Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eſt conſuctū vt fiat in naturalibꝰ a natura. Ad illud deum eſſe trinum vnum eſt poſſibile. pꝫ rn̄ſio. qꝛ dicit̉ poſſibile reſpectu rei ſubiecte. ẜm hoc .n. ſignificaret̉ deus eſſet ens in potentia: qd̓ eſt falſum. ſedſignificat̉ poteſtas dei que fundat̉ ſuꝑ veritate rei quaverum eſt deum eſſe trinū vnum. Ad obiecta v̓o ꝯͣſecūdam opi. Ad illud v̓o qd̓ primo querit ex mat. xix.omīa poſſibilia ſunt credenti. vtꝝ fiat diſtributio propoſſibilibꝰ vel impoſſibilibꝰ; Dicendū ſit diſtributio pro poſſibilibꝰ impoſſibilibꝰ ẜm cauſaꝫ inferiorem. tn̄ ex hoc ſequit̉ impoſſibilia ſint poſſibiliaſimpl̓r: ſed poſſibilia deo. nec ſequit̉: poſſibilia. vndein li. de regulis theologie. deus omnipotēs dicit̉ quiapoteſt ſolum que ſunt vel fieri pn̄t: ſed etiā que fie pn̄t. poteſt .n. impoſſibilia. multa que ſunt impoſſibilia ẜm inferioreꝫ cauſaꝫ vel ẜm naturam: ſunt poſſibilia ẜm ſuꝑioreꝫ cauſaꝫ. Quicꝗd .n. eſt poſſibile ẜminferioreꝫ cauſam: eſt poſſibile ẜm ſuꝑioreꝫ. ſed nonuertit̉. illud aūt eſt poſſibile qd̓ ẜm naturaꝫ ſimpl̓r eſtpoſſibile. Quod aūt poſſibile ẜm ſuꝑioreꝫ cauſam.dicit̉ ſimpl̓r poſſibile: ſed poſſibile deo. reliqua v̓o queobijciūt̉ ꝯcedenda ſunt. vt patet ex dictis. Ad obiecta ꝯtra terciam opi. que quodāmodo veritatē hꝫ. Dicendū ad illud qd̓ primo obijcit. virginē pariturā īpoſſibile aliqua poſſibilitate. eſt poſſibile. dd̓mſequit̉: niſi illa poſſibilitas ſit poſſibilitas ſimpl̓r. ſꝫ pꝫex dictis poſſibilitas ẜm cauſam ſuꝑioreꝫ tm̄. ſitratione cauſe agentis materie. ponit poſſibilitatem ſimpl̓r ſꝫ ẜm quid in re. ſicut eſſe in cauſa non pōteſſe ſimpl̓r ſꝫ eſſe ẜm quid. Ad aliud qd̓ erat. in coſta erat poſſet fieri mulier. ſimilit̓ in ceco poſſetfieri videns. Dicendū eſt potētia actiua paſſiua.Actiua duplex eſt: creata increata. Paſſiua duplexeſt. reſpectu potentie create: reſpectu potentie increate. Dicendū in coſta erat potentia paſſiua ſiue materialis. vnde poſſet fieri mulier a potentia actiua increata: cui ſubiecta eſt obediens omīs materia vt faciat de ea quicꝗd vult. ſed erat in coſta potētia paſſiua vnde poſſet fieri mulier a potentia actiua creataſiue cauſa inferiori. ideo ſequit̉ in coſta eēt vndefieret. hoc intelligendū eſt in ceco illuīato in ceteris miraculis. Ad aliud qd̓ ꝓponit: iſte cecus videbit. poſſibile eſt iſtum cecum videre. Diſtinguēdū dedicto vero. hoc modo ſequit̉ ex p̄cedenti: quia dictuꝫeſt verum exquo iſte cecus poteſt videre eſt viſurꝰ. de refalſa: quia falſum eſt iſte cecus poteſt vide̓. Ad aliud dd̓m. poſſibile eſt iſte cecus hēbat potentiā videndi. loquendo de potentia paſſiua. ſꝫ ſi arguat̉. iſtececus poteſt videre vel poſſibile eſt iſtum cecum videre valet. infert̉ .n. potentia actiua a paſſiua potentia.Sed ſi querat̉ ſi pōt dici poſſibile ẜm potentiā actiuāpoſtꝙͣ factū eſt miraculū? Rn̄deo. in aliquibꝰ potētiaeſt miraculoſa actus naturalis. vt ī ceco illumīato. Inalijs potentia miraculoſa eſt actus miraculoſus. vtaſina loquat̉. quia ꝯtra naturā eſt aſina hēat potentiam loquēdi: etiā loquat̉. In his dd̓m. aſina pōt loqui ꝙͣuis loquat̉. ſꝫ ſic eſt ceco. īmo poſtꝙͣvidet pōt videre.keticulus ſecūdus. Onſequēt̓ querit̉. vtꝝ qd̓ eſt ꝯͣ naturam ſitdeo poſſibile. ad cuiꝰ rei intelligētiā querūt̉tria. Primo. vtrū potētia dei ad miraculaſit ꝯͣria nature. Scd̓o. vtꝝ ſit aliqͣ ī materia ad miracula. Tercio. potētia dei dicat̉ in oꝑbꝰ mirabilibus miraculoſis: quedā facere ꝯͣ natura: quedaꝫ ſupͣnaturā: q̄dā pret̓ naturā. vtꝝ hec ſint eadē vl̓ diuerſa.Ad primum ſuper .§. j.gen̄. ij. habuit prima reꝝ ꝯditio vt femīa ſic fieret:

