝙ hic ſit predeſtinatus. quia prime ſunt improprīe: ſꝫ vltima nullo mō eſt vera. nam habere gratiaꝫ ētemꝑale: ⁊ ideo poſſumꝰ aliꝗd facere an̄cedens ad gratiā. ſꝫ predeſtinatio eterna: ⁊ ideo nihil poſſumꝰ facereantecedes. ¶ Ad illaꝫ ro. ix. glo. ſubtractio gratie eſt exmeritis. gͦ ⁊ reprobatio. pꝫ ſolutio ꝑ predicta. Uel pōtdici ꝙ ſubtractio gratie nō eſt cā reprobatōis. vn̄ ſi ablatiuus notat cām: falſa eſt. ſꝫ ſi notat ꝯcomitantiā: vera eſt. ¶ Iteꝫ ad illud. eſau ꝑ iuſticiā eſt reprobatus vl̓iuſte ⁊cͣ. Dicēdū ẜm ꝙ sͣ. ꝙ notat̉ iuſticia nō reſpectuprincipalis ſignificati: ſꝫ reſpectu ꝯnotati. Exponaturgͦ qd̓ dicit̉: deus preꝑat alicui penam ex meritis. quoddicit̉ ex meritis pōt referri ad preꝑatōꝫ abſolute: ⁊ ſicfalſa. vel in cōꝑatione ad penā: ⁊ ſic vera. qꝛ pena promeritis infligit̉. Uel alit̓. vno mō dicit̉ iuſticia diuinaequitas reddens vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt. alio mō exigētiameritoꝝ. primo mō ſumit̉ hic iuſticia. rō .n. reprobationis eſt iuſticia. rō predeſtinatōis eſt miſcd̓ia. hn̄t .n.predeſtinatio ⁊ reprobatio ratōꝫ: etſi n̄ cauſaꝫ. ¶ Itemad illud ꝙ voluntas venit ex occultiſſimis meritis ⁊cͣ.Ff. n̄ſio. ꝙ de: pōt dicere cām originalem: ⁊ ſic falſa. velmaterialeꝫ: ⁊ ſic vera. vnde ꝑ hͦ ſignificat̉ ꝙ reprobationis effectus qͣi materialis exigentia: ſint mala merita. ¶ Iteꝫ ad illud ambro. dd̓m. ꝙ amb̓. nō vult dicereꝙ merita ſunt cauſa quare dat̉ gratia: ſꝫ qꝛ ſint congruentia vt illi detur gratia. vnde nō poſuit verbū notanscām ſꝫ ꝯgruentiā. vnde dixit: dabo gratiā ei quē ſcio adme reuerſuꝝ. nō quia ſcio ad me reuerſuꝝ.¶ Articulꝰ ſecūdꝰ¶ Onſequent̓ querit̉. vtrū aliena merita ſintcā ip̄ius p̄deſtinatōis. Et arguit̉ ſic. ꝑ merita ſanctoꝝ impetrat̉ gratia prima. ⁊ poteſtetiā impetrari ꝑſeuerantia ⁊ etiā merita eterna. gͦ ⁊ poteſt impetrari predeſtinatio. ¶ Item amb̓. predeſtinatio or̄onibꝰ iuuat̉ ſanctoꝝ. ſꝫ qua rōne iuuat̉: pōt impetrari. ¶ Item Greg. in yſaac facta ē ꝓmiſſio. ſꝫ ſanctorū precibꝰ adiuuanda eſt prefinitio dei. ¶ Iteꝫ aug. inli. de ꝑſeuerātia. ſi ꝗ nondū vocati ſunt: ꝓ illis vt vocētur oremus. fortaſſe .n. predeſtinata ſunt vt nr̄is orationibꝰ ꝯcedant̉. gͦ ⁊cͣ. ¶ Rn̄ſio. ī verbo p̄deſtinatōis ſuntduo. vnū: qꝛ eſt ibi dei p̄ſciētia vel preꝑatio vel preordinatio. aliud eſt collatio gratie vel glorie. Ad primuꝫ n̄eſt referendū ꝙ adiuuet̉ predeſtinatio ſanctoꝝ p̄cibꝰ: ſꝫad ſecūduꝫ. qꝛ effectus p̄deſtinatōis ꝗ ē collatio gratiein pn̄ti ⁊ glorie in futuro: implet̉ p̄cibꝰ ſanctoꝝ. ¶ Qd̓obijcit̉. ꝙ ſancti impetrent grām ꝑſeuerantiā ⁊ gloriaꝫnō ſequit̉ gͦ predeſtinatōꝫ. qꝛ reſpectu gratie ꝑſeuerātieglorie pōt aliꝗd eſſe antecedēs. qꝛ temꝑalia ſunt: ſꝫ p̄eſtinatio eterna. ⁊ ideo nihil pōt eē an̄cedēs. ⁊ ꝑ hͦ pꝫrn̄ſio ad duo alia que ſequūt̉. ¶ Ad illud aug. vltimdd̓m. ꝙ vocatio interior ſemꝑ eſt temꝑalis. ad ro. viij.Quos p̄deſtinauit hos ⁊ vocauit. ad hanc vocatōꝫ ſcꝫgr̄e infuſioneꝫ pn̄t iuuare orōes ſanctoꝝ: nō ad predeſtinatōꝫ que eſt eterna.¶ Articulꝰ terciꝰOnſequent̉ querit̉. vtꝝ reprobatio ⁊ predeſtinatio hēant cām ex ꝑte dei .ſ. p̄ſcīaꝫ .i. vtꝝp̄ſcīa qͣ ſcit iſtū bn̄ vſuꝝ gr̄a: ſit cā p̄deſtinationis. ⁊ p̄ſcīa qͣ ſcit illū male vſuꝝ ſit cā reprobatōis.¶ Ad hec aug. volūtas dei ex rōne ē. Sil̓r Io. dam̄. voas eſt rōnalisppetitus. gͦ maxīe voluntas dei. ſꝑs eſtribusū. ſꝫ voluntas oꝑās ex
rōne p̄ferenda ē illi q̄ oꝑat̉ ſine rōne. Querit̉ gͦ q̄ ſit rōvolūtatis diuine. videt̉ ꝙ p̄ſcīa. volūtatis .n. q̄ ē ex ratione ſcīa p̄cedens ratio eſt. Cū gͦ in p̄deſtinatōe intelligaꝫ voluntatē .ſ. p̄paratiuā: erit eiꝰ rō p̄ſcīa. ¶ Ad hͦfacit illud ro. viij. qͦs p̄ſciuit hos p̄deſtinauit. Ad hͦ et̄ ērō: qꝛ ſcīa ſꝑ eſt rō voluntatis oꝑantis ex rōne. Itē adideꝫ pꝫ rō. ꝗa ſi eēt aliꝗs largitor bonoꝝ ⁊ ſciret ꝙ iſtenō vteret̉ bn̄ dono ſuo ſꝫ male: nō eēt bonus ⁊ rōnalisdiſpēſator ſi daret illi ꝗ male eēt vſurꝰ: ⁊ n̄ illi ꝗ beneeſſet vſurus. ſꝫ ipſe deus preſcit omīa. rō gͦ eſt vt det illiqui bn̄ vſurus eſt: ⁊ nō illi ꝗ male. ¶ Contra. aug. ī li.de predeſtinatōne ſanctoꝝ. nō qꝛ nos tales futuros eēpreſciuit ideo elegit. ¶ Iteꝫ ſi dicat̉ ꝙ meritū in p̄ſcīaſit cā p̄deſtinatōis ⁊ reprobatōis. aut gͦ merita in p̄ſcientia ſunt ideꝫ qd̓ deus: aut nō. Si ideꝫ: gͦ ideꝫ eſt cauſa ſui. naꝫ predeſtinatio etiā ideꝫ eſt qd̓ deꝰ. Sed merita in preſcia vel in cauſa nō ſunt idem qd̓ deꝰ. ⁊ meritain ſuo eſſe ſunt temꝑalia. gͦ tꝑale eſt cauſa eterni. ¶ Itedeus dat grām illi queꝫ ſcit male vſuꝝ: vt iude ꝓditori. nec tn̄ ex hͦ dicit̉ irrōnabil̓r agere. gͦ a ſil̓i nō eſt ratōquare dicat̉ agere irrōnabil̓r: quia nō dat illi ꝗ bene ēvſurus. gratia gͦ nō eſt cauſa vel ratio predeſtinatōis.