in plus ꝙͣſciētia. ¶ Item in deo nō differt poſſe ⁊ eſſe.gͦ idē erit ſcire potētiā reſpectu diuiſionis ī infinitū ⁊ſcire infinita. ſꝫ ſcit potentiam reſpectu diuiſionis ī infinitum: ergo habet ſcientiam infiniti. ¶ Item infinitūinſtitutum fuit ad ſignificandū aliquid. illud ergo fuitcōprehenſibile vel non? ſi eſt comprehenſibile a nobis:ergo ⁊ a deo. ſi non eſt comprehenſibile: quomodo ergo eſt inſtitutum. ¶ Contra. ſcientia eſt exiſtentiuꝫ ſicut dicit hugo in ſuis ſententijs. exiſtentia autem ſuntfinita: ergo ſcientia eſt finitorum ſolum. ¶ Item omnequod ſcitur comprehenditur ſcientis ſcientia. om̄e autem quod comprehenditur finitur: ergo omne quod ſcitur a deo finitur eius ſcientia. ¶ Item ſcientia dei de rebus eſt per ydeas. ſydee nō ſunt infinite: ergo nec ſcientia dei infinitorum eſt. Ꝙ autem ydee vel rationesnon ſint infinite: probatur. quia aut tot ſunt quot ſuntres: aut plures. ſi tot: ⁊ res ſunt finite. ergo ⁊ ydee. Siplures: ſed ydea eſt exemplar ad aliquam rationem. ſiergo illa res non eſt futura: fruſtra ē illa res ydea. Reſtat ergo ꝙ non ſunt plures. ¶ Item ydea relatiue dicitur ad ydeatum. ſi ergo ydeata finita ſunt: et ydee.Reſponſio. cum queritur an ſcientia dei ſit infinitorum. dicendum ꝙ ſcientia dei eſt de rebus ⁊ hoc per ſecauſam. Cauſa autem poteſt conſiderari vt potēs operari. ⁊ ſic ſcientia dei que eſt per cauſam eſt infinitorūquia ipſa potentia cauſa eſt infinitorum. ſed ſi conſideretur cauſa vt diſponens: ſic ſcientia dei de rebus perſe cauſa eſt finitoruꝫ. qꝛ diſpoſitio eſt finitorum. ¶ Similiter ad illud quod obijcit de diuiſione continui. ininfinitum ⁊ ad illud ꝙ ſcientia eſt exiſtentium. verumeſt exiſtentium in cauſa: ſed res poteſt exiſtere in cauſadupliciter. vel in cauſa potente: ⁊ ſic exiſtentia ſunt infinita. vel in cauſa diſponente: ⁊ ſic exiſtentia ſunt finita. ⁊ ſcientia vt dictum eſt primo modo eſt infinitoꝝſcd̓o modo finitorum. ¶ Ad illud quod obijcit̉. omnequod ſcitur: ſcientis ſcientia comprehenditur. dicendūẜm dyoni. de diuinis nominibꝰ. Sapientia diuina ſeip̄am cognoſcens: cognoſcit omnia materialia inmaterialiter. non ꝑtite ꝑtita: finite infinita. non valet ergoſi ſunt finita in eius cognitōne: ꝙ ſit finita ſimpliciternam infinita cognoſcit per finita ſibi. ¶ Item ad illudquod obijcitur. ꝙ ſcientia eſt per rationem vel per ydeam. dicendum ꝙ eſt ſcientia ſimplicis noticie que noneſt per rationem vel ydeam. quia illa eſt etiam malorūque non habent in deo rationem vel ydeam ꝓpriā. Eſtiterum ſcientia approbationis que habet in deo ratōeꝫ⁊ ydeam. ⁊ hec eſt finitorum. Nam cognitio eorū quedebet operari: ſolūmodo dicitur per ydeam. ¶ Iteꝫ adillud quod obijcit. ꝙ infinita poſſunt comprehendi ſcientia humana. dicendum ꝙ inſtitutio nominū eſt dupliciter. ⁊ quedā accipit intellectus: ⁊ quedā nō. Quādo enim nomen ſignificat quid eſt res: ⁊ imponitur adſignificandum quid de re. ⁊ hic non deficit intellectusimponētis. Quadoqꝫ ſignificat nomen quid non eſt. ethic deficit intellectus in comp̄henſione. ⁊ ideo imponitur ad ſignificandum quid non eſt. ſicut patet in impoſitione diuinorum nominum. Non enim poteſt intellectus capere quid ſit deus: ⁊ ideo imponitur nomen qd̓ſignificat quid non eſt deus. vt īmenſus ⁊ huiuſmodi.Similiter dicendum ꝙ in impoſitione huiꝰ nominisinfinituꝫ: deficit intellectus in comprehenſione. ⁊ ideoimpoſitum fuit ad ſignificandum quod non eſt: nō qd̓eſſet. nec ſequitur ſi fuit impoſitum: ꝙ comprehenſumfuerit ab intellectu inſtituentis.Articulꝰ terciꝰOſtea queritur vtrum ſcientia dei ſit bonorum ⁊ malorum. Ad quod ſic. nō iudicaretdeus de bonis ⁊ malis niſi haberet ſciētiaꝫ