ſꝫ vi ſic fieri potuiſſet. nec ꝯͣ cauſas quas deus voluntario inſtituit voluntate immutabili aliꝗd facit. eratꝯͣ naturā vt ex coſta fieret mulier. Iteꝫ aug. in de ci.dei. omīa portenta vident̉ eſſe ꝯͣ naturā: ſꝫ ſunt. Itēro. xj. Contra naturā inſertus es bone oliue. Glo. deꝰꝯditor nature ꝯͣ naturā nihil facit. Iteꝫ ibideꝫ. id nature eſt cuiuſqꝫ rei: qd̓ de ea facit deus. deus de re nibil facit ꝯtra natura. Item recta eſt ꝯͣria rōnirecte. ſꝫ naturalis ratio eſt recta. diuina ſemꝑ eſtecta: eſt ꝯtraria rōni nature. nec ordini nature. Cōtra. luc̄. j. Ecce elyzabeth cognata tua. Glo. nevirgo de partu deſperet. accipit exemplū anus pariture: vt diſcat deo eſſe poſſibilia que ordini nature vidēt̉ꝯͣria. Item. ij. corint̉. xij. In ſignis ꝓdigijs virtutibus. Glo. ſigna ꝓdigia ſunt in his que ꝯtra naturāſunt. virtutes in his que extra naturā ſunt vt impoſitōꝫ manus hoīem a morbo liberare. Item Ro.xj. ꝯͣ naturā inſertus es. Glo. deus incōgrue dicituraliquid facere ꝯͣ naturā: qn̄ facit aliꝗd ꝯtra id qd̓ nouimus in natura. hanc appellamꝰ cognitam nobis ſolitūcurſum nature. ꝯtra queꝫ cum deus facit: magnaliamiracula nominant̉. Rn̄ſio. natura dicit̉ triplicit̓.Uno ſolitus curſus nature. Alio naturalis poteſtas. vt deus faciat ex ea quicꝗd vult. Tercio lexſumma nature deus ipſe. v̓bigr̄a. aliq̄ actiōes ſunt ī potentia nature actiua paſſiua. illa que ſunt in potentia creature actiua dicūt̉ eſſe a natura. ſicut ī ꝓductōeſegetuꝫ hmōi. Alia v̓o ſunt in ſola potentia paſſiua.vt in coſta erat: vt ex ipſa poſſet fieri eua. qꝛ in coſtaerat potentia actiua ad: ſed potentia paſſiua. oꝑtuit vt potētia dei actiua ad oꝑaret̉. Alia v̓o ſunque ſunt in potētia actiua nec paſſiua. vt ad hocdeus fiat. in his ſolum eſt deꝰ natura ſiue diſpoſitio diuina ſiue volūtas. Scd̓m dicendū. deꝰ pͥmo oꝑat̉ ꝯͣ naturā. qꝛ oꝑatur ꝯtra ſolitū curſuꝫ naturehoībus notū. Scd̓o tercio nūꝙͣ. enī primooꝑetur ẜm naturā qd̓ eſt ꝯtra ſolitū curſuꝫ nature hominibꝰ notū. Ro. xj. ꝯtra naturaꝫ inſertus es. glo. dic̄hūano more ꝯtra naturā qd̓ ē ꝯͣ vſum nature mortalibus notū. ibideꝫ ꝯtra naturā dicit apl̓s qd̓ eſt ꝯͣſuetudinē nature. vt ſi ſurculus inſertus ꝑticipet fructū radicis. Scd̓o nihil facit ꝯͣ naturā. qꝛ naͣtura dicit̉ naturalis obediētia creature reſpectu potentie creatoris. ſi faceret ꝯͣ naturā: faceret creatura potentie ſue obediret: qd̓ eſt impoſſibile. hocſit eis a conditōne. vnde augꝰ. dedit naturis vt ex eishoc fieri poſſet. non vt hoc ex naturali motū haberēt. eſt exempluꝫ de cōſta. gen. ij. de virga aaron fronduit. vt habet̉ numeri. xvij. Tercio modo poteſt facere contra naturā. ꝗa pōt facere cōtra ſeip̄m. Roxj. glo. Contra illam ſummā legeꝫ iuſticie tam deꝰ nullo modo facit ꝙͣ ꝯtra ſeip̄m.Queritur ſecūdo .§. ij.Utꝝ in creatura ſit aliqua ratio ad miracula. Et videtur ſic. augꝰ. in coſta erat vt ex ea poſſet fieri mulier in creatura ē potētia ad opꝰ miraculoſuꝫ. Iteꝫ inceco eſt potētia priuata aptitudine ad viſū. cecitasenī dicit aptitudinē ad viſiōꝫ. aliqͣ aptitudo ē in cecoad videnduꝫ. Cōtra. virgine parere ſiue manensvirgo pariat. ē ꝯͣ vſuꝫ nature ꝯͣ potētiā nature actiuam paſſiuā. ē in oꝑe miraculoſo ex ꝑte creature. Itē q̄dā miracula fiūt in ꝗbꝰ nll̓a p̄t ī creatura. vt deꝰ ſit. Rn̄ſio. ſunt rōnes naturalesſunt rōnes ſemīales. ſunt rōnes cauſales. cauſal̓ ēduplex .ſ. creata increata. Increata deꝰ. creata potetia paſſiua. Increata .ſ. ip̄a potētia ſimplex c̓ature abſꝫ diſpoſitōe ad faciat deꝰ qd̓ vult. ſemīal̓ ē potētia paſſiua creat̉e. aliqͣ diſpoſitiōe tn̄ remota.naturalis eſt potentia diſpoſitōe ꝓpinꝗori. In gͣno