Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tie: quia ſunt impoſſibilia. Contra. magis impoſſibileeſt quod eſt impoſſibile per ſe ꝙͣ quod eſt impoſſibileaccidens. ſed poſſe impoſſibile per ſe non eſt impoſſibile deo: quia illud poteſt. vt de trunco facere intellectū:vt dicit anẜ. nec poſſe impoſſibile accidens eſt impo ſibile deo. cum me natum non fuiſſe mundūfuiſſe ſunt impoſſibilia accidens: quia aliqn̄ fueruntpoſſibilia. relinquit̉ deo iſta poſſe non eſt impoſſibile. Item obijcit̉. non potuit aliqn̄ creare quin potuerit creare prius: ita prius aliqn̄ determinēt verbum creare. igit̉ potuit creare ab eterno: ita ab eter determinet creare. ſicut ſequit̉ aliqua ſciunt̉ abiſto quin plura ſciant̉ ab iſto. infinita ſciunt̉ ab iſto. Rn̄ſio. fatendum diuinaꝫ potentiā inuariabileꝫ ſicut diuinam eſſentiam immutabileꝫ. tamen quia ſubiecta diuine potentie tranſmutant̉. inde eſt ſermonesquibus loquimur de diuina potentia variant̉. Notandum. ſicut videre accipit̉ duobꝰ modis. in habitu habere potentiam videndi. vel in vſu .ſ. vti viſu.mo modo dormiens videt. ſecūdo modo vigilans lucepn̄ti videt. Sic nos loquimur de diuino poſſe duobusmodis habere potentiā vel vti potentia. duobꝰ modis poteſt intelligi quicꝗd potuit poteſt. vel qn̄cūqꝫ velcuiuſcūqꝫ potentiā habuit habet: vel quicꝗd potuit poteſt facere. In primo ſenſu ſi diceret̉: quācunqꝫ potentiam habuit habet. indiſtincte ꝯcedendum eſt. ſed ſi diceret̉: cuiuſcūqꝫ potentiam habuit habet: vel quicquipotuit facere poteſt. intelligendū hoc dicit cuiꝰcunqꝫ: pōt fieri diſtributio rebus ẜm abſtrahunta temꝑe. hoc modo eſt ꝯcedendū. nam potētia deireſpicit res ſupra tempꝰ. arguit: potuit incarnari. poteſt incarnari. accipit ſub ꝯditione tēꝑis mutat predicamentū. ſed deberet aſſumere: ſꝫ potuit incarnationeꝫ vel habuit potentiā incarnatōnis. hꝫ potentiam incarnatōnis eiuſdeꝫ. Sicut dicit̉ de fide que eſtrerum ſupra tempus. quantūcunqꝫ ſideꝫ habuerūt patres antiqui habuerūt moderni. ſꝫ illi fidem de xp̄o incarnando. moderni de xp̄o incarnando. ſequit̉.immo de incarnato. ſꝫ deberet aſſumi: ſed antiꝗ habuerunt fidem incarnatōnis. moderni. In ſecundo v̓oſenſu quo dicit̉: quicꝗd potuit facere pōt facere. intelligendū eſt ſi illud facere modo potētie eſt. nam reſpectualiquorū potuiſſe facere dicit qd̓ eſt poſſibile. poſſe v̓omodo facere dicit qd̓ non eſt poſſibile. verbigratia. potuiſſe mundū creare in inſtanti vel ante creatōeꝫ dicitqd̓ eſt potentie. ſꝫ poſſe creare in hoc inſtanti poſtꝙͣ creatus eſt eſt poſſibile. ſicut .n. facere eſt facti ſꝫ faciendi. factum facere eſt facere. ſic poſſe facere factum non eſt poſſe: ſꝫ poſſe facere faciendū. Similipoſſe creare mundū creatū non eſt poſſe: ſꝫ poſſe crearecreandum. ſicut .n. poſſe factum ſit ſed faciendū: ſic eſt facere factum ſꝫ faciendū. Ad illud qd̓ obijcit non impedit̉ eius effectus. quēcūqꝫ effectum poſſitefficere poteſt. ꝯcedo: dūmodo effectus ſit in rōne faciēdi: qꝛ ſic dicit̉ qd̓ eſt potentie. in rōne facti: quia ſicdicit nullius eſt potētie: immo qd̓ eſt caſſum vanum. Ad illud v̓o quod obijcit̉. ad quēcūqꝫ actumſe extendit potētia ⁊cͣ. ꝯcedendū eo quo dictum eſt.potētia .n. ſe extendit ad creandū aliuꝫ mundum ſideus vellet qui quidē eſt. ſil̓it̓ ſe extendit potētia adꝯſeruandū mundū iam eſt. Sꝫ dicere potentia deiſe extendat ad faciendū mūdū qui factus eſt iam eſt.hoc eſt dicere: ſe extendit ad illud qd̓ eſt facere. naꝫfieri mūdū qui factus eſt eſt fieri. nec facere factumeſt facere. Nam ponamus aliꝗs faciat factū: faciendo factuꝫ aut facit aliꝗd aut nihil. ſi aliꝗd: illd̓ fuitfactū. iaꝫ facit factū. qd̓ eſt ꝯtra poſitū. Si nihil factu facere eſt nihil facere. Ad illud v̓o qd̓ obijc̄.potuit facere fuerim vel mūdus fuerit. Dicendū ꝙͣuis illud eſſet potētie ante munduꝫ factū vel

anteꝙͣ ego eſſem. eo modo liberi arbitrij eſt poſſe reſpectu faciendi faciendi. tn̄ poſtꝙͣ mundus factꝰ ēhoc poſſe eſt poſſe. qꝛ ſicut dicit augꝰ. ꝯtra fauſtumli. ij. quiſꝗs ita dicit. ſi om̄ipotēs eſt deus faciat vt quefacta ſunt facta fuerūt. videt ſe dicere ſi om̄ipotens eſt faciat vt ea que vera ſunt eoipſo quo vera ſuntfalſa ſint. pōt .n. facere vt aliꝗd ſit qd̓ erat. tunc .n.facit ſit qn̄ illud eſſe inuenerit de quo fiat. velutcum aliꝗd qd̓ cepit eſſe naſcendo: faciat eſſe moriendo. .n. factum inuenit de quo fieret. quis aūt dicat vtidem qd̓ iam eſt faciat eſſe. quicꝗd .n. preteritumeſt iam eſt. ſi de ipſo aliꝗd fieri pōt adhuc eſt defiat. Ad illud qd̓ obijcit de impoſſibili accn̄s perſe. iam pꝫ ſolutio. Ad vltimū v̓o dd̓m. illud qd̓ dr̄ab eterno creare vel ab eterno creatum: hꝫ repugnantiam implicitam. ſi enim ab eterno creatuꝫ eſt: ab eter eſt. ſi ab eterno eſt: hꝫ eſſe poſt. increatūeſt. Nec ſequit̉: potuit aliqn̄ creare ꝗn potuit creareprius. ab eterno. naꝫ quodcūqꝫ crearet̉ eſſet ſignarealiqd̓ inſtans temꝑis in quo eſt creare. que ſignificatōprius fiat.Nlembruꝫ quintumOnſequent̉ querit̉ de poſſibili diuīe potentie in hūc modū. Primo .n. querit̉.quid ſit ſimpl̓r poſſibile impoſſibile.Scd̓o. an illud qd̓ eſt ꝯtra naturā ſit deopoſſibile. Tercio. vtꝝ oppoſita ſint ideꝫ. qd̓ eſt impoſſibile ſe: ſit deo poſſibile. Quarto. vtꝝ qd̓ ē impoſſibile accn̄s ſit deo poſſibile. vt de corrupta incorruptam. Quinto querendū. vtꝝ damnare petꝝ ſaluare iudam ſit deo poſſibile. ſed illud determinatū ē priꝰqn̄ queſitū eſt de immenſitate diuine potētie.Articulus primusID primū nota tres opīones: quaꝝ eſt p̄madicentiū. qd̓ eſt poſſibile ẜm inferiores cauſas: eſt ſimpl̓r poſſibile: ſolū. Alij dicunt:qd̓ eſt poſſibile ẜm ſuꝑiore cauſaꝫ: eſt ſimpl̓r poſſibile.Alij dicūt qͣi tenētes viