neralitate locutōis qua dicit apl̓us oīa eſſe in deo. Ro.xj. ex ip̄o inquit ⁊ ꝑ ip̄m ⁊ in ip̄o ſunt oīa. ſed quis inſanus dixerit eſſe mala in deo? illa em̄ in ip̄o eſſe intelligunt̉ que ex ip̄o ⁊ ꝑ ip̄m ſunt ea v̓o ꝑ ip̄m ſunt ⁊ ex ip̄oquoꝝ auctor eſt. ſꝫ nō eſt auctor niſi bonoꝝ: nō ergo exip̄o ⁊ ꝑ ip̄m ſunt niſi bona. ita gͦ neqꝫ in ip̄o ſunt niſi bona: nō ergo mala in deo ſunt. ¶ Itē augu. in li. de natura boni. Cum audimꝰ inquit ex deo ⁊ per ip̄m ⁊ in ip̄oeſſe omnia. omnes vtiqꝫ naturas intelligere debemꝰ: ⁊omnia q̄ naturalit̓ ſunt. nec em̄ ex ip̄o ſunt peccata quenaturā nō ſeruant ſꝫ viciant. que ex volūtate peccātiuꝫnaſcūtur omnia. ex his ergo relinquitur ꝙ mala nullomodo ſunt in deo. ¶ Scd̓m hoc gͦ obijcit̉. ſi mala nonſunt in deo nec ẜm ſil̓itudinem nec ẜm cauſalitatē: quōcognoſcūtur a deo in ſeip̄o: nō videt̉? ¶ Item cū malanon dicant̉ eſſe in deo. queſtio eſt. cum hec ſit ꝯcedendamala ſunt in ꝯgnitōe dei: vtrum ſil̓r ⁊ hec: mala ſunt indeo cognoſcēte. ⁊ ſi hoc: tūc mala ſunt in deo. ¶ Itē augu. in li. de libero arbi. Nature intantū vicioſe ſūt: inꝙͣtum ab eiꝰ qua facta ſunt arte diſcedunt. ⁊ intantumrecte vituꝑant̉: inꝙͣtum eaꝝ vituꝑator arteꝫ qua facteſunt videt. hoc ita vituꝑet qd̓ ibi nō videt. ex quo ſumitur ꝙ mala nō vident̉ a deo. ¶ Si dicat aliquis. ꝙ mala nō vident̉ ꝑ approbatōeꝫ: vident̉ tamen ꝑ ſimplicemnoticiā. Sed querit̉ adhuc. quare bona multipl̓r: mala v̓o tm̄ vno modo dicunt̉ cognoſci? cum cognitio adveritatē ꝑtineat: verum autem ꝯmū eſt bono ⁊ malo.¶ Rn̄. augu. in libro ꝯfeſſionū. cum deus p̄uidet vel p̄ſcit mala: nō eſt viſio in ſil̓itudine mali vel a ſil̓itudineque ſit in deo: ſicut ſil̓itudines exēplares dicunt̉ eſſe inip̄o. Unde notāduꝫ. ꝙ primo ſūt ſil̓itudines infecte inaīa. ſcd̓o ſūt ſil̓itudines ī mēte artificis. nec hac nec illa ſil̓itudine deus p̄ſcit mala. ſꝫ in quadā diſſil̓itudineſicut medicina morbū nō qꝛ ei aſſil̓at̉. vnde pͣs. q̄ ignorabā int̓rogabāt me. glo. deꝰ nouit peccatū ſicut ars viciū. Et dyoni. in li. de diuinis nomībꝰ. nō ẜm viſioneꝫſingulis ſe īmittit: ſꝫ ẜm vnā cauſe ꝯtinentiā oīa ꝯtinēs⁊ ſciens. ſicut lumen ẜm cauſaꝫ ꝑ ſemetip̄m tenebrarūp̄accepit viſionē. nō aliūde videns tenebras ꝙͣ a lumīe.