cadendū: ita de ſe habet hō ꝙ cadat ꝑ peccatuꝫ ſꝫ nō ꝙꝓficiat ſine gr̄a dei miſerāte. et iō maior eſt ml̓titudomaloꝝ ꝙͣ bonoꝝ qꝛ de ſe hn̄t ꝙ ſūt mali: non ſolū de ſeꝙ ſint boni vel electi. et hoc eſt qd̓ dicit aug. ſuꝑ illumlocū Ro. ix. An nō hꝫ pt̄ateꝫ figulus luti ex eadē maſſa facere aliud ꝗdē vas ī honore ⁊cͣ. dicit aug. deus cūom̄es ex vna eadēqꝫ maſſa ſumꝰ ī ſubſtātia: ⁊ cūcti peccatores. alij miſeret̉ ex miſericordia: et alterū deſpicitnō ſine iuſticia. In figulo em̄ ſola volūtas ē: ī deo aūtvolūtas cū iuſticia. Sic̄ igit̉ vas qd̓ fit nō in honore ſivile eſt: ex ſe luto habet nō ex figulo: ſic tota maſſa hūani generis nō ex deo ſꝫ ſolo vicio iuſte corrupta ⁊ lutoſa eſt. Ideoqꝫ ſi inde vas ſit in honorē: miſericordia eſtſi in cōtumeliā iuſtū eſt. qꝛ hoc erat ex materia. tota eīnr̄a nat̉a in radice ip̄a viciata diuīo iudicio debite dānatōi eſt ſubiecta. ⁊ merito peccati vniuerſa dānata ē.¶ Ad exemplū ſupͣ poſitū dicendū. ꝙ aliud eſt de ordine iuſticie: aliud de ordīe miſericordie. Si em̄ aliꝗs hōplures hr̄et hoīes ī ſua pt̄ate. ꝗ ab ip̄o recederēt ex ſuapria ꝑuerſitate et nō ex ꝑuerſitate dn̄i et adherēt aderſario ip̄ius. nunꝗd iuſtū eēt ꝙ illos incarceraret: ⁊ſi tn̄ illos de miſericordia poſſet dimittere. cōſtat ꝙ ſicSꝫ ſi ex ꝑuerſitate dn̄i ſui recederēt. nō eēt ita iuſtumita dicimꝰ hic qꝛ ꝙ hoīes ſint mali ⁊ recedētes a deo: hͦeſt ex ꝓpria ſua ꝑuerſitate et nō a deo vt dictū ē. cū ml̓tiplicati ſunt in malicia ſua et impietate: ꝙ ip̄a dei ꝓuidentia ordinet illoꝝ impietates. et ex illis eliciat bonūet hͦ ē qd̓ dicit aug. in li. de agone xp̄iano. oīs creaturavelit nolit vni deo. et dn̄o ſubiecta ē. et poſt dīc. om̄esdīne ꝓuidētie ſeruiūt. ¶ Sꝫ alij obediūt tanꝙͣ filij. etfaciūt qd̓ bonū eſt. alij v̓o ligāt̉ tanꝙͣ ſerui: et ſit de ill̓qd̓ iuſtū ē. ita deꝰ oīpotēs dn̄s vniuerſe creature q̄ fecitſic̄ ſcriptū ē valde bona: ſic ea ordīat. vt de hoīs et malis benefaciat. qd̓ eī iuſte fit: bn̄ fit. Iuſte at̄ boī ſūt beati: et iuſte mali penas patiūt̉. gͦ ⁊ de hoīs ⁊ de malisbn̄facit deꝰ. qm̄ oīa iuſte facit. boī aūt ſūt ꝗ tota v̓tutedeo ſeruiūt vel volūtate. mali v̓o qui ncc̄itate ſeruiūt.¶Z dvltimū dd̓m. ꝙ ip̄iꝰ ꝓuidētie nō ē. nec ab ip̄a eſtꝙ deturpet̉ ip̄a imago dei ī malis hoībꝰ. īmo ab ip̄is.qm̄ a ſe ē ꝙ cadūt. ſꝫ ip̄iꝰ ꝓuidētie ē ordīare illd̓ maluꝫet hͦ etiā de ordīe iuſticie. et ex illo elicere bonū. Sic ergo pꝫ ꝙ diuīa ꝓuidētia ē et ꝙ ordo ip̄iꝰ cūcta cōplectitur nec ip̄am aliqua euadūt.