Queſtio.xxiiij.

ſcire de nouo vel ex tempore. quia ſi actus ſequitur adactum: et potentia ſequitur ad potentiam. ¶ Item inſcientia homīs ſimul eſt verū p̄ſcire hoc et nō p̄ſciuiſſeillud. ergo in ſcīa dei ſimul poteſt eſſe verū deuꝫ p̄ſcirealiquid et nō preſciuiſſe illud. ergo non eſt vera p̄dictaſolutio ꝙͣtum ad vnam ꝑtem. ¶ Item ꝙͣtum ad aliamin qua dicit̉. ꝙ diuiſa eſt vera qꝛ deus poteſt p̄ſcire aliquid. quod tn̄ non eſt verum eum p̄ſciuiſſe: et ita cōtingens eſt euꝫ p̄ſciuiſſe. Obijcitur. omne dictū de p̄teritoverum eſt neceſſariū. ergo cum demonſtrato quolibetfuturo contingente deum p̄ſciuiſſe hoc ſit dictū de preterito: verum eſt neceſſariū. ergo hoc nō poteſt nō preſciri a deo. relinquitur igitur ꝙ nō poteſt preſcire quepreſciuerit. ¶ Contra. quod eſt preteritū nō poteſt noneſſe futurū. et qd̓ poteſt non eſſe futurū poteſt nō eē preteritū. quia cōcomitant̉ ſeinuicem p̄ſcitū ⁊ eſſe futurū.ergo deum p̄ſciuiſſe hoc non eſt neceſſarium..§. j.Item queriturvtrum hec poſſit eſſe vera deus poteſt habere ſciētiamquā nunꝙͣ habuit. ſicut hec concedit̉ in vno ſenſu: poteſt ſcire qd̓ nunꝙͣ ſciuit. cum ſcire et habere ſcientiamidem ſit. Qd̓ ſi dicatur: cōtra. ſi deus poteſt habere ſcientiam quā nunꝙͣ habuit. ergo augmētari potuit eiusſcientia. ¶ Circa hoc notandum eſt. ꝙ ad hoc argumētum deus immutabiliter preſcit iſtum eſſe damnandūergo neceſſario preuidit iſtum eſſe damnandū. ergo neceſſarium eſt ip̄m damnari. Quidam reſpōdebant ſicdiſtinguendo. deꝰ immutabiliter preuidet hec. quia ſihec determinatio immutabilit̓: determinet hoc verbūp̄uidere in comꝑatione ad nomīatiuū: verum eſt. quiain deo nulla eſt mutatio. ſi in comꝑatione ad rem accuſatiui: falſa eſt. quia in re viſa eſt mutabilitas. Quamſolutionem nituntur improbare hac ratione. ſicut nonpoteſt eſſe ꝙ deus preſciat aliquid quod prius nō preſciuerat: ita nō poteſt eſſe ꝙ aliquid ſcit modo p̄uiſumqd̓ modo non fuerit: et ita immutabilitas eſt ex ꝑte reipreuiſe inquātū preuiſa eſt: oportet autē immutabilitatem eſſe rei p̄uiſe. cum hoc aduerbiū immutabiliterdetermīat verbum in comꝑatōe ad actum. vnde concedunt ꝙ vtroqꝫ modo vera ſit et dicūt non ſequi immutabiliter p̄uidet hoc: ergo neceſſario p̄uidet vel preſcithoc: immo eſt fallaciā cōſequētis. Non em̄ om̄e immutabile verum eſt neceſſariū: ſed econtra. vnde antix p̄mfuiſſe futurū eſt verū immutabile: nō tamē neceſſariuꝫPreterea addunt ꝙ deus preuidet res quales futureſunt. ſi neceſſarie: p̄uidet eas in neceſſitate. ſi cōtingentes: p̄uidet in contingētia. vnde ſi preuidet contingenfuturum: contingens eſt deum p̄uidiſſe illud. Iteꝫ addunt qd̓ ſi queritur ī quo ſit illa contingentia. dicūt ꝙin deo et nō eſt aliud ꝙͣ potētia preuidendi que ē in deoẜm ꝙ ſe habet ad duo oppoſita preuidere. ¶ Item addunt ad illud ꝙ aliquis obijceret. ſi homo ſciuit aliꝗdneceſſariū eſt ip̄m ſciuiſſe. ergo cum certior ſit ſcientiadei ꝙͣ ſcientia homīs: ſi deus p̄uidit aliquid: neceſſarium eſt deum preuidiſſe illud. Et reſpondent ꝙ ſcientiadei certior eſt ꝙͣ ſcientia homīs ꝙͣtum ad infallibilitatem: ſed nō ꝙͣtum ad rei fixionem vel determīatōem. ꝙ̄nō generatur a rebus. ¶ Sed iſte ſententie quia vidētur inducere nō ſanam fidei doctrinam et confeſſionē:ideo attendendum eſt primo. ꝙ ſophiſtice obijcitur cōtra ſoluentes predictum ſophiſma. deus immutabilit̓preuidet hoc: ſcꝫ iſtum eſſe damnandū. Nam illoꝝ intentio non eſt dicere. ꝙ mutabilitas ſit ex parte rei inquātum preuiſa eſt. ſed ſolum inquātum futura eſt. Ethoc importat ip̄m verbum preuidere: ſi reſoluatur ẜmAnſhel̓. ſcilicet videre futurum. Et ſi compleatur ſenſus videre futurum eſſe. Si auteꝫ ſic explicite diceret̉.deus immutabiliter videt vel ſcit eſſe vel fore futurumillud. nullus dubitaret diſtinguendum eſſe locutionē.

nam hoc aduerhium immutabiliter poſſet fieri ad hocverbum videre: et hoc modo vera. vel ad hoc verbumeſſe fore: et hoc modo falſa. quia ſic deſignatur mutabilitas ex parte rei future non ex parte videntis. In hocautem ꝙ dicitur p̄uidere: hoc totum includitur ſcilicetvidere futurum eſſe vel fore. ſophiſtica igitur eſt cōtradictam ſolutionem oppoſitio. ¶ Item qd̓ ſecundo dicūtꝙ nō omne immutabile verum eſt neceſſarium. Hoc videtur manifeſte falſum. Nam cōtingens verum nō poteſt eſſe immutabile verum. ꝯtingens enim ex eo eſt:poteſt eſſe et nō eſſe. ſed omne tale ē mutabile. ergo one tale cōtingens verum eſt veruꝫ mutabile. ergo ſi eſtimmutabile verum: nō eſt verum contingens. Cum ergo omne quod eſt verum eſt neceſſarium vel cōtingensſi eſt immutabile verum eſt neceſſariū. ¶ Item cū oīscontingentia ponit mutabilitatem ad eſſe ⁊ non eē. ſic̄impoſſibilitas immutabilitatem in non eſſe. neceſſitasimmutabilitatem in eē: ſi non eſt ſana enunciatio quadiceretur mutabilitas in deo. ergo non erit ſana locutio qua dicitur contingentia in deo. apud quem non eſttranſmutatio nec viciſſitudinis obumbratio. Iacob̓. j.¶ Item qd̓ dicitur ꝙ illa contīgentia non eſt niſi indifferentia potentie p̄uidendi. non videtur recte dictum.Nam quid eſt aliud potentia preuidendi ꝙͣ potētia videndi futurum. vel completiori intellectu potentia videndi aliquid fore vel futurum eē. ſed conſtat ꝙ non dicitur indifferentia potentie ratione viſionis que nonpoteſt non eē quantum eſt ex parte videntis: ergo diceretur indifferentia ratione viſionis inquātum tranſitſuper rem futuram: que poteſt eſſe et non eſſe. et ideopoteſt eē ſubiecta viſioni vel non eē ſubiecta. ſed ẜm hͦnulla ponitur contīgentia in actu viſionis: ſed in ſubiecto ipſi viſioni. et eſt exemplum in illuminatione ſolis. relinquitur igitur ꝙ contingentia illa non poniturin deo vt potentia preuidendi et non preuidendi. ¶ Itēad illud quod dicunt ꝙ certior eſt humana ſcientia ꝙͣtum ad rei fixionem vl̓ determinationem. ꝙͣuis nō ꝙͣtum ad infallibilitatē. nullo mō videtur dicendū. qꝛ exhoc ſequeretur ꝙ aliqua certitudīe excede̓t ſcīa hūanadiuīam. qd̓ eſt error. ꝓpterea cū ip̄a diuīa intelligētiamagis ſit intima rebꝰ ꝙͣ hūana: qꝛ in oībꝰ eēntialit̓ eſtet omīa ſunt in ip̄o cāliter. etiā ꝙͣtū ad rerū fixionē veldetermīatōꝫ certior eſt: ꝙͣuis nullo mō ſit a rebꝰ. ¶ Itēin hoc fuit deceptio ꝯſideratōis. ꝙ cū dicit̉ deū p̄ſciuiſſe aliꝗd: duo aſſerūtur. vnū de p̄terito ſcꝫ ſcīaꝫ fuiſſe: etaliud de futuro ſcꝫ ſcitū futurū eē. et cū vno dicto vtrūqꝫ aſſerit̉. Quia gͦ ꝯtingētia ex ꝑte ſciti ꝙͣuis nō inquātum ſcitū eſt ſꝫ inquātū futurū: iō ip̄m dictū cōtigēter ēverū. et ſil̓r cōtingit in ip̄a p̄ſcīa hūana. qꝛ licet anteꝙͣres ꝯtingēs futura eueniat mutabilis ē: ⁊ pt̄ euenire ⁊nō euenire ſic̄ ī p̄ſcīa ꝓph̓ali: n̄ ſeꝗt̉ ꝙ p̄ſcīa ſit mutabiNaꝫ ẜm ꝙ ē ī p̄ſcīa ip̄m futurū ē immutabilit̓. hoc tn̄nō eſt ſimpl̓r ſic̄ dixerūt ſꝫ ſolū ẜm quid. ¶ Dicendūigit̉ ꝙ ẜm bt̄m Anſ hel̓. ī li. de ꝯcordia p̄ſcīe ⁊ li. ar. deꝰnō fallit̉cvidet niſi veritatē ſiue ex libertate ſiue exnccītate veniat: dicit̉ ꝯſtituiſſe apud ſe īmutabilit̉. ꝙ̄apud hoīes priꝰ ꝙͣ fiat mutari pt. non tn̄ in deo ꝗ oīīmutabilis eſt eadē mutatō. ¶ Rn̄det aūt ad primū. ꝙnō eſt ſil̓is ratō in hͦ v̓bo ſcire vel p̄ſcire. et in hͦ verbocreare. Nā hoc verbū creare ꝯnotat effectū in creaturain tēpore. hoc v̓o verbū ſcire vel p̄ſcire nō cōnotat effectū ſiue reſpectū ẜm actū in tempore: ꝙͣuis p̄ſcire dicatur reſpectu futuri in tempore. tn̄ reſpectus ille nō ē tēꝑalis. ⁊ inde ē ꝙ ſcire vel p̄ſcire dicit̉ de deo ab eternocreare v̓o ex temꝑe. Un̄ notādū ē. ꝙ ꝙͣuis ſcire et p̄ſcire ⁊ creare hec verba dicāt reſpectu ad creaturā cū dicit̉. deꝰ ſcit res: p̄ſcit res: creat res: tn̄ differēter dicuntqꝛ hͦ qd̓ dico ſcire dicit reſpectū ad res ẜm eē ī potētia.hoc qd̓ dico p̄ſcire dicit reſpectū ad res ẜm eē ī p̄ordīatōe. hͦ qd̓ dico creare dicit reſpectū ad res ẜm eē ī actu.