Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nlembrum octauūEſtat querere de fidei ꝓuidentia. querunt̉ duo. Primo querit̉. quare ponitur in ſymbolo articulo. Scd̓o. de errore circa ꝓuidentiā. Acticulꝰ primusD primū quo querit̉. ī ſymbolo ſit vnꝰarticulus deū eſſe oīm creatorē: quare ponitur ſimilit̓ vnus articulus deū oīm gubernatorē? Et videt̉ deberet. qꝛ ſicut fides ſuppoīt deus ſit oīm creator: ita tenet eſt oīm gubernator ꝯſeruator. Iteꝫ querit̉. in ſymbolo ſint diuerſiarticuli vt excludant̉ ipſos hereſes incidentes ꝯͣ veritatem fidei. ſꝫ ſicut erant hereſes incidētes circa creationꝫ .ſ. manicheoꝝ: qui ponebant duplex eſſe reꝝ principiū .ſ. deum lucis: tenebraꝝ deū. ita errabant aliꝗcirca gubernatōneꝫ ſeu ꝓuidentiā. ſicut epicuri: ponebant omīa eſſe a caſu nihil eſſe ꝓuidentiā. ſicutfuit articulus excludens erroreꝫ manicheoꝝ circa creationeꝫ: ita debuiſſet articulꝰ eſſe excludens errorē epicuroꝝ ꝯtra ꝓuidentiam. Solutio. dicimꝰ verū ē articulos poſitos in ſymbolo debent excludi heres. inter articulos igit̉ quidā ſunt qui ꝑtinent ad oꝑacreationis. quidam ad oꝑa recreatōis: ſicut illi ſuntde incarnatōe paſſione. quidam v̓o ad oꝑa iuſtificationis glorificatōnis: ſicut vltimi articuli ſymboli.Quoniaꝫ aūt circa articulū creationis ab initio errorerat circa principiuꝫ creatōis. qm̄ quidam ponebātvnum principiū boni aliud mali. Alij vnū erat pͥncipiū ſuꝑioꝝ: aliud inferioꝝ. Iteꝫ alij. vnus erat creator ſpūaliū: alius corꝑaliuꝫ. Iſtis erroribꝰ qꝛ vigebant qͣi a principio: oportuit opponi articulos explicite quos excluderent̉. Sed quia hereſis circa ꝓuidētiam vel gubernatōꝫ erat ita a principio: ſufficithmōi error excludat̉ implicite aliqueꝫ articuloꝝ. vn̄dicimus bn̄ excludit̉ ponimꝰ deū creatoreꝫ. Cumenim dicimꝰ creatorē: ſil̓r dicimꝰ gubernatorem ꝓuiſoreꝫ. ſicut dicit dam̄. Et eſt ſimile deꝰ ſex diebus creauit vniuerſuꝫ. ibi creatōꝫ intelligit̉ diſtinctōꝑiter ornatus. Similit̓ dicimꝰ deū creatorē: innuimus ſimul creatōꝫ. gubernatōꝫ. ꝓuidentiā. ſic pꝫrn̄ſio ad illud quo querebat̉. ad excludendū aūt errorēilloꝝ qui ponebant vnū principiuꝫ boni aliud mali:dicimus ſufficere articulū de creatore. .n. dicimꝰeſſe creatoreꝫ: intelligimus hoc eſſe principiū oīm creatōꝫ in ſe ꝓducūt̉. ẜm dicit̉ ecci. xviij. Qui viuitineternū creauit oīa ſimulrticulꝰ ſecundꝰOnſequēt̉ querit̉ de errore circa diuināuidentiā. Et querit̉ qui magis peccāt: annegant diuinā ꝓuidentiā eſſe: an illi ip̄aꝫponūt: ſꝫ ipſum auctorē .ſ. deū accuſant ſcꝫ de malis. dicendo bn̄ regit ꝑmittendo mala fieri. Ad quodſic obijcit̉. illi negant ꝓuidentiā deterius peccant:quia tales ſunt infideles. qꝛ credūt deuꝫ omīa ſcirevel gubernare. ſi infidelitas eſt maximū pct̄m qd̓ ē ꝯͣfundamētuꝫ totius boni. tales deterius peccāt. Itē.. coꝝ. iij. ſi cuiꝰ opus manſerit qd̓ ſuperedificauit ⁊cͣ.dicit glo. ſi ꝑfidi ineternū pereant ꝓdeſt illis ex ꝑtecredidiſſe xp̄m. illis ꝓdeſt credūt ponūt ꝓuidens peccāt qui negant illam ꝓuidentiaꝫ.a. eſa. xviij. ve terre cimbolo alaꝝ. Glo. hiero.rus eſliiientiā: voluptatē ſūmuꝫcioresuidentiā recipiūt ſꝫ auctoremidtiinutilirit dr̄ iſti ſecūdi peius peccapilli peius peccāt deteriꝰ ponūtt auctoreꝫ. qd̓ obicitur

ꝓdeſt illis credidiſſe: dicimus hec glo. vult dicerey illo crediderūt punient̉: ſꝫ alij punient̉ nonrediderūt. iſti aūt puniēt̉ illo. tn̄ grauius acerbius punient̉ ſimplicit: quia ſcientia fidei in ip̄is aggͣuat peccatū ſuū rōne ꝯtemptus. vnde Iaco. iiij. ſcientibonū facienti peccatū eſt illi. Et luce. xij. dr̄. Seruus qui ſcit voluntateꝫ dn̄i ſui facit: plagis vapulabit multis. qui aūt n cognouit vapulabit paucis. vn̄pꝫ grauius eſt peccatū illud. quia grauiꝰ puniet̉.ꝓpter ꝯtemptū. Nihilominꝰ tn̄ alius puniet̉ rōne ignorantie eoꝝ que ſunt nccͣia ad ſaluteꝫ: qua alius.vnde. j. coꝝ. xiiij. ignorans ignorabit̉. quia poſſꝫ ſcire que ſunt neceſſaria ad ſaluteꝫ: ignorauit tamen illaexquo puniet̉. Alius aūt rōne ꝯtēptus qui occaſionaliter ex ſcientia generat̉. Queſtio. xxvij. de fato.Onſequēter queredum eſt de fato. Primo. an ſit. Secūdo. quid ſit. Tercio. quorū ſit. Quarto. in quibus radicaliter ſit. Ultimo.de ꝯcordantia liberi arbitrij fato. Nembrum primūIrca primū ſic procedit̉. Boetius in li.de conſolat̉. Fatum eſt rebus mobilibusinherens diſpoſitio. quam ꝓuidentiaſuis queqꝫ nectit ordinibꝰ. ſꝫ diſpoſitō exiſtens in rebus mobilibus aliquid eſt. fatum aliꝗdeſt. Contra. Greg. in omel̓. epiphaīe. Abſit a fideliū cordibꝰ vt fatum aliꝗd eſſe dicant. fatum nihil ē. Item ꝓuidentia diuina eſt cognoſcitiua eoꝝ que futura ſunt. precognitio aūt dei nihil relinꝗt in rebꝰ futuris. qm̄ ſi relinqueret ipſa ſit ab eterno: eſſet aliꝗdin rebꝰ futuris ab eterno. ex ꝓuidētia nihil relinquit̉in rebꝰ ꝓuiſis. quare ſi fatū ſicut dicit boe. eſt diſpoſitio ī mobilibꝰ relicta ex diuina ꝓuidētia: nihil alid̓a ꝓuidētia diuina relinquat̉ in rebꝰ futuris. aut fatuꝫſimpl̓r nihil erit: vel erit aliud a diuina ꝓuidentia. Ad qd̓ dd̓m. fati duplex eſt acceptō. Una ẜm quādicit̉ ex aſtrorum: que rebus ſingularibꝰ dicit̉ inducereneceſſitateꝫ etiā li. ar. ẜm hanc acceptionem dicitauguſti. fatum eſt ius poſitōnis ſiderū qua exiſtente qn̄ quis concipit̉ vel naſcitur: cognoſcit̉ qualis futurus ſit. ſic acceptum nihil eſt vt dicit greg̓. Alia ē acceptio fati ẜm quam dicit̉ quedam diſpoſitio ſiue ꝯnexio relicta in rebus temꝑalibus a ſummo artifice ſiuea diuina ꝓuidentia. ẜm hoc ſic diffinit̉ a Boe. Fatūeſt eoꝝ que diuina ſimplicitas gerenda diſpoſuit mobilis nexus atqꝫ ordo temꝑalis. Et ſic ſumptū aliquideſt. diffinitur a boe. ſicut dictum eſt. Fatum eſt rebusmobilibus inherens diſpoſitio. Ad hoc quod obijcitur. ꝓuidentia nihil relinquit in rebus prouiſis ſicut nec p̄cognitio. Dicendum ꝓuidentia habet rationeꝫ cognoſcitiue rationeꝫ factiue. ꝙͣtum ad rationes cognoſcitiue nihil relinquit̉. nec ſic ab ea diciturrelinqui fatum: ſꝫ vlterius habet rationeꝫ faciēdi. virtus aut factiua relinquit aliquid in factis. vnde etiamboe. dicit. non dicit̉ preuidentia ſꝫ ꝓuidentia. Et damaſcenꝰ etiaꝫ dicit. eſt volūtas: ponit eam tm̄ incognitiua. Ab hac prout eſt factiua entiuꝫ tm̄ ſꝫmobiliū ſupra. non factiua tm̄ ſꝫ etiam gubernatiuarelinquit̉ fatum. ideo fatum eſt aliquid .ſ. ipſa diſpoſitio relicta in rebꝰ mobilibus. non ſolum rōne eiuserat factiua prouidentia: ſꝫ rōne eius erat gubernatiua. in gubernatiōe enim ſonat hoc verbum nectit qd̓ponit̉ in diffinitōne boetij.. poſita.