¶ Nlēbrum ſecundumD ſecūdū ſcꝫ ꝗd ſit dīna ꝓuidētia ꝓcedit̉ſic. et vr̄ ꝙ ſit ip̄a ſapīa vel qd̓ ſpectat adſapīaꝫ ī deo. dicit eī ioh̓. damaſ. ī ca. d̓ ꝓuidētia. diffiniēs ip̄aꝫ dicēs. ꝙ ꝓuidentia ē qͣ ex deo exn̄tiū fit cura. ſꝫ cura ẜm ꝙ ſic ē eſt ip̄iusſapīe diſponētis. gͦ ꝓuidētia ē ip̄iꝰ ſapīe diſponentis.ad ip̄aꝫ igit̉ ſpectat. ¶ Itē ꝓuide̓ ē vide̓. ſꝫ vide̓ īportatcocͣi.gͦ ꝓuidētia dīc cognitōꝫ. quā et̄ nō minuit p̄poſito addita ſꝫ auget: gͦ ſi cogͦtio ſpectat vel ꝑtinet ad ſapīam: relinꝗt̉ ꝙ et ꝓuidētia ſil̓r. ¶ Itē tria attribuūt̉deo. ſcꝫ potētia ſapīa boītas vl̓ volūtas. Potētia ei attribuit̉ inquātū ip̄e ē cā efficiēs. ſapīa inquātū ip̄e ē cāformalis exēplaris rerū. volūtas vel boītas determīat̉ex ꝑte finis. ſi gͦ ẜm boetiū de ꝯſolatōe ꝓuidētia ē forma qꝛ poīt comꝑatōꝫ int̓ ꝓuidētiā ⁊ fatū. Et dīc ꝙ ꝓuidētia ē forma ex qͣ diſponūt̉ res fiēde: ſub his v̓bismanifeſtū eſtlē ſimplicēqꝫ gerēdarū rerū eē ꝓuidentiā. ſꝫām formalē et hec ē ſapīa īcit̉ ad ſapīam. ¶ Itē Boeciꝰ. abcernit intuitꝰ. gͦ prouiꝰ dīne ſadei ꝓptern̄ ſuſciint̓.

ergo reducit̉ ad ip̄am volūtatē. ¶ Item damaſ. factiuaeius virtus et cōtentiua et ꝓuiſiua bona eius volūtaseſt. ergo ꝓuiſiua virtus ſiue ꝓuidentia ad volūtatemꝑtinet. ¶ Item damaſ. ſolus deꝰ bonus eſt natura et ſapiēs. vt igit̉ bonus ꝓuidet: qui em̄ nō ꝓuidet nō ē bonus. ergo ex parte boītatis ip̄iꝰ eſt ꝓuidētia ſic̄ habet̉xxiiij. ſap̄. ſed bonitas ſpectat ad volūtatē: ergo ⁊ prouidentia. ¶ Item gubernare eſt actus ip̄ius ꝓuidētieſicut habetur. Sap̄. xiiij. tu auteꝫ pater gubernas omnia prouidentia. ſed gubernatio et cōſeruatio eſt bonitatis diuine que conſeruatrix et gubernatrix eſt omnium. et ideo dicitur Sap̄. xij. ꝙ ip̄i eſt cura de omnibꝰ.Hec autem cura nihil aliud eſt ꝙͣ gubernatio omniū.Unde ad hebre .j. ſuper illo verbo. portans omnia verbo virtutis ſue dicit glo. continens et gubernans omnia: ſolo inperio potentie et voluntatis ſue que nō minor apparet gubernando ꝙͣ creando. omnia enim continet bonitate. ergo ſi ip̄ius prouidentie eſt gubernare: continere. conſtat ꝙ ipſa pertinet ad ipſam bonitatem. et ita ad voluntatem cui appropriatur bonitas.