Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

hinc eſt p̄ſciētia vel ſciētia ponit res in eſſe ẜmporalē exiſtētiā: ſed ponit ẜm ſunt p̄uiſionē in cauſa. Creatio v̓o ponit res actu ẜm ſunt actualiter. etideo ſequitur modo aliquid qd̓ prius creauit. ergocreat aliquid ex tempore. tn̄ ſequitur hoc verboſcire. et ſimiliter ſequit̉ potētia. poteſt aliꝗd creareqd̓ priꝰ creauit: ergo pt̄ aliquid creare ex tēpore.tn̄ ſeꝗt̉ hoc verbo ſcire vel p̄ſcire. pt̄ ſcire vel p̄ſcireex tēpore. Ad ſcd̓m dicendū. eſt ſil̓e de p̄ſcientiadei et de p̄ſciētia homīs. nam dicit̉ p̄ſcire de homīe.notatur ordo rei temporalis ad tēpus p̄cedēs ſꝫ anteceſſio tēporis ad tēpus eſt infinita. et dicendū.ſequit̉. p̄ſcit hoc. ergo p̄ſciuit prius illud. ſꝫ dicit̉p̄ſcire de deo: notat̉ ordo rei temꝑalis ad eternitatem.anteceſſio aūt eternitatis ad tp̄us eſt infinita: et ſeꝗtur deus p̄ſcit hoc. ergo p̄ſciuit hoc prius. Ad tercium dicendū. dico p̄ſciuiſſe. rōne ip̄ius verbi cōſignifico tempꝰ p̄teritū. rōne ip̄ius p̄poſitōnis: cōſignifico futurū. vn̄ deum p̄ſciuiſſe nihil aliud eſt ꝙͣ ſciuiſſeeſſe futurū. vnde pꝫ hoc dictū eſt ſimplicit̓ de preterito ſed eſt de preterito reſpectu futuri. et ideo qꝛ futurū eſt cōtingens: reſpectus ip̄ius ſcīe que ſignificat̉p̄terite cōtingens ē. vnde ꝙͣuis ip̄a ſcīa ſit nccͣia: tn̄ qꝛreſpectus ad futurū eſt cōtingēs: ideo ip̄m dictū deterito qd̓ dicit ip̄m reſpectū ad futurū contingēs: eritcōtingens non neceſſariū. Tamē iſta poſſet diſtinguideū p̄ſciuiſſe ē neceſſariū. quēadmodū et hec in quā reſoluit̉. deū ſciuiſſe hoc futurū eſt neceſſariū. neceſſitas poteſt notari reſpectu huiꝰ verbi. qd̓ intelligitur dicit̉. neceſſariū ē deū ſciuiſſe hocip̄m futuruꝫſiue hoc fore. et hoc eſt falſa: qꝛ tūc eſt ſenſus. deusſciuit hoc neceſſario futurū ſiue neceſſario fore. velreſpectu huiꝰ v̓bi p̄ſcire: et ſic eſt vera. et ē ſenſus ſcientia dei que ē reſpectu futuri ē nccͣia. Ad quartū dicēdum. hmōi locutōes ſunt eiuſdem virtutis deꝰ pt̄ſcire qd̓ ſciuit: et deus pt̄ hr̄e ſcīam quā nūꝙͣ habuit em̄ dr̄ deꝰ pt̄ ſcire qd̓ ſcit: potētia trāſit inporalem: rōne cuiꝰ tꝑalis cōcedit̉ hec locutō. Res em̄tꝑalis licꝫ fut̉a ſit pt̄ tn̄. aūt dicit̉ deus pt̄ habere ſcīam quā hꝫ. reſpectus potētie notat̉ ad actūtrāſeūtem in rem eternā. Scīa em̄ dei eterna ē. nūꝙͣab eo ſeꝑat̉. vn̄ qꝛ tāgit̉ ibi tꝑale reſpectu