¶ Item voluntas dei eſt prima cauſa ⁊ rō oīm. ſꝫ pͥmerōnis vel cauſe non eſt cauſa vel ratio. gͦ volūtatis diuine nō eſt querenda ratio vel cauſa. ¶ Rn̄ſio. ẜm reidem eſt in deo preſcīa predeſtinatio ẜm principale ſignificatū: tn̄ ẜm ratōꝫ intelligētie differūt. ⁊ ideo vnuꝫpōt dici ratio alteriꝰ: nō cauſa. ⁊ hͦ voluit dice̓ augꝰ. cūdixit: voluntas dei ex rōne eſt. ¶ Ꝙ gͦ obijcit̉ n̄ id̓o elegit ⁊cͣ. ſi ideo dicit cām verum eſt: ſi ratōꝫ falſum ē. ꝗꝛpreſcīa meritoꝝ dicit ratōꝫ voluntatis. nō tn̄ ex hͦ ſeꝗt̉ꝙ ipſa merita ſint ratio ſiue cauſa volūtatis. ¶ Ad illud dd̓m. ꝙ nihil aliud ſunt merita in preſcīa ꝙͣ preſcientia meritoꝝ. preſcīa aūt meritoꝝ ideꝫ eſt qd̓ deꝰ. nōeſt aūt ideꝫ ratio ſui. nam etſi ꝙͣtū ad principale ſigͣtūſint idem preſcīa ⁊ voluntas: differūt tn̄ ẜm ratōꝫ ītelligentie ꝙͣtum ad connotata. nā collatōis gratie ⁊ glorie pōt eſſe ratio preſcīa meritoꝝ. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ dn̄s dat illi qui nō bn̄ eſt vſurus. Dicendū ꝙ hͦ ēex rōne bonitatis. qꝛ dat illi ꝗ facit qd̓ in ſe eſt: ſꝫ ratōeequitatis eſt ꝙ dat illi queꝫ ſcit bn̄ vſuꝝ.Alembruꝫ quartumOnſequent̓ querit̉ de cauſalitate p̄deſtinationis. ⁊ querunt̉ tria. Primo. cuiuſmodi cauſa ſit. Scd̓o. ſi ponat aliquē effectū in predeſtinato. Tercio. ſi effectuseius poſſit caſſari.¶ Articulꝰ pͥmꝰD primū. Ro. viij. quos predeſlīauit. glo.predeſtinatio eſt cā cuiꝰ effectus eſt gratia.¶ Querit̉ gͦ. vtꝝ ſit cauſa nccͣia vel ꝯtingens.nō ꝯtingens: qꝛ nihil ꝯtingēs cadit in deo. Si ncc̄ia. ſꝫcauſa nccͣia poſita ponit̉ effectus. ſꝫ predeſtinatō ē eterna. gͦ ⁊ gratia. ¶ Item eſt cauſa ꝓpria ⁊ coīs. gͦ ſi p̄deſtinatio eſt cauſa gratie: querit̉ an̄ ſit cā ꝓpria vel communis. Si coīs: gͦ ꝑ aliqd̓ additū efficiet̉ ꝓpria. Illudadditum aut eſt temꝑale: aut eternū. ſi tꝑale: gͦ adhucillius temꝑalis eēt cauſa predeſtinatio. Sed queriturvt prius: eius cauſa vel ꝓpria vel coīs. ⁊ ſic ī infinitūvel illud addituꝫ erit eternum: gͦ totum eternū. cauſa gͦꝓpria erit eterna. gͦ effectus eternus. Si eſt cā ꝓpria: gͦipſa poſita ponit̉ effectus .ſ. gratia. Iteꝫ querit̉. in quegenere cauſe ſit poſita predeſtinatio. nō in gene̓ materialis cauſe: quia illa nō cadit ī deo. nec in gene̓ cauſe finalis: quia predeſtinatio nō eſt finis gratie. Item necin genere cauſe efficiētis: ꝗa predeſtinatio eſt preſcientia bn̄ficioꝝ dei. preſcīa v̓o nō eſt ī genere efficiētis cāeſꝫ potius in genere cauſe formalis exemplaris. Itē nec