¶ Item Sapiētie. xj. quomodo poſſet aliquid permanere niſi tu voluiſſes. aut quod a te vocatum non eſſetconſeruaret̉? quaſi dice̓t. nullomodo. Ex hoc patet. ꝙipſius voluntatis eſt. ꝙ conſeruentur: gubernentur:et permaneant. ergo prouidentia pertinet ad voluntatem. ¶ Ꝙ autem prouidentia pertineat ad potentiamvidetur quoniam ratio ſubſiſtendi res pertinet ad potentiam. Unde primo hebre. portans omnia verbo ⁊cͣ.glo. creatoris omnipotentia cauſa eſt ſubſiſtendi omnis creature. ſed prouidentia eſt cauſa ſubſiſtendicreaturis ſicut vult Boetius. ergo prouidentia reducitur ad potentiam. Dicit em̄ Boetius. ꝙ prouidentiaeſt illa ratio diuina in ſummo omniū principe cōſtituta: que cūcta diſponit. vnde eſt ratio et exiſtendi et permanēdi res. et ita ad pt̄atem ꝑtinet. ¶ Itē q̄rit̉ vtruꝫprouidētia ſit diſpoſitō. Boetius. v. de ꝯſolatōe. prouidentia eſt ip̄a diuīa ratō in ſummo oīm prīcipe conſtituta q̄ diſponit: ergo ꝓuidētia eſt diſpoſitio. Contra.xxxv. di. j. li. diſpoſitio eſt de faciēdis: ꝓuidentia de gubernādis. ¶ Et reſpondetur ꝙ diſpoſitio dicitur duplicit̉ diſpoſitio eī r̄ſpicit fieri rei. ſꝫ ē fieri rei. ad eē rei qd̓fit ad hoc vt res ſit. et eſt fieri in eē qd̓ eſt in cōtinuatōne. prīo n̄ dicit̉ diſpoſitio reſpectu fieri. Sap̄. xj. om̄iadiſpoſuiſti in numero pondere et mēſura. Secūdo mōdicitur diſpoſitio reſpectu fieri in eſſe. Sap̄. viij. diſponit om̄ia ſuauiter. Sed ꝯtinuatio ip̄ius eē nihil aliudvidetur ꝙͣ gubernatio. ergo ꝑmanetia ip̄ius eſſe que ēprouidentia. ergo prouidētia eſt diſpoſitio: ad minusẜm ꝙ dicitur fieri in eſſe ¶ Item querit̉ vtrū idem ſitprouidentia quod fatum. Ꝙ ſic videtur. boetius. v. decōſolatōne. quicꝗd aliquo mō mouetur. cauſas. ordinem. formas. ex diuīe mentis ſtabilitate ſortit̉ hec inſue ſimplicitatis arte compoſita: multiplicem gerendi modum ſtatuit. qui modus cum ipſa diuine intelligentie puritate conſpicitur: prouidentia nominatur.cum ad ea que mouet aut que diſponit refertur: fatum a veteribus appellatur. Idem ergo eſt modus quidicitur prouidentia et fatum. ¶ Contra idem in eodem. fatum eſt inherens rebus mobilibus diſpoſitio.per quod prouidentia ſuis nectit queqꝫ ordinibus.vul: dicere. ꝙ omnia connexa ſunt. et ꝙ connexio cauſarum ſit fatum. ergo fatum eſt diſpoſitio in re mutabili. ſed prouidentia eſt in ipſa re immutabili. non ergo idem ſunt fatum et prouidentia. ¶ Item idem ibidem. ordo fatalis ex prouidentie ſimplicitate procedit.ergo fatum eſt ex prouidentia. quia nec intellectus capit nec natura ꝑmittit illū ꝗ de alio eſt: eſſe illū de quoeſt. vt dicit Anſhelmus. ¶ Item ibidem. prouidentiaē forma rerū agendaꝝ ſimpliciter ⁊ īmutabiliter. fatud̓o ē eoꝝ que dina ſimplicitas gerēda diſpoſuit mobi-