ſcīe vel actꝰeterni: ē cōcedēda. Item obijcit̉. videt̉ illa negariſimplicit̓ a magiſtro deꝰ pt̄ aliꝗd ſcire ex tēpore. Contra deꝰ ſcit et p̄t aliꝗd ſcire qd̓ incipit: ergo pt̄ aliꝗdſcire ex tēpore. Rn̄ſio. hec determiatio ex tēpore pt̄ determīare v̓bū pt̄. ſic ē falſa. qꝛ ſenſus ē. deus pt̄ expore ſcire aliꝗd qd̓ ſciuit ab et̓no. vel pt̄ determīare v̓bū ſcire in comꝑatōe ad actum ſuꝑ quē trāſit: ſcilꝫaliꝗd. et ē vera. ē ſenſus deꝰ pt̄ aliq̄d ſcire quodexiſtit in tempore Queſtio. xxv. de diſpoſion diuina.Onſequēter queritur de diſpoſitōe dīna. Et prīo An ſitScd̓o ꝗd ſit. Tercō cuiꝰ ſit. Quartoqūo ſit. Quinto ẜm quid ſit. Membrū primūprimū ſic. vidr̄ ī deo ſit diſpoſitō re faciēdaꝝ Sap̄. xj. oīa ī nūero pōdere mēſura diſpoſuiſti. Contra. Ioh̓. damaſ. ī li. j. xxxv. c. Cōſiliū ē appetitꝰ inꝗſitōis de his ſūt ī nob̓. Scd̓o ē iudiciū ꝗd bonū ꝗd ma vel meliꝰ. Tercō ē diſpoſitō diſpoīt amat qd̓ex ꝯſiliicatū ē. Deinde ē electō ē duobꝰ p̄iacētibꝰ alterū p̄optare. diſpoſitō ergo ē amor eiꝰ qd̓ ex cōſi

lio iudicatū ē. ſꝫ in deo ē iudiciū ex cōſilio: ergo necdiſpoſitio. ꝓbatio medie. ignorātis em̄ nat̉e ē cōſiliari. ſic̄ ip̄e dicit damaſ. cōſiliū eſt appetitꝰ inꝗſitōis. aūt aliꝗs ſcit aliꝗd: q̄rit illud. ſꝫ ī deo cadit igͦrātia: in deo eſt cōſiliū. ergo nec iudiciū ex ꝯſilio.ergo nec amor eiꝰ qd̓ ē ex cōſilio iudicatū. ergo nec diſpoſitio. Itē diſpoſitō nihil aliud ē niſi vniꝰ faciēdipoſt aliū excogitato. ſꝫ vbi ē: eſt volubilis cogitatō vtdicit aug. nec diſpoſitō. Itē dr̄ diſpoſitō qͣſi diuerſoꝝ poſito. Eſt aūt loꝗ̄ de diſpōne īteriori exteriori.et in vtraqꝫ vidr̄ diuerſoꝝ poſitō: in ītellectu diſpōisē ītellectꝰ ſitꝰ. Sitū at̄ poſitōꝫ oportꝫ ī deo reqͥri vtdicit boetiꝰ ī li. de tri. diſpoſitō ē ī deo. Rn̄ſis. īdeo ē diſpoſitō: alit̓ tn̄ accipit̉ ī d̓o ī nob̓. Qd̓ obijcit̉. ī deo ēdd̓m ꝯſiliū ē vno ī deo: alio. ꝯſiliū pt̄ dici vel appetitꝰ inꝗſitōis vel appetitus ꝯtinuatōis ſic̄ deſideriū dr̄ dupl̓r. appetitus rei habēde. vl̓ ꝯtinuatōis rei habite. Si ꝯſiliū dicit̉ appetitus rei cogͦſcēde: ſic ē ꝯſiliū ī deo. ſꝫ in nobis: qꝛ ſic eſtꝯſiliū ignorātis nat̉e. Itē ꝯſiliū alio dicit̉ appetitꝰꝯtinuatōis habite: ſic ē ꝯſiliū ī deo. ſic̄ etiā dr̄ deſideriū boī in ip̄o. boī qd̓ ei deſit: ſꝫ deſideriū boī qd̓ hꝫ.