Queſtio.xxvj.
ex his ergo patet. ꝙͣ non eſt diuina ꝓuidentia eoꝝ queſunt in mūdo. ¶ Preterea. cum deus ſinior ad miſerendū ꝙͣ ad condemnandū. ſi eſſet ꝓuidētia nō tot crearentur mali. Nā ponatur ꝙ aliquis debeat prouideredomui ſue. nō eſſet bona ꝓuidentia ſi plures haberet īcarcere ⁊ paucos ī quibꝰ cōfideret in domo ex quo poſſet habere plures. Sed maior pars mūdi tenet illos ꝙſunt deputati carceri diuino. qꝛ mīma eſt pars electoꝝeoꝝ qui ſunt in mūdo: ergo n̄ ē ꝓuidentia eoꝝ. ¶ Iteꝫcum deus ſuam imagīem que tamp̄cioſa eſt in malisimpreſſit ſic̄ in bonis: nullatenꝰ ſi ꝓuideret vellet autꝓmitteret ſuā imagīem in tot deturpari et in paucisreformari. ¶ Reſpōſio. ẜm Boetiū qui eandē mouetqueſtionē in libro de ꝯſolatōe dicēs. Que v̓o inquienspoteſt eſſe vlla iniquior cōfuſio ꝙͣ vt bonis tū aduerſatū ꝓſpera: malis etiā tū optata tum odioſa contīgantEt dicēs ad hoc ponens ſil̓e nō diſſimile. eſt miraculūneſcienti cur ſanis his q̄dā dulcia illis d̓o amara cōueniant. cū egri quidam etiā leuibus medicinis: ꝗdaꝫv̓o acerbis curātur. at hoc medicus quidē qui ſanitatis ip̄ius atꝫ egritudinis modū temꝑamētūqꝫ dinoſcitminime miratur. Quid v̓o aliud aīmaꝝ ſalus videtureſſe ꝙͣ ꝓbitas. quid egritudo ꝙͣ vicia. quis aūt alius ēvel ẜuator bonoꝝ vel maloꝝ depulſor: ꝙͣ rector atꝫ meditator mentiū deus. qui cū ex alta ꝓuidentie ſpeculareſpicit: quid vnicuiqꝫ cōueniat agnoſcit: et quod cōuenire cognouit accōmodat. ¶ Ad primū ergo quod obijcit de ecte in cōtrariū dicendū. ꝙ ea que ſunt in mūdoillo mō in ſeip̄is cōſiderata videantur eſſe inordinatain mundo. reſpectu tamen ip̄ius ꝓuidentie ſunt beneordinata. vnde reſpectu ip̄ius nō eſt ibi cōfuſio nec īordinatio. et ponit exemplū aug. ſicut qn̄ eſt colliſio nubiū: videtur ibi eē quedā confuſio in ip̄is vaporibꝰ. ꝙquod terreſtre ē videt̉ ſuꝑius: et qd̓ ē igneū videt̉ inferiꝰ. nihilominꝰ hec q̄ videt̉ eē cōfuſio: eſt recta ordīatōẜm cōſideratōem ip̄ius vniuerſi vn̄ reſpectu ip̄ius ordinatū eſt: et ip̄i ordini vniuerſitatis cōgruit. Similit̓qn̄ pluit in aliqua ꝑte mūdi licet noceat illi parti et ſitforte ad malū ip̄ius: tn̄ ẜm ordinatōem vniuerſi ꝓdeſtvnde nō eſt hoc malū ip̄i vniuerſo: licet ip̄i parti videatur eſſe malum: quia nocet illi et nō ip̄i vniuerſo. Eodem mō dicimus ꝙ cū in hoc mūdo ita ſit. ꝙ mali ſurſum ſint dignitate et ſtulti ſapientes inferius. licet nōſit in ſe bene ordinatū: tamen reſpectu diuine ꝓuidentie eſt ordinatum que ſemꝑ ordinat ad bonū ſiue vt eliceat ſit bonū ſiue ſint bona ſiue mala. Unde ꝙ maliſint ſurſum: iſtud ꝓdeſt bonis qui ſunt deorſum. īmopt̄ ꝓdeſſe illis ſcꝫ malis. hoc aut totū