de illis. ſꝫ iudicat de illis: ergo illa ſcit. I Item quicqd̓capit humana ſcientia capit diuina. ſꝫ ſcientia humana eſt capax malorum: ergo ⁊ diuina. ¶ Contra. mgr̄in ſententijs. xxxvj. di. de abſconditis tuis adimpletuseſt venter eorum. qd̓ exponit auguſt. abſcondita inquitpeccata ſunt que a lumine veritatis tue abſconduntur¶ Item ſcientia nihil aliud eſt ꝙͣ aſſil̓atio intellectꝰ adrem ſcitam. ſꝫ nulla eſt aſſil̓atio intellectus dei ad malum. quia nulla eſt comꝑatio xp̄i ad belial: gͦ ⁊cͣ. ¶ Itēſcientia eius eſt per cauſam. ip̄e autē non eſt cauſa malorum: ergo non ſcit mala. ¶ Item queritur qualiterſcit mala vtrum videat illa extra ſe vel in ſe? ſi extra ſe:ergo ſcit per aliud quod eſt extra ſe. ⁊ hoc eſt inconueniens. Si in ſe videt: contra. in ſe non eſt aliquod malum nec aliquis defectus: ergo in ſe non poteſt vide̓ mala. ¶ Item augu. in libro de lib̓. arbi. nature vicioſe intantum recte vituꝑantur: inꝙͣtum vituꝑator earum artem qua facte ſunt videt. vt hic ita vituꝑet quod ibi nōvidet. ergo vicia naturaꝝ nō videt deus in arte. ¶ Reſponſio. ad hoc dicendum ẜm Caſſiodoꝝ. ꝓph̓a dicitnec ab oriente nec ab occidente deeſt deus. quod exponens Caſſiodorus inquit. nec a bonis nec a malis deeſt deus: ſꝫ omnibus preſens ⁊ ꝯgnitor eſt. cognoſcit ergo deus bona ⁊ mala per ſcientiaꝫ. ſꝫ bona etiam ꝯgnoſcit per approbationem ⁊ beneplacitum: mala v̓o non.vnde Caſſiodo. ſuper pͣs. dicit peccata abſcondita ſuntdeo. quia non nouit .i. non approbat. Et ex eo ſenſu auguſtinꝰ dixit ea abſcondita a lumine dei. hec verba ſuntxxxvj. di. pͥmi li. ſententiarum. dicendum ergo ꝙ eſt ſcientia approbationis: ⁊ ſcientia ſimplicis noticie. Sciētia approbationis non cognoſcit deus mala: vt habeturxxv. mathe. Non noui vos ⁊cͣ. ⁊ in pͣs. que ignorabaminterrogabant me ⁊cͣ. Sed ſcientia ſimplicis noticieſcit ip̄a mala. ⁊ eadem ſcilicet ſeip̄o ſcit bona et mala.Et eſt exemplum auguſtini in arte. deus enim ita ſcitmalum: ſicut ars nouit vicium. Quedam enim ſunt inarte vt approbanda. quedam vt reprobanda. ſicut ī grāmatica congruum ⁊ incongruum. Congruum vt approbandum: incongruum vt reprobandum. ita deus in ſeip̄o arte ſcit malum vt reprobandum. bonum v̓o vt approbandum. ⁊ exempluꝫ huiꝰ patet in luce. vt ſi lux videret ſe ⁊ ſuam operationem: videret bene ꝙ hoc eſſetreceptiuum luminis ſui: aliud non. ſcꝫ tenebra. ⁊ ita ſeip̄o videret ſe ⁊ tenebras. vnde dyoniſius. ſicut lux ẜmcauſam in ſe tenebrarum percipit noticiam: aliunde nōcognoſceret tenebras ꝙͣ a lucis defectu. Eodem modorectum eſt principium cognoſcendi ſe ⁊ obliquitatem.⁊ ſic eſt in ſcientia dei. ¶ Quod ergo obijcitur. ꝙ ſcientia eſt aſſimilatio intellectus ad rem ſcitam. dicendumꝙ quedam ſunt res que ſciuntur per ſe: ⁊ quędam peraccidens. Quedam enim res ſcitur vt poſitio: ⁊ hec ſcitur vt aſſimilatio intellectus ad rem. quedam ſcitur vtpriuatio: ⁊ hec non ſcitur vt aſſimilatio ſed vt diſſimilitudo. ſimilitudo v̓o principium eſt cognoſcendi ſimile⁊ diſſimile. bonum ergo quod eſt ſimile ſcitur a deo ꝑſimilitudinē: malum v̓o quod eſt diſſimile per eandemſimilitudinem. ¶ Ad aliud quo obijcitur ſcientia deieſt per cauſam. dicendum ꝙ malorum ſcientia eſt ī deonon per cauſam malorum: ſed per cauſam bonorum.Quedam enim ſciuntur per cauſam ſuam. ſicut illa q̄habent cauſam vt bona. quedam non per cauſam propriam ſed alienam: vt mala que non habent cauſam.non enim cognoſcuntur niſi per defectū a cauſa. ¶ Adaliud quo queritur. vtrum videat in ſe mala ⁊cͣ. Dicendum ꝙ mala cognoſcit in ſe. non tamen ſequitur ꝙ malum ſit in ipſo: ſed ꝙ bonum vel exemplar boni ſit inipſo. per quod cognoſcit bonum ſicut effectum: malumv̓o vt d̓ficiēs ab ip̄o. ¶ Itē ad illd̓ aug. qͦ obijcit̉. ꝙ nat̉evicōſe ⁊cͣ. dicēdū ꝙ mala n̄ ſūt ī arte diuīa ꝙͣuiſ r̄probēt̉