Queſtio.xxvij.

¶ Nembrum ſecūdūEcundo querit̉ quid ſit fatum. ⁊ habetduos articulos. Primo querit̉ quid ſitfatum ẜm rem. deinde quid ſit ẜm diffinitionem.¶ Articulus primꝰD primū quo querit̉ quid ſit fatū ꝑ eēntiāincreatu videt̉ ſic. augꝰ. ꝗnto de ci. dei. diuivtꝝ ſit quid creatū vel increatū. Ꝙ ſit quidna ꝓuidentia regna conſtituūt̉ humana: que ſi quiſꝙͣꝓpterea fato tribuit: quia ipſam dei volūtateꝫ fati noīeappellat: ſententiā: teneat: linguā corrigat. Ex his verbis videt̉. ꝙ ẜm veritateꝫ fatum nihil aliud eſt ꝙͣ diuina voluntas. hec aūt eſt increata. ¶ Iteꝫ in eode. ordinem cauſaꝝ vbi voluntas dei plurimū pōt nō negamꝰneqꝫ fati vocabulo appelſamꝰ: niſi forte fatū a fādo dictum intelligamꝰ .i. a loquēdo. nō .n. abnuimꝰ ſcriptueſſe: ſemel locutus ē deꝰ .i. incōmutabil̓r locutus eſt. ſic̄nouit omīa q̄ ſunt futura vel que ipſe facturus eſt. hacitaqꝫ ratione poſſemus a fato fatū appellare: niſi hͦ nomen iaꝫ in alia re ſoleret intelligi. gͦ ſi fatū eſt aliꝗd: illud eſt verbū quo deus immutabil̓r dicit creaturas.Ex his verbis videt̉. ꝙ ẜm veritatē fatū nihil aliud eſtꝙͣ diuina voluntas hec .ſ. increata. ¶ Cōtra. ẜm boe.fatum eſt rebus mobilibꝰ inherens diſpoſitio. ſꝫ diſpoſitio rebꝰ inherens mobilibꝰ ē quid creatū. gͦ fatum eſtꝗd creatū. ¶ Rn̄ſio. ꝙ fatum ſumptū in ꝓpria ſignificatione dicit̉ ꝗd creatū. ¶ Ad illa que obijciūt̉ in ꝯtrariū dd̓m. ꝙ augꝰ. nō dicit ea q̄ dicit determinādo ſiueaſſerendo: ſꝫ potius interp̄tādo ſiue illumīando que exdictis loquentiū de creato intelligunt̉. Dicenduꝫ igit̉ad primū. ꝙ nō intendit augꝰ. dicere ꝙ fatum ſit diuina voluntas. ſꝫ ꝙ ille qui ꝓductōꝫ reꝝ in eſſe fato tribuit. quia dicit fatum eſſe diuinā voluntatē. veruꝫ dic̄referendo intellectū ad rem: quia diuina volūtas ē cāreꝝ. ſꝫ errat in noīe. vnde ſubiūgit. ſentētiā teneat: linguam corrigat. ¶ Ad aliud ſimilit̓ dd̓m. ꝙ n̄ vult dice̓ꝙ fatum vſualit̓ dictū ſit illud verbū diuinū quo omīadicūt̉ ⁊ omīa ordinant̉. ſꝫ intendit dicere ꝙ fatū nō debere dici ꝯnexione ſiue ordinatōe cauſaꝝ oīm: niſi mōinconſueto ethymologizando diceret̉ a fando ordineꝫcreatū vbi volūtas dei plurimū pōt.¶ Articulꝰ ſecundꝰEinde querit̉ quid ſit fatum ẜm diffinitōꝫ.Ad quod ſic boe. in li. de ꝯſo. fatū eſt rebusimmobilibꝰ inherens diſpoſitio ꝑ quā ꝓuidentia ſuis queqꝫ nectit ordinibꝰ. ¶ Iteꝫ ideꝫ in eodē.Fatum eſt eoꝝ que diuina ſimplicitas gerenda diſpoſuit mobilis nexus atqꝫ ordo temꝑalis. ¶ Iteꝫ aug. v.de ci. dei. Fatuꝫ eſt vis poſitōis ſideꝝ qua exn̄te qn̄ ꝗsꝯcipit̉ vel naſcit̉ cognoſcit̉ qualis futurus ſit. Cū igit̉dicat diffinitio eſſe rei. ſicut vnius rei vnū eſt eē: ita ⁊diffinitio vna. Querit̉ gͦ qualit̓ iſte tres diffinitōes diſferent̉ habeant aſſignari. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ eē n̄ ſolumdicit eēntiam ſiue naturam rei abſolute: ſꝫ etiā ordineꝫſiue relatōꝫ. vnde boe. eſſe eſt qd̓ ordinē retinet ẜuatqꝫnaturā. fatum aūt eſt diſpoſitio ſiue nexus quidā relictus in rebꝰ fatalibꝰ ex diuina ꝓuidentia ordinante ⁊ꝯnectente fatalia adinuiceꝫ. pōt gͦ fatum deſcribi vl̓ relatione ad fatalia tm̄ .ſ. vt eſt diſpoſitio eoꝝ ⁊ nexus.⁊ ſic deſcribit̉ a boetio: fatū eſt eoꝝ que diuina ſimplicitas ⁊cͣ. Uel in relatione nō ad fatalia tm̄: ſꝫ etiam adcauſam ſuā .ſ. diuinaꝫ ꝓuidentiaꝫ. vt ſit diſpoſitio perquam diuina ꝓuidentia fatalia nectit adinuiceꝫ ⁊ ordinat. Prout igit̉ conſiderat̉ in iſta duplici relatione:diffinit̉ a boe. cū dicit̉ fatum rebꝰ mobilibus inherensdiſpoſitio ⁊cͣ. vnde vna deſcribit fatum vt eſt nexus ab

altero: altera vt eſt nexus ſimpl̓r. Tercia v̓o q̄ ponit̉ īquinto de ci. dei .ſ. fatum eſt vis poſitōis ſiderum ⁊cͣ n̄eſt fati ẜm acceptōꝫ fideleꝫ: ſꝫ potius erroneā .ſ. eorumqui ponebant a lege ſideꝝ nccītateꝫ eſſe in rebꝰ. vn̄ auguſti. diffinit ibi fatum ẜm poſitōꝫ quorundā errātiū.¶ Item obijcit̉ ꝯtra iſtas diffinitōnes. ⁊ primo ꝯͣ primam parteꝫ prime diffinitiōis qua dicit̉: fatum ē rebꝰmobilibꝰ ⁊c̄. naꝫ ſi ex diuina ꝓuidentia eſt relicta diſpoſitio tam in immobilibꝰ ꝙͣ mobilibꝰ: quare nō dicit̉diſpoſitio relicta in immobilibꝰ fatum ſicut ⁊ in mobilibus. ¶ Iteꝫ ꝯtra ſecūdam ꝑteꝫ eiuſdeꝫ diffinitiōis qͣdicit̉. ꝑ quaꝫ ꝓuidentia ⁊cͣ. obijcit̉. naꝫ ſicut diuīa potentia vel voluntas ſine medio aliqͦ ꝓducit res de noneſſe in eſſe: ita ſine medio vt videt̉ debet ꝯſeruare in eē.eſſe eſt qd̓ ordineꝫ retinet: ordo aūt dicit nexū ordinatoꝝ. gͦ vt videt̉ ſine medio res cōnectit. gͦ nō exigit̉ diſpoſitio media. gͦ ſi fatum eſt aliquid: non eſt diſpoſitōper quam diuina prouidētia ſuis queqꝫ nectat ordinibus. ¶ Item contra ſecūdaꝫ diffinitōꝫ obijcit̉ rōne eiꝰꝙ dicit̉ mobilis nexus atqꝫ ordo temꝑalis. naꝫ nexusiſte ſiue ordo videt̉ eē immobilis. naꝫ poſtmodū loq̄nsde fato dicit. hec ſcꝫ ſeries fatalis actus fortunaſqꝫ hominū indiſſolubili cauſaꝝ connexione ꝯſtringit. q̄ cumꝓuidentie ꝓficiſcūtur exordijs: ipſas qͦꝫ immutabileseſſe neceſſe eſt. gͦ iſte nexus qui dicit̉ fatum erit immobilis. ¶ Item obijcit̉ de tercia diffinitōe. quia videt̉ ꝙ illeſubſit veritas. nam vis poſitōnis ſideꝝ oꝑatur aliꝗdin natiuitate ⁊ conceptōne hoīm. vnde ex influētia corporum ſuꝑceleſtiū relinquūt̉ diſpoſitōnes in corꝑibushoīm: in quibꝰ poſſet cognoſci qualis ille in quo relinquit̉ ſit futurus .