Queſtio.xxij.

.xxij.

nem bone volūtatis. poteſtas malefaciendi ad damna.in predicto li.tionem male voluntatis. ſicut dicit aergo non eſt eadem potentia hec et illa. ¶ Item diuerſiſunt motus qui tendunt ſurſum et qui tendunt deorſuꝫet etiam contrarij: ergo potentie per quas eliciunt̉ actꝰſed potentia benefaciendi ſurſum mouetur per caritatem: potentia v̓o malefaciendi deorſum trahit ꝑ rapacitatem: ergo diuerſe erunt potentie ꝯtrarie. ¶ Cōtraa ug. libe. arbi. eſt facultas voluntatis ⁊ rationis. quobonum eligitur gratia aſſiſtente: ⁊ malum eadem deſiſtente. ergo eadem eſt potentia benefaciendi ⁊ malefaciendi ſcilicet libe. arbi. ¶ Ad primum dicēdum. ꝙ cumdico potentiam peccandi duo dico: ſcilicet potentiā faciendi hanc actōnem. et hec potentia eſt bonum: ⁊ hecactio eſt peccatum. Unde Anſelmus. in libro. de caſudyaboli. poteſtas volendi non recte ⁊ ipſum velle fuitaliquod bonum. ẜm hoc dicimus ꝙ potentia peccandiid eſt potentia faciendi hanc actionem inquātuꝫ actioeſt: a deo eſt. ſed deformitas illa que in potentia peccandi intelligitur ratione peccati a deo nō eſt: ſed huiꝰ deformitatis principium eſt voluntas noſtra ẜm ꝙ eſt inactu et non in potentia tm̄. Non enim potentia volendi malum deformitatem dicit. voluntatem autem dicimus non ẜm ꝙ eſt a deo: ſed ẜm ꝙ eſt ex nihilo. ⁊ iō vertibilis ẜm ꝙ dicit damaſcenus. ¶ Ad ſecundum quodobijcitur. ꝙ peccandi potentia non eſt libertas nec ꝑseius. dicendum ꝙ hoc intelligitur ꝙͣtum ad deformitatem que eſt in actu peccandi. non ꝙͣtum ad ipſam actionem. vel ꝙ hoc eſt verum ratione libertatis. liberumenim arbitrium eſt quod ſui gratia eſt ⁊ hoc in deo. increatura autem libertas eſt. qua ſcilicet habet poteſtatem faciendi. quelibet auteꝫ poteſtas peccandi non eſtpoteſtas faciendi aliquid ſed deficiendi. et hoc rationedeformitatis ſuꝑaddite ad actionem: ẜm hoc igitur nōē libertas nec ꝑs lib̓tatis: et ſic nec a deo. ¶ Ad terciūdicendum. ꝙ diſſimilitudo eſt ratione deformitatis nōratione actionis: ⁊ ꝑ hoc patet ſolutio ad alia obiecta¶ Ad hoc ꝙ querit vtrum qui reſiſtit poteſtati peccandi dei ordinatōni reſiſtit? Rn̄det origenes ſuper predictum locū Ro. xiij. poteſtaſ ꝑſequendi bonos ſit a deo.Ad hoc inquit breuit̓ rn̄demus. ꝙ nemo ē ꝗ neſciat ꝙviſus nobis a deo donatus eſt et auditus ⁊ alij ſenſus:tamen in poteſtate noſtra eſt vt ſic vel ſic eis vtamur.ſic igit̉ huiuſmodi poteſtas a deo eſt: ſꝫ abuſus non. ẜmhoc dicimus. ꝙ reſiſtere poteſtati ꝙ .ſ. non ſit poteſtaseſt reſiſtere dei ordinatōni: ſed reſiſtere potentie hec neſcꝫ exeat in actū hunc malū vel in abuſum: bonū ē. necꝯtra dei ordinatōnem: ſꝫ potius ꝯformare ſe ordinationi ⁊ voluntati diuine. Unde orige. cum dicitur qui poteſtati dei reſiſtit ⁊cͣ. hoc non intelligitur de poteſtatibus que ꝑſecutionem inferunt ipſis fidelibus. Similter ambro. ⁊ grego. ordinatio poteſtatis a deo eſt: ſꝫ abuſus a malo. ¶ Ad hoc quod dicit̉ vtrum ſit eadem potentia benefaciendi ⁊ malefaciendi. dicendum ꝙ eadeꝫpotentia eſt. et hec eſt potentia li. ar. ſed ꝙ hec potētiaeſt ad benefacienduꝫ hoc habet a natura ꝙ vero eſt admalefaciendum: hoc habet ex defectu. ¶ Ad primū obiectum dicendum. ꝙ diuerſitas cauſe non attendit̉ ꝙͣtū ad potentiam ſed ꝙͣtuꝫ ad exituꝫ potentie in actum.Ꝙ enim hec potentia exit in actum bonum hoc a beneplacito dei eſt. Ꝙ v̓o in actum malū hoc ex iudicio deieſt. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ motus ſunt contrarij⁊ ita potentie contrarie. dicendum ꝙ etiaꝫ intelligiturde potentijs naturalibus que ita determinate ſunt advnū ꝙ non poſſunt ad alterum. vt leue ſurſum graue deorſum: ſed ſic non eſt de rationalibus potentijs in quibus ſunt motus voluntarij. que eum ſint ad contrariavt bonum faciendum et malum. non propter hoc dicūtur ꝯtrarie potentie: ſed potius ꝯtrariorum.

¶ Membrum terciumErcio queritur. vtrū a deo fluxerit om̄ispotentia preſidendi. Circa quod ſic obijcitur dominium et ſeruitus ꝯuertunt̉ ꝗat correlatiua ſunt ſed̓ ſeruitus habꝫ oriqꝫnem ex peccato ergo et dominatio. probatio medie Auguſti. xix. de ciui. dei. Nullus natura in qua deꝰ hoīemꝯdidit: ſeruus eſt hoīs aut peccati: ſꝫ principiū ſeruitutis pct̄m eſt. ¶ Item ibidem dicit̉. ꝯditio ſeruitutis iure intelligit̉ in potentia pct̄orū. ¶ Contra. om̄is pt̄asa deo Ro. xiij. ſꝫ poteſtas eſt dominium: ergo eſt a deo.¶ Solutio. dominiuꝫ ⁊ ſeruitus in effectu ex pct̄o ſunttanꝙͣ ex cauſa meritoria. pt̄as v̓o dominandi a deo eſttanꝙͣ a cauſa ꝯferente. vnde nō eſt incōueniens idē habere diuerſa principia diuerſis reſpectibꝰ: ſꝫ de hoc plenius inquiretur in traciatu de legibus ⁊ preceptis.