ſic ē ꝯſiliū ī deo diſpoſitō ẜm. et ꝙͣuis idē ſūt ī d̓odiſpoſitō ꝯſiliū: differūt tn̄ ẜm rōꝫ ītelligētie. Adilld̓ qd̓ obijcit̉. vbi ē diſpoſitō: eſt vniꝰ pꝰ aliū excogita. dd̓m nos diſponīꝰ aliꝗd: duplex ē ibi ſucceſſiovna ē ſuceſſio ex ꝑte ip̄iꝰ rei diſpoīt̉. alia ſucceſſioī ip̄is cogitatōibꝰ. ẜm dd̓m. ſi loqͣmur de ſucceſſione que eſt in re faciēda: ſic eſt in deo. ſcꝫ vnius faciendipoſt aliū ſucceſſio excogitatio. diſpoſuit em̄ et cogitauit facere vnū poſt aliud. ſed ſi dicatur ſucceſſio in ip̄odeo cogitāte vel in ip̄is cogitatōibꝰ. falſū ē. em̄ ī ip̄op̄cedit cogitatō cogitatōem: ſed om̄ia ſimul videt cogitat. Ad aliud dicēdū ī deo ē poſitio vel ſitusdiuerſoꝝ in re. hoc em̄ dicit̉ materialiuꝫ ſolū. etloquit̉ boetius: tamē in deo ē ratio poſitōis diuerſoꝝ.vn̄ etiā in deo ē ratio collocatōis corpoꝝ. qͣre celū ſurſum terra deorſum et hmōi. ſic de alijs rōnibꝰ rerūponūtur in deo. Alēbrum ſecundumD ſecūdū ꝗd ſcꝫ ſit diſpoſitō. dicit magiꝭy diſpoſito ē p̄ſcīa faciēdoꝝ. psͣ. Om̄ia īapiētia feciſti. ob aliud dicit̉ hic: niſi qꝛ ſcīa faciendoꝝ erat in deo. ſed ſi diſpoſitio eſt p̄ſcīa faciēdoꝝ: ergo idem ſūt ſapīa diſpoſitio. Contra. dicit hugo de ſct̄o vict. ſapīa ē eternoꝝ.diſpoſitio tēporaliū. ergo ſunt idem ẜm rōeꝫ intelligētie. ſapientia et diſpoſitio. Item Sapīe. viij. attingit a fine vſqꝫ ad finem. id eſt a termīo initiali vſqꝫ adterminum finalem fortiter. et diſponit omnia ſuauiterergo diſpoſitio eſt eoꝝ que iam facta ſunt. diſpoſitioaut ſuauis eoꝝ que iam facta ſunt eſt ꝓuidētia vel gubernatio rerum: ergo idem eſt diſpoſitio ꝓuidentia. Cōtra. ſapīe. xj. Om̄ia nūero pōdere et mēſura diſpōſuiſti. ſꝫ ſic diſpoīt an̄qͣ ſūt res. ꝓuidētia at̄ ē rei facte: igitur ſunt idē. Rn̄ſio. diſpoſitio eſt p̄ſcīa fiēdoꝝ vt fiant. Qd̓ ergo obijcitur om̄ia in ſapīa feciſti⁊cͣ. dicēdum ſciētia de faciēdo dicitur dupliciter. velquoniā dignū eſt fieri. vel vt fiat. Sapiētia ergo dicitſcientiam faciendi: quia eſt dignum fieri. diſpoſitō ſciētiam faciendi vt fiat. ſapientia ergo dicit iudiciū quiabonum eſt vt fiat. diſpoſitio addit intentōem faciendi. Item obijcit. diſponit omnia ſuauiter: ſed nondiſponit ſuauiter niſi poſtꝙͣ facta ſunt: ergo diſpoſitioeſt factoꝝ. Reſponſio. diſpoſitio eſt de eſſe rei ſimiliterprouidentia. ſed diſpoſitio reſpicit eſſe rei vt fiat: prouidētia ip̄ꝫ rei pꝰꝙͣ factū ē vt ꝑficiat̉ vl̓ vt ꝑmaneat. Ad alid̓ qd̓ obr̄. dd̓m ē fieri ī. ē fie̓i ad fieri