quod fuit p̄teritum: ergo poteſt facere ꝙ corrupta nonfuerit corrupta. ¶ Item ſententia qͣ dicimus aliꝗd fuiſſe eſt vera veritate creata: ſed deꝰ pōt facere de omī creato ꝙ non ſit: gͦ poteſt facere de iſto vero aliquid fuiſſeꝙ verū n̄ ſit. gͦ qd̓ n̄ fuit: qd̓ eſt ꝯͣ aug. ¶ Itē magis impoſſibile ē qd̓ ē īpoſſibile ꝑ ſe. ꝙͣ qd̓ ē impoſſibile ꝑ accidens. ſi gͦ pōt impoſſibile ꝑ ſe: vt de trunco vituluꝫ: ergo pōt de preterito non p̄teritū: aut quare nō? ¶ Rn̄ſio. ad hoc pie dixerūt quidam. ꝙ deus poſſet facere abſolute de corrupta incorruptam. ⁊ de p̄terito quod nōfuit p̄teritum. et hmōi opinionis fuit gilbertus. ¶ Adillud v̓o hiero. rn̄derunt. ꝙ cū dicit̉ deus nō pōt facere.ꝙ cum dicit̉ nō poſſe illa ꝯſuetudine loquendi in ſcpͥturis qua dicit̉ aliꝗd fieri cū innoteſcit: ita dicit̉ nō poſſea hiero. quia nō on̄dit ſe poſſe: non em̄ legit̉ hoc feciſſeſicut legit̉ mortuos ſuſcitaſſe ⁊cͣ. ¶ Ad illud v̓o auguſ.reſponderūt. ꝙ deus pōt facere ꝙ illud qd̓ eſt p̄terituꝫnon fuit qͣntum in ſe eſt. non em̄ ſe habet aliter ad resꝙͣ ſe haberet ab eterno. vnde preteritū pn̄s et futurumex ꝑte rerum ſunt. non ex ꝑte dei: ſicut dicit Auguſti. ꝙnon pōt facere ꝙ preteritū non fuerit p̄teritum. loquit̉cuꝫ ſuppoſitōne p̄teriti. hoc eſt: non pōt facere ꝙ aliꝗdſimul ſit preteritū et nō preteritum: quia illud non eſtpotentie. tn̄ de quo enunciatur fuiſſe: poteſt facere ꝙ n̄fuerit. ¶ Ad primum gͦ obiectum reſpondet aug. cōtrafauſtum ſic. tunc facit deus de aliquo ꝙ non ſit. quādoillud eſſe inuenerit de quo fiat. velut cum aliquem quicepit eſſe naſcendo: faciat non eſſe moriendo. hoc eninfactum inuenit de quo fieret quis. aut dicat vt id ꝙ nōfaciat non eſſe. quicꝗd autem p̄teritū eſt iam non eſt. ꝙſi de ipſo aliquid fieri poteſt: adhuc eſt de quo fiat. et ſieſt. quomodo preteritum eſt? quaſi diceret. non relinꝗtur ergo ꝙ de hoc quod p̄teritum eſt: non pōt deꝰ facerenon fuiſſe. nec eſt ſimile d̓ hoc quod pn̄s eſt: ꝙ pōt facere non eſſe. quia pn̄s eſt ens actu. nec de hoc ꝙ futurū ēeſt ꝙ poteſt facere ꝙ non ſit futurum: quia futuruꝫ eſtens in potentia: preteritum v̓o nec eſt ens in potentianec in actu. ¶ Si v̓o obijciat̉. ſi preteritum eſt non ensin potentia nec ens actu: quō verum eſt? Ad hoc reſpōdet aug. ideo veruꝫ ē illud fuiſſe. quia in noſtra ſententia verum eſt. non in ea re que iam non eſt. ¶ Ad ſecundum reſpondet auguſtinus ꝯtra fauſtum mouēs queſtionem. ſi queras vbi ſit hec vera ſententia. prius inuenitur in animo noſtro cum illud verum ſcimus et dicimus: ſed et ſi de animo noſtro ablata fuerit. cum illudquod ſcimꝰ obliti fuerimꝰ: manebit ipſa veritate. ſemꝑem̄ verum erit illud fuiſſe qd̓ erat et non eſt. et vbi eritverū iam fuiſſe qd̓ erat: ibi verū erat anteꝙͣ fieret futurum eſſe qd̓ nō erat. huic veritati deus nō poteſt aduerſari. ī quo ē ſumma ⁊ incommutabilis veritas qͣ illuſtratur vt ſint quicꝗd in quorumcūqꝫ animis et mentibus verū eſt. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur. an magis impoſſibile eſt qd̓ eſt impoſſibile per ſe: ꝙͣ qd̓ eſt impoſſibileꝑ accidens? Reſponſio ꝙ eſt accipere extrema vtriuſqꝫimpoſſibilis dupliciter. vel in eſſe vel ī fieri. Si impoſſibile accipitur in eſſe: impoſſibilius eſt qd̓ eſt impoſſibile ꝑ ſe. Sed in fieri impoſſibilius eſt qd̓ eſt impoſſibile ꝑ accidens. Et cauſa huius eſt. quia impoſſibile ꝑ ſeeſt de illis impoſſibilibꝰ que ſunt impoſſibilia ex ordine nature. vt truncuꝫ fieri vitulum ſunt poſſibilia ex ordinatōne reuocabili a deo qui eſt ſupra ordinem nature vnde ab eo pn̄t iſte forme ſuccedere in materia ſcilicet forma trunci et vituli: quia materie in qua ē formatrunci. poteſt imprimere formā vituli: ſed ꝙ preteritumfiat nō preteritū vel fiat futurū: eſt ordo irreuocabilis.ꝗa eſt ordo ẜm incōmutabilitatem prime veritatis. ſic̄patuit ex verbis bt̄i aug. ꝯtra fauſtum.Queſtio. xxij. de deriuatōne potentiaꝝ creaturaꝝ a potentia prima.