¶ Ad ſcd̓m dicendū. ꝙ nō ſequit̉ mala ſunt ī dei ꝯgnitione: gͦ in deo ꝯgnoſcēte. cum em̄ dicit̉ mala ſunt ī deocognoſcēte: duplex notat̉ eſſe in. ſcꝫ in deo ꝑ cauſalitatem ⁊ eē in deo ꝑ cognitōeꝫ. Quia v̓o mala nō ſūt ī decꝑ cauſalitatē: nō ꝯcedit̉ hec: mala ſunt ī deo cognoſcente. ſil̓r nō ſunt in eo ꝑ exēplaritatē: nō em̄ eſt exemplarmaloꝝ deus. ¶ Ad vltimū dicendū. ꝙ dupl̓r dicūt̉ bona ⁊ mala cognoſci. eſt em̄ ꝯgnitō intellectiua ⁊ cognitio practica. vn̄ intellectꝰ dicit̉ ꝯgnitiuꝰ ⁊ practicꝰ. vtroqꝫ aūt mō ſūt bona in ſcīa dei: mala v̓o altero mō tm̄. amalo aūt nō pͥuat̉ veꝝ ſꝫ bonū. Sciētia aūt practica reſpicit bonū: ꝯgnitiua veꝝ. dicūt̉ aūt mala eē ſimpliciſſima ī ꝯgnitōe dei. nō ꝙ bona ſint ꝯpoſita in eiꝰ ꝯgnitōevel noticia: ſꝫ qꝛ ip̄a ſunt ibi ⁊ ꝑ modū veri ⁊ ꝑ modumboni. Sed nūqd̓ ꝯcedendū ꝙ mala ſint in cognitōe deiiodū veri. Rn̄deo nō ꝑ modū veri ꝙ ip̄a mala ſint.eri in bono cui opponūtur.Ayticulus terciꝰOnſequēter q̄rit̉ quō ſcit deꝰ p̄ſentialit̓. Adqd̓ ſic obijcit̉. ſic̄ dicit̉ ſuꝑ illd̓ j. Corin. xj.ꝓpt̓ āgelos. glo. deꝰ nō ad tp̄s videt. nec aliquid nour ē in viſiōe eiꝰ ⁊ ſcīa cū aliqd̓ tꝑalit̓ ⁊ trāſitorie gerit̉. ſi tn̄ afficſenſus vl̓ ī carnales hoīm vl̓ celeſteloꝝ. ſectoritatis ꝙ nō eſt aliqͣ innouatio vetō ī viſdei a mutatōe tꝑaliū ſic ī nobis⁊ ī āgItem ſuꝑ illd̓. ij. petri vlt̄. qꝛ vnusdiesi. glo. in agnitōe diuīe veria eqͣlit̓ p̄ſentia ꝯſtant.credideritisegep̄teritū ⁊ futuꝝ. inue-

nio ī om̄i motu reꝝ. ī veritate q̄ manet p̄teritū ⁊ futuꝝnō inuenio: ſꝫ ſolū p̄ſens. ⁊ hͦ incorruptū qd̓ nō ē ī creatura. ¶ Sꝫ q̄rit̉ qͣliter p̄teritū ⁊ futuꝝ ē p̄ſens apud deum. qm̄ videt̉ ꝯtrariū. qm̄ certiꝰ p̄ſens et̓nitatis ꝙͣ preſens tꝑis. p̄ſens aūt tꝑis ē eſſe: p̄ſens aūt et̓nitatis eſttm̄ illud qd̓ eſt. nō gͦ p̄teritū vel futuꝝ ē p̄ſens in et̓nitate: cū p̄ſens et̓nitatis ſit illud qd̓ eſt. gͦ p̄teritū ⁊ futuꝝnō ſunt p̄ſentia deo. ¶ Rn̄. dicūt̉ p̄ſentia eo ꝙ ſic ꝯgnoſcūtur ac ſi eēt p̄ſentia. ſꝫ hoc nō ſufficit ad intellectūhuiꝰ ẜmonis. ſꝫ ideo dicūt̉ p̄ſentia: qꝛ ratōes p̄teritoruꝫatqꝫ futuroꝝ apud ip̄m p̄ſentes ſunt. ¶ Ad aliud rn̄dēdum ẜm auctoritatē Anſel̓. de ꝯcordia p̄ſciētie ⁊ li. ar.que dicit. ꝙͣuis in et̓nitate nō fuit aūt erit aliquid ſꝫ eſtita ꝙ in et̓nitate mutari nequit ī tꝑe aliqn̄ ꝑ ſubiectaꝫvolūtatē anteꝙͣ ſit mutabile ꝓbat̉ eē. ꝙͣuis at̄ nihil ibiſit niſi p̄ſens: nō eſt tn̄ illud p̄ſens ſic tꝑale ſic̄ noſtrū: ſꝫeternū ī quo oīa tꝑa ꝯtinēt̉. ſiquidē quēadmodū p̄ſensꝯtinet oēm locū ⁊ que ī loco ſunt: ita eterno p̄ſenti ſiml̓om̄e tp̄us p̄ſens claudit̉. ⁊ q̄ ſunt ī quolibꝫ tꝑe. Dicendum gͦ ꝙ p̄teritū ⁊ futuꝝ licet nō eterna ſint in ſe: vt tn̄ſunt in cauſa nō tranſeunt. ſicut nec domꝰ vt ē in menteartificis trāſit: licet exteriꝰ recipiat mutatōeꝫ. vt em̄ dicit augu. ſuꝑ iohāneꝫ in pͥncipio archa in mente vita ēin oꝑe vbi archa