ſic intellectꝰ eius vileſceret. ¶ Itē augu. in Ench̓. melius eſt quedā neſcire ꝙͣ ſcire vt vilia. ſi gͦ iſta ſūt viliareſpectu diuine bonitatis ⁊ ſcīe: meliꝰ eſt ignorare illaꝙͣ ſcire. ¶ Contra. augu. xj. de ciui. dei. a terrenis ꝑſoad celeſtia a viſibilibꝰ vſqꝫ ad inuiſibilia: ſunt aliqͣ bna aliqua meliora ad hͦ ineqͣlia vt eſſent oīa. deus aūtita ē artifex in magnis: vt minor nō ſit in paruis. gͦ ip̄edeus equaliter ē artifex magnoꝝ ⁊ paruoꝝ. gͦ in arteſua equalit̓ ꝯgnoſcit magna ⁊ parua. ¶ Itē qd̓ poteſtꝯgnoſcere creatura non pōt ignorare deus. ſi gͦ creatura pōt ꝯgnoſcere ſingularia: deus nō pōt ignorare ſingularia. ¶ Qd̓ ꝯcedēduꝫ ē. ¶ Ad primū dicūt quidaꝫꝙ hoc ē ex imꝑfectōe intellectus noſtri ꝙ nō pōt intelligere ſingulare: nō aūt ex eius īmaterialitate. Alitertamen dicendū ⁊ verius. ꝙ intellectꝰ humanꝰ intelligitſingularia. intellectus em̄ accipit ſpeciē rei: ⁊ intelligitrem ip̄am. lapis em̄ non eſt in aīa ſed ſpecies lapidis.qua quidē intelligitur ip̄e lapis. Ꝙ ergo inſinuat boecius ꝙ nō intelligit̉ ſingulare ſꝫ vniuerſale: hoc intelligitur ꝙͣtum ad ſpeciē acceptā in intellectu qui inꝙͣtuꝫhmōi habet ratōeꝫ vniuerſalis. qua quidē ſpecie intelligitur res cuiꝰ eſt ſpecies ſcꝫ ſingulare. Nota igitur ꝙintellectꝰ humanꝰ intelligit ſingulare ꝑ ſpeciē ſiue ſimilitudineꝫ eius acceptam. admiculo ſenſus. angelicꝰ intellectus accipit ſingulare ꝑ ſpeciē ſiue ſimilitudinemeius nō acceptā amiculo ſenſus. virtus em̄ intellectusangelici tantū pōt in ꝯgnitōe vniuerſalis ⁊ ſingularisper intellectū. quātuꝫ pōt cognitio aīe ratōnalis diuiſa per ſenſum ad cognitōeꝫ ſingularis ⁊ per intellectūad cognitōeꝫ vniuerſalis. Tam igitur humanꝰ intellectus ꝙ angelicus intelligit ſingularia ꝑ ſpeciē ſiue ſimilitudine que ē in ip̄o que nō eſt ip̄e intelligēs. ſed inhoc differūt ꝙ hic manuductōe a ſenſu: ille ꝑ ſe. intellectus diuinus intelligit ſingulare non amīculo ſenſusnec ꝑ ſpeciē nec ꝑ ſimilitudinē que ſit alia ab intelligēte: ſꝫ ſeip̄o ſine ſimilitudine que ē ip̄e. ¶ Ad hoc igiturqd̓ obijcit̉. ꝙ intellectꝰ hūanꝰ nō eſt ſingulariū quia eſīmaterialis. Rn̄. eſt per interemptōeꝫ ⁊ addendū ē. ꝙīmaterialitas nō eſt ratō quare nō intelligit̉ ſingulareqꝛ tūc angelꝰ nō intelligeret. ſꝫ īmaterialitas ē cauſa qͣre ſpēs ſiue ſil̓itudo rei accepta in intellectu vt hmōineſt ſingularis: ſꝫ potiꝰ eſt vniuerſalis: inꝙͣtuꝫ ē exēplarſiue in ſil̓itudine multoꝝ ꝯſimiliuꝫ. ¶ Ad ſcd̓m v̓o dicendū. ꝙ illud qd̓ dicit ph̓us. ꝙ deꝰ nō pōt ꝯgnoſcere illud a ſe niſi vileſcat. dicendū ꝙ nō intendit ꝑ hoc ꝙ ip̄onō ꝯgnoſcat alia a ſe: ſꝫ ꝙ nō ꝯgnoſcat ea extra ſe: ſꝫ ī ſecauſa ip̄oꝝ. ⁊ ꝯgnoſcēdo ſe cauſaꝫ oīm: ꝯgnoſcat oīa. ⁊ideo ſua ꝯgnito nō dependet a rebꝰ ſcibilibꝰ: quēadmodū ꝯgnito hūana. quēadmodū pūctꝰ vel centꝝ habē̓t ītellectū ſui a qͦ ducerēt̉ multe linee. ꝯgnoſcēdo ſe cauſā⁊ pͥncipiū oīm lineaꝝ: ꝯgnoſce̓t oēs illas lineas. ¶ Adterciū dicendū. ꝙ augu. in illa aucͣte ench̓. ſumit ignorare ꝓ nō approbare. ẜm quē modū dicit̉ ip̄e deus ignorare peccata. vnde qd̓ dico hic vilia: ſupponit ibi peccata: nō creaturas infimas vel minus mobiles.rticulus ſeptimꝰOnſequēter querit̉ vtꝝ ſciētia dei ſit oppoſitoꝝ. Ad qd̓ ſic. ſi nihil eſt qd̓ ſemꝑ videatdeꝰ ſicut dicit augu. oīa ſimul videt. quoruꝫnullū eſt qd̓ nō ſemꝑ videat. gͦ cū ꝯtingat vtrūqꝫ oppoſitoꝝ eſſe. vt ſedere te ⁊ te nō ſedere: vtrūqꝫ iſtoꝝ videtdeus. ſꝫ nō videt hoc poſt illud: ita vt ſit ſucceſſio ī vidēdo: gͦ ſimul videt hͦ ⁊ illud. ſꝫ vtrūqꝫ iſtoꝝ eſſe ſimul eſtfalſuꝫ ⁊ īpoſſibile: gͦ deꝰ videt vel ſcit falſuꝫ. ¶ Itē poſito vno oppoſitoꝝ remouet̉ alteꝝ. gͦ ſi ponit̉ ſcire vnumoppoſit.ponit̉ nō ſcire alteꝝ oppoſitoꝝ. ¶ Cōtra. oppoſitoꝝ eadē ē diſciplina: gͦ ⁊ eadem ſciētia. gͦ ⁊ multos etiā ſciētia dei poterit eſſe oppoſitoꝝ. ¶ Rn̄. dicēdū ꝙ ſcīa dei pōt eē oppoſitoꝝ ſine oppoſitōe ⁊ falſita

te. qꝛ n̄ ſciūt̉ oppoſita a deo ẜm modū ip̄oꝝ enūciabiliūſꝫ magis ꝑ modū ꝯprehēſionis reꝝ de quibꝰ ſūt enūciabilia. que quideꝫ ꝯprehēſio oīno abſtracta ē a ꝯpoſitōe⁊ oppoſitōe enūciabiliū. ⁊ dico reꝝ enūciabiliū. nō permodū illū quo ſunt in ꝓpria natura: ſꝫ ꝑ modū illum qͦſunt in ſua cauſa vt tactū eſt ſupra. ¶ Ad illud gͦ quodprimo obijcit dicendū ꝙ hec ē duplex: vtrūqꝫ em̄ oppoſitorum ſimul videt deus. qꝛ ſi hec dictio ſimul determinet hoc verbū videre in ꝯꝑatōe adinuicē: vera eſt. ⁊ eſtſenſus. deus ſimul videt vtrūqꝫ oppoſitoꝝ. qꝛ eodē preſenti eternitatis ſimul videt vtrūqꝫ. Si v̓o determinathoc verbū videre in ꝯꝑatōe ad rem viſam: falſa ē. ⁊ eſtſenſus. deus vtrūqꝫ oppoſitoꝝ ſimul videt: ſimul ſcꝫ eē.Et in hoc ſenſu ꝓcedit cū accipit vtrūqꝫ oppoſitoꝝ eſſeſimul: eſt falſum. ¶ Ad ſcd̓m dicendū. ꝙ nō eſt ſimilismodus eſſendi cū dicunt̉ oppoſita eſſe in rerū natura:⁊ cum dicunt̉ eſſe in ſciētia dei. In rerum em̄ natura īpoſſibile eſt ꝙ ſimul ponātur oppoſita ⁊ in eodem ſubiecto: ſꝫ tamen ſimul ſunt in ſcientia. Notandū tamen. ꝙetiam in rerū natura differt cū dicunt̉ cōtraria eſſe inaliquo ẜm veritatē: ⁊ cum dicunt̉ in aliquo ẜm ſpecieꝫſiue intentōeꝫ. Nam ꝯtraria ẜm veritatem nō poſſunte ſe ī eodē ſubiecto ſiml̓ ꝑ naturā. velut ꝯtrarij coloresin eadem ꝑte parietis ⁊ tamen ſimul poſſunt in medioper intentōeꝫ. ſicut patet ꝙ intentōes īnumerabiliumcontrarioꝝ colorum poſſunt eſſe: ⁊ ſunt in vna ⁊ in eadem parte aeris.¶ Mlēbrum quartūOOnſequēter querendū eſt de modo ſcientie dei. ⁊ quomō ſcit. ⁊ quomō cognoſcitres in ſeip̄o: ⁊ per ſeip̄m. Querit̉ primoquomō res ſint in deo. ratōe cuiꝰ querit̉de ydeis rerum ⁊ ratōnibꝰ ẜm quas dicūtur eſſe in deiſapīa. Secūdo cū mala nō habeant eſſe in deo: quomōcognoſcūtur a deo. Tercō quō ſcit omnia p̄ſentialiter.Quarto quomō ſcit oīa ſimul. Quinto quomō ſcit oīaꝑfecte. Sexto quomō ſcit omnia īmutabiliter.¶ Articulus primꝰD primū querūtur plura. primo querit̉ hicſi ſic ē ꝙ ydea ⁊ ratō ⁊ ſapīa ſūt idē ẜm ſubſtantiā que ē differētia ẜm ratōeꝫ. Ꝙ idemint ſic oſtēdit augu. in li. de ciui. dei. ydee ſunt in mente diuina. quas qui nō credit infidelē eſſe nō ambigit.ſꝫ homo agēs ẜm artem ſuam ẜm eaꝫ eſt exemplar operum que fiunt ab eo: multo fortius deꝰ omniū creaturarum que fiunt ab ip̄o exemplar eſt. ydea aūt nihil alid̓eſt ꝙͣ exemplar diuinū: gͦ idem ē exemplar diuinum ⁊ydea. ¶ Ꝙ aūt ydee ſunt idem qd̓ ratōes: dicit auguſ.in li. lxxxiij. queſtio. dicit em̄ ꝙ ydee ſunt ratōes reruꝫſtabiles vel inuariabiles: ⁊ que diuina intelligētia ꝯtinent̉. ¶ Ꝙ autē ſint idem ꝙ ip̄a ſapiētia dei: patet ꝑ hͦqd̓ ip̄e dicit. cuꝫ ip̄e neqꝫ oriant̉ neqꝫ intereant: ẜm eastamē dicit̉ formari eſſe qd̓ oritur ⁊ interire poteſt: ſedẜm ſapiētiā diuinā dicit̉ formari quicqd̓ ſit. omnia ī ſapientia feciſti: gͦ relinquit̉ ꝙ ſint idem ꝙ ſapiētia dei q̄eſt eterna. ⁊ ẜm quā format̉ omnis creatura: ¶ Rn̄. ꝙlicet ſint idem ẜm rem: differentia tamen eſt inter hecẜm nomen. quia ratio reſpicit finem: ydea formam: exemplar efficientem: ſapientia cognitōeꝫ: ſicut ars operationem. Unde inꝙͣtum efficiens ſcit qualiter debeatoperari ẜm exemplar: dicitur ſapiens. inqͣtum v̓o poteſt operari cum vult: dicitur artifex. ⁊ quia vnū ⁊ ideꝫẜm rem eſt cauſa exemplaris ⁊ finis ⁊ cauſa cognoſcēsvnum ⁊ idem ẜm rem eſt ſapientia ydea ⁊ ratio.Adhuc queritur.§. j.cum ſit vna ſapientia dei: quare ſunt rationes plures⁊ ydee: vna autem ſapientia? Ꝙ autem ſint plures ra