Onſequenter reſtat querendū de deriuatōne potentiarū creaturaꝝ a potentia pͥma. et ſub qͣdam breuitate. Nam iſta reꝗͥrunt ī ſuis locis ꝓpriam inquiſitōeꝫ. Querit̉ gͦhic p̄mo. vtrū ex diuina potētia fluxerit potentia patiendi ſiue ſuſceptiua. Scd̓o. vtrū a diuina potētia fluxerit om̄is potentia agēdi. Tercio. vtruꝫ a deo fluxeritom̄is potentia p̄ſidendi. Quarto incidental̓r querit̉ d̓potentia p̄ſidendi q̄ eſt angeli ad angelū. Quinto d̓ potentia preſidendi q̄ eſt hominis ad animalia. Sexto depotentia q̄ eſt creature corporee ſuper incorpoream. ethec amplius diſcutientur in ſuis locis.¶ Nembrum primumD primū arguit̉ cū om̄is natura ſit a d̓oſicut clamāt om̄es ſcripture. potentia at̄paſſiua ſiue receptiua eſt in natura materie: gͦ eſt a deo. ¶ Item ꝙ materia ē et ꝙpōt recipere totū eſt a deo: gͦ potentia receptiua ē a deo¶ Contra. quicꝗd ē a deo exemplar hꝫ in ipſo: ſꝫ potentia receptiua exemplar nō hꝫ in deo: quia nihil eſt receptum in ipſo: gͦ potentia receptiua nō eſt a deo. ¶ Solutio. dicendū ꝙ potentia receptiua duo importat. ſcilicet capacitatē et indigentiaꝫ: ratōne indigentie nō eſta deo. nec hꝫ exemplar in eo ipſo ſcꝫ ratōne capacitatisqͣ ſcꝫ ꝯtinet hanc formā vel illā a deo eſt. et in ip̄o exemplar hꝫ. cū ipſius dei ſit ꝯtinere om̄ia ſic̄ materie vl̓ forme formas. tn̄ aliter ⁊ aliter dicit̉ deus ꝯtinere om̄ia etmateria formas. nam deꝰ ꝯtinet om̄ia ꝯſeruās nullo indigens: materia ꝯtinet formā tanꝙͣ ab ip̄a ꝯpletuꝫ eſſe⁊ ꝑfectionem recipiens.¶ Membrum ſecundūEcūdo querit̉ qualiter a diuina potentia fluxerit potentia agendi. Ad qd̓ ſic.Ro. xiij. Non eſt pt̄as niſi a deo: ſꝫ potentia peccandi vel corrūpendi bona naturalia eſt potentia: gͦ eſt a d̓o. ¶ Itē iob. jͣ. dicit̉. ꝙ data eſtpt̄as dyabolo ad temptandū iob ⁊ hoc a deo. Et ioh̓.xix. dicit̉ pylato. nō haberes in me pt̄atem ⁊cͣ. ¶ Itemadam in ſtatu innocētie habuit hāc potentiā ſcꝫ peccādi. ⁊ nō a ſe nec a dyabolo: gͦ a deo. ¶ Item augu. nobilior eſt natura q̄ pōt peccare ꝙͣ illa q̄ nō pōt peccare: gͦpotentia peccādi ē de nobilitate nature: ſꝫ quicꝗd ē denobilitate nature ē a deo: gͦ potentia peccādi a deo eſt.¶ Item quicꝗd ē de ꝯmendatōne nature alicuiꝰ naturea deo ē: ſꝫ eccͣi. xxxj. cōmendat̉ hō ꝗ potuit tranſgredi etnō eſt trāſgreſſus: gͦ poſſe trāſgredi vel peccare ē a deo.¶ Contra anſel. potētia peccandi nec ē libertas nec ꝑseiꝰ: ſꝫ ſil̓itudo qua hꝫ hō ad deum ē in li. ar. nec ꝑs eiꝰ:eſt hō diſſil̓is deo: gͦ nec a deo ꝓuenit ei pt̄as .ſ. peccādi.¶ Item potētia diffinit̉ ꝑ ſuum actum ⁊ ab illo accipitſuam perfectionem: ergo potentia peccandi diffiniturper hunc actum peccare. et ab alio accipit ſuam perfectionem. ſed ẜm hoc omnino eſt diſſimilis a primo: ergo potentia peccandi non eſt a deo. ¶ Item q̄rit̉. cuꝫ dicatur qui reſiſtit poteſtati dei ordinatōni reſiſtit. vtrūqui reſiſtit potentie peccandi: reſiſtat potētie diuīe ſeuordinatōni? ¶ Iuxta hoc queritur. vtrum eadem ſit potentia benefaciendi et malefaciendi? videtur ꝙ nō. potentia enim benefaciendi procedit ex beneplacito dei.potentia malefaciendi ex iudicio dei. ẜm ꝙ dicit bt̄usauguſtinꝰ in d̓ ſpiritu ⁊ littera. homo cum accipit poteſtatē malefaciendi ex iudicio dei venit. poteſtas v̓o bn̄faciēdi ex volūtate ⁊ bn̄placito: gͦ penes cās differ̄t potētia bn̄faciēdi ⁊ malefaciēdi: gͦ nō eſt eadē hec potētiaet illa. ¶ Item potentia benefaciendi eſt ad probatio-