facit ꝓuidentiaque ſic ordinat. vn̄ ſemꝑ reſpectu diuīe ꝓuidētie beneordinata ſunt et nō cōfuſa. ¶ Ad ſecūdū de prouerbijsſil̓is ē rn̄ſio. vn̄ psͣ et in eo parauit vaſa mortis. glo. hͦaūt dīne diſpoſitōi. nō qꝛ ip̄a peccatores faciat: hͦ quiaip̄a de malis eoꝝ ordīat cū peccauerīt. et ſic reſpectudīne prouidētie ſunt oīa bn̄ ordīata: qꝛ ẜm ip̄am ordināt̉ ſic: licet videāt̉ aliqn̄ hoībꝰ ꝯfuſa. vn̄ psͣ. Auertitfaciē ſuā ne videat ī finē. dicit glo. terra finis ē et vltimū elemētū. in quo nil agitur ſine ordīe. ſꝫ hoīes eū nōvident ꝗ ꝑtīet ad occulta filij vel cōſilij. ¶ Ad illd̓ ergoquo q̄rit̉. ſi ē prouidētia: qͣre bonis reddūtur mala? dicēdū ꝙ hoc ē a dīna prouidētia q̄ ſic ordīat. Ꝙ eī hoīsveniūt mala pene hoc ē ad ꝓbatōꝫ illoꝝ ⁊ ad meritūip̄oꝝ. vn̄ thob̓. xij. dicit̉. qꝛ acceptus eras dn̄o: neceſſefuit vt temptatō ꝓbaret te. vn̄ ex hͦ elicit̉ maiꝰ bonum.⁊ hoc ē qd̓ dīc Boetiꝰ. Eſt alijs cūctis v̓tutibꝰ abſolutus ſct̄us ac deo ꝓximꝰ hūc cōtingi quibuſlibet aduerſis nephas prouidētia eē iudicat a deo: vt nec corꝑeisquidē morbis ſinat agitari. et pꝰ dicit. alios duris agitari patit̉ vt v̓tutes aī patīe vſu atꝫ exercitatōne cōfirmēt. Sꝫ aliꝰ ē cui deꝰ nūꝙͣ infert mala ſiue aduerſitates. ⁊ reddit rōꝫ boetiꝰ. Si ſit aliꝗs ita bn̄ morigeratꝰ
vt de eo diuinū iudiciū ꝑiterqꝫ hūanū ꝯſentiat. ſꝫ ē animi viribꝰ infirmꝰ. cui ſi ꝗd adueniat aduerſi: deſinetcolere forſitan innocētiāquā nō potuit retinere fortunā. ꝑcit itaqꝫ ſapiēs diſp2ei quē deteriorē facere poſſit aduerſitas. nec cui nōuenit laborare patit̉et ſic illud ē diuīe prouidētie. ¶ Ad illud aūt qd̓ exclamat ꝓpheta hieremias. qͣre mali proſperant̉. dd̓m ꝙ hͨeſt ab ordine diuīe prouidētie q̄ bonū intēdit. ex hͦ em̄aliqn̄ cōtingit ꝙ dat ei proſpera. vt ꝑ hoc reuocent̉ amalo ſuo. qꝛ cōſiderato beneficō dei reuocāt̉ citius. ethoc ē magnū bonū. vn̄ ad hoc bonū ordīat ꝙ ip̄is dataliqn̄ proſpera et hoc eſt qd̓ dicit Boetius. credo ꝙ ēforſitan alicuiꝰ cā p̄ceps atꝫ importūa natura. vt cumin ſcelera potius acerbare poſſit rei familiaris inopiahuiꝰ morbi prouidētia collate pecunie remedio medetur. hic fedatam probris cōſcīam ſpectās: et ſe cū fortunaͣ ſua temporās forſitan ꝑtimeſcit: ne eius rei cuiꝰ vſꝰiocūdus eſt ſit triſtis āmiſſio. Mutauit igit̉ fortunamores ac dum fortunā metuit amittere: nequiciā dereliquit. ¶ Item ponat̉ ꝙ ꝑmaneat adhuc ī ſuo malo cūillis proſperitatibꝰ. adhuc dn̄s ponit ibi finem et ordinat de illis. qꝛ aliqn̄ cōtingit ꝙ hec bona que ꝑueniūt̉ip̄is malis: et q̄ acquirūt ꝑ ſuū laborē: aliqmoſtea vtūtur illis boni. et redeūt ad vſus et profectus bonorumEt hoc eſt quod dicitur Iob. xxvj. vbi loquit̉ de impioſi cōportauerit qͣſi terram argentū. ⁊ ſic̄ lutū p̄parauitveſtimēta: p̄parabis quidē ſꝫ iuſtus veſtiet̉ illis: et argentū innoces diuidet. ¶ Sil̓r ad illd̓ abacuck qͣre impius deuorat et ſubijcit iuſtiorē ſe: dicimꝰ ꝙ hoc eſt abordine dīne prouidentie: que hͦ totū ordīat ad magnūbonū. ⁊ hoc ē qd̓ dicit boetiꝰ. ꝗbuſdā ꝑmiſſū ē puīendiius: vt exercitijs hoīs ⁊ malis eēt cā ſupplicij. ⁊ ſic dn̄snō ſinit hͦ eē inordīatū. īmo ordīat hoc illis ad bonumexercitiū bonoꝝ ī bono: vel ad ſuppliciū maloꝝ. Itemnota. ſil̓r dīc boetiꝰ. ꝙ aliqn̄ ē ꝙ deꝰ ꝑmittit inter malos iurgia ⁊ diſcordias. ⁊ hͦ totū ordīat ip̄a dei prouidētia: qꝛ aliqn̄ ex hͦ elicit magnū bonū ſcꝫ ꝯuerſiōꝫ maloꝝ. vn̄ dīc. nā vt ꝓbis atꝫ īprobis nullū fedꝰ ē: ita ip̄iint ſe īprobi nequeūt cōuenire. qd̓ mirū cū a ſemetip̄isdiſcrepātibꝰ ꝯſcīaꝫ vicijs ꝗſqꝫ diſſentiat faciūtqꝫ ſepe q̄geſſerint nō fuiſſe gerēda decernāt. Ex qͦ ſepe illa ſūmaprouidētia protulit inſigne miraculum. vt malos malibonos facerēt. nā dū iniqua ſibi a peſſimis ꝗdā ꝑpetivident̉: noxioꝝ odio flagrātes ad v̓tutis frugē redieredū ſe eis diſſil̓es ſtudēt eē ēoderāt: ¶ Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de multitudīe reproboꝝ ⁊ paucitate electoꝝ. dicīꝰꝙ nō oēs ſunt electi nec oēs ſunt reprobi. ⁊ hͦ ẜm ordinē dīne prdētie determīat̉. vn̄ ordīatō ē ⁊ nō ꝯfuſioet rō hꝰ hēt̉ Ro. ix. deus ſuſtinuit vaſa q̄dā ī honorem⁊cͣ. dic gl. abn̄ diſpēſauit dn̄s vt nec oēs dānae̓t necoēs liberaret.em̄ oēs liberarēt̉: lateret ꝗd pro pct̄o ꝑiuſticiā deberet̉. ſi v̓o nll̓i liberarēt̉: latēt ꝗd de gr̄a largiret̉. qꝛ proculdubio ꝙͣtū ꝑtīet ad originale pctm̄ oēsares erant: ſꝫ miſcd̓ia qͦs voluit decreuit liberādo:Sꝫ iterū ē q̄ſtio. qͣre dei ꝓuidētia ſūt reprobi aliquiItē quare plures ꝙͣelecti. ¶ Rn̄ſio. ad primū dicēdū.ꝙ apl̓us hͦ on̄dit. ij. thi. ij. ꝑ quādā ſil̓itudīem dicēs. inmagna domo nō ſolū ſūt vaſa aurea ⁊ argētea: ſꝫ ligneaet fictilia. ꝑ vaſa aurea et argētea boī ſignificāt̉. per lignea ⁊ fictilia mali. ⁊ ſic̄ vaſa lignea et fictilia valentt purgēt̉ aurea ⁊ argētea: ſic mali proſūt ad profectūonoꝝ vt dic psͣ. dum ſuꝑbit impiꝰ accēdit̉ pauꝑ. glodicit ibi. ꝙ ex his pꝫ vel liquet ꝙ mire prouidentia deid̓ mal̓ oꝑat̉. Cōꝑatōe nāqꝫ peccātiū boī magno ſtudiobone ſpei accēdūt̉ ad recte viuēdū. ⁊ ſic expedit ip̄is bonis ꝙ mali ſūt et hͦ ad bonū eoꝝ. ¶ Ad ſecūdū quareplures ſūt mali ꝙͣ boī. dicīꝰ ꝙ hͦ nō ē a deo ꝙ pl̓es ſintmali ꝙͣ boī in vniuerſo. īmo a lib̓tate li. ar. deficiēteficiſcꝫ li. ar. de ſe ſufficiēs ē ad cadēdū: ſꝫ nō adſine gr̄a. nā ex ip̄a corruptōe origīalis culpe trahit̉ ad