ſ. ingenioſus vel ebes. naꝫ molles carne apti mente. vt dicit ph̓us. Nam ꝑ mollicieꝫ carnisvel aliud ſignum ſciret exꝑtus in aſtronomia qͣlis natꝰpoſtea ſit futurus. gͦ poſitio fati ẜm intentionem quadiffinitur ab auguſti. nō eſt error. ¶ Item videt̉ ꝙ fatūẜm ꝙ diffinitur ab aug. contineat̉ ſub fato ẜm ꝙ diffinitur a boetio. Nam augꝰ. diffinit fatum vim poſitōisſiderum. Boetius v̓o loquēs de fato dicit. ꝙ ea ſeriescelum ac ſidera mouet. gͦ fatum acceptum in diffinition auguſtini: continet̉ ſub fato accepto in diffinitōnboetij. ergo illa diffinitio fati non eſt erronea. ¶ Ad p̄mū dicendū. ꝙ hec eſt difſerentia inter prouidentiam⁊ fatum. ꝙ prouidentia indiuiſione quadam ⁊ immutabilitate res connectit: fatum auteꝫ connectit eas vtſunt diſtincte ⁊ mutabiles. vnde de eius eſſe ⁊ poſitiōeeſt nexus mobilium: ſicut prouidentia immobilium.vnde boe. prouidentia cuncta pariter ꝙͣuis diuerſa ꝙͣuis infinita cōplectitur. fatum v̓o ſingula digerit ī motu in locis formis ac temporibus diſtributa. vt hec temporalis ordinis explicatio ī diuine mentis adunata ꝓſpectu prouidentia ſit. eadeꝫ v̓o adunatio digeſta atqꝫexplicata temporibꝰ vocetur fatum. ¶ Ad hoc gͦ quodqueritur. quare diſpoſitio relicta in immobilibus nondicitur fatum. Reſponſio. ꝙ hoc debetur eſſe rei ip̄iusfati: quod eſt determinatum ad motum. vt. jͣ. patebit.¶ Ad hoc quod obijcitur. ꝙ ſicut diuina prouidentiaſine medio producit rē in eē: ita ſine medio debet ea cōnectere ⁊ ordinare. Dicendū ꝙ non ſequitur. non eniꝫſimiliter ſe habet vniuerſum ⁊ que vniuerſi ſunt ꝙͣtumad eſſe quod primo ſortiuntur: ⁊ ꝙͣtum ad eſſe quod ſecundo ſcilꝫ eſſe in ordine. eſſe enim in ordine connexionem ordinatoꝝ dicit. ꝓpter quod nō eſt ex indifferentirelatione ad cauſam primā: ſed ex eaꝝ relatōne adinuicem. ¶ Ad hoc quod obijcit̉ ꝯtra ſecūdam diffinitionem. quia videt̉ ꝙ fatum ſit nexus immobilis: ꝑ illd̓boe. hic actus fortunaſqꝫ hoīm indiſſolubili cauſarumconnexione conſtringit ⁊cͣ. Dicendū ꝙ nō loquitur ibide ſerie fatali: ſꝫ de diuina prouidentia. vnde dd̓m. ꝙ l̓ꝓnomen demōſtratiuū hic: nō referiate dctum ſꝫ mediate. Aliter tr̄oteſt dici iuxta opinionem