¶ Nlembrum quartumUarto querit̉ de potentia p̄ſidēdi q̄ ē anzeli ad angelū. Ad qd̓ ſic gre. vbi nō delinꝗmus: om̄s pares ſumꝰ. nō ſic ē in anis: ſunt em̄ ibi throni ⁊ dominatōnesQuerit̉ gͦ vnde ē hoc ꝙ in natura hūana non ſunt ordines ſicut in angelis. Et videt̉ ꝙ in hoībꝰ ſit ordo a natura. ſi eī hō ſtetiſſet. vnꝰ fuiſſet ꝑſpicatior alio. gͦ in eiseſt ordo a natura. ¶ Item videt̉ ꝙ dominatō nō debeatordo eſſe in angelis. ordo em̄ non ceſſabit: ſꝫ dominatioceſſabit: gͦ dominatio nō debet eſſe ordo. ꝓbatō medie.in hoībꝰ euacuabit̉ om̄is pͥncipatꝰ et om̄is pt̄as. ſic̄ dr̄.j. Corin. xv. gͦ ſil̓r in angelis euacuabit̉ oīs dominatōgͦ dominatō in angelis nō eſt ordo. ¶ Solutō. ſic̄ dicitbt̄s dyoniſiꝰ in tractatu de dominatōne. dominatō duplicem hꝫ intelligentiā. Uno mō dominatio idem eſt ꝙp̄eminentia alicuiꝰ creature reſpectu aliquaꝝ ſeu aliarū ꝙͣtum ad naturalia. Alio mō dominatō idem eſt ꝙpt̄as cohercendi alias creaturas. ẜm hanc duplicē dominatōnis acceptōeꝫ. rn̄dendum ē ad obiecta. dominiūigit̉ ẜm ꝙ dīc p̄eminentiā in naturalibꝰ reſpectu alterius: ſic ē in angelis. ⁊ etiā in hoīe: ſi ſtetiſſet ī ſtatu innocentie. ¶ Ꝙ gͦ obijcit ꝙ vbi nō delinꝗmꝰ pares ſumus.dicendū ꝙ hͦ eſt verū ẜm ꝙ dominiū intelligit̉ pt̄as cohercendi. hoc mō dominiū nō hr̄et locū in hoīe niſi peccaſſet. ¶ Ꝙ aūt dīc ꝙ dn̄ationes ſunt ī angelis. hͦ intelligendū eſt de dn̄atōne q̄ eſt p̄eminētia vniꝰ reſpectu aliorū ꝙͣtum ad nat̉alia. p̄ſunt eī alij angl̓i alijs. illuīando. ꝑficiēdo. purgādo vt dīc dyoni. ¶ Ꝙ obijcit ꝙ ī homine ceſſabit pt̄as ⁊ p̄latio gͦ et in angelis. dicenduꝫ ꝙhͦ eſt verū ꝙͣtum ad mīſteriū qd̓ hn̄t exercere in creaturis ſcꝫ angl̓i: ſꝫ hͦ pleniꝰ explicabit̉ in tractatu d̓ angl̓is.¶ Nlembrū quintūUinto querit̉ de potētia p̄ſidendi q̄ ē honinis ad aīalia. Ad qd̓ ſic. dominari omUni creature inferiori digͣtao ē: gͦ hec diḡtas magis debēt dari angl̓o ꝙͣ hoī: cū arelus ſit dignior creat̉a. ꝙ at̄ debet̉ homī hr̄ gen̄. j. vbidr̄. vt p̄ſit piſcibꝰ maris ⁊c̄. ¶ Si dicat̉ ꝙ pr̄as dn̄andcreaturis data ē homī. qꝛ hō hꝫ indigentia de ip̄is. Cōtra. indigna ē in hoīe ex ꝑte illa qͣ eſt defectꝰ. in ipſo ſcꝫex ꝑte corꝑis: ſꝫ pt̄as ineſt illi ex ꝑte illa qͣ ē ꝑfectior ſcꝫex ꝑte aīe. Gen̄. j. faciamꝰ hoīem ad imaginē ⁊ ſil̓i. ⁊cͣ.vt pſit piſcibꝰ ⁊cͣ. Hec aūt imago ex ꝑte anime attenditur nō ex ꝑte corꝑis: gͦ cū pt̄as dn̄andi inſit alicui. rōnō erit indigna in hoīe cā doilla qͣ eſtfectiꝰ ⁊ nobiminādi alijs creuriItem dn̄ium illud determīat̉gen̄. j. cū dr̄ p̄ſitſcibꝰGen̄. ix. Terror vr̄ ſuꝑ cunl qͣ rōne date ſūt hoī ille duecta aīantia. querit̉ adminādi pt̄as. ¶ Rn̄ſiopoteſtates: vel iſtadn̄ari dicit̉ aliꝗd alicui inqͣtuꝫ timet̉