eſt. qd̓ gͦ in ſe p̄teritū vel futuꝝ eſt: p̄ſens ē in ſua cauſa vel ratōe exēplaris vel ratōe ſil̓itudinis. ſicut gͦ eſt p̄ſens: ſic eſt ens. ſicut p̄teritū vel futurum: ſic nō eſt. ¶ Nota ad maiorē euidētiam. Anſel̓. ineodē li. cum aūt res aliter eē cognoſcat̉ in tꝑe ꝙͣ in eternitate. vt aliquādo veꝝ ſit qm̄ aliquid nō eſt in tꝑe qd̓eſt ī eternitate. ⁊ qꝛ fuit in tꝑe qd̓ ibi nō fuit: ⁊ erit tꝑaliter qd̓ ibi nō erit: nulla ratōe negari videt̉ poſſe. ſimiliter ad eē in tꝑe mutabile qd̓ ibi eſt īmutabile. quippe.nō magis oppoſita ſūt mutabile ī tꝑe ⁊ īmutabile ī et̓nitate ꝙͣ non eſſe in aliqͦ tꝑe ⁊ ſꝑ eē in et̓nitate. Si quidem nō dico aliqd̓ nūꝙͣ eſſe in tꝑe qd̓ ſemꝑ ē in eternitate. ſꝫ tm̄ in aliquo tꝑe nō eſſe. Nō em̄ dico actionē meaꝫcraſtinā nullo in tꝑe eſſe. ſꝫ hodie tm̄ nego eā eſſe: que tāmen ſemꝑ eſt ī eternitate. ⁊ quādo negamꝰ fuiſſe vel futurū eſſe aliquid qd̓ in tꝑe fuit aut erit: nullo modo negamus ibi eē qd̓ ibi indeſinēter ē ſuo p̄ſenti mō. ¶ Sꝫadhuc dubitat̉ de auctoritate Anſel̓. dicētis. ꝙ ſicut p̄ſens tp̄us ꝯtinet omnē locū: ſic eterno p̄ſenti clauditurom̄e tp̄us p̄ſens ⁊ q̄ ſunt in tꝑe. ẜm hoc em̄ videt̉. ꝙ ſicut ome qd̓ eſt in tꝑe tꝑale eſt: ita om̄e qd̓ eſt in eternitate eternū. Et que ſunt in tꝑe ẜm auctoritatem p̄dictaꝫſunt in eternitate: gͦ que ſunt tꝑalia ſunt eterna. ¶ Rn̄ſio. nō ſequit̉ q̄ ſunt in tꝑe claudūt̉ eternitate: gͦ ſunt ineternitate. dicunt̉ em̄ claudi eo ꝙ et̓nitas p̄cedit tp̄us⁊ erit tp̄us poſt tp̄us ⁊ durat dū tp̄us eſt. eſſe v̓o in eternitate ꝓprie dicūtur que ſuū habent eſſe durās cū eternitate. ⁊ licet res tꝑales vt ſunt ī cauſa eternaliter ſintnon tamen ẜm ſe ſunt in eternitate.¶ Articulꝰ quartꝰE¶ Onſequenter queritur quomodo deus ſcitomnia ſimul. Ad quod auguſtinus. xvj. detrinitate. Sciunt ergo inuiceꝫ pater ⁊ filiꝰſed ille gigyendo iſle naſcendo. ⁊ omnia que ſunt in eorum ſcientia: in eorum ſapientia: in eorū eſſentia: vnuſquiſqꝫ eorum ſimul videt. non particulatim vel ſigillatim velut alternante conſpectu hinc illuc ⁊ inde huc. ⁊r2us huc inde in aliud atqꝫ aliud: vt aliqua vide̓ nonpoſſit niſi non videns alia. ſed omnia ſimul videt: quorum nullum eſt quod non ſemper videat ⁊ ſciat. ¶ Cōtra ſimul videt omnia que ſunt in eorum ſcientia. ſapientia. ⁊ eſſentia: cum non omnia que ſunt in diuinaeſſentia ſint. quia eſſe in cauſa non ponit eſſe ſimpliciteri ergo poteſt non exiſtens videri. ſed hoc qualitercum viſus tranſeat ſuper exiſtens? Et ſi dicatur. ꝙ dicitur preſens ratione cauſe. tunc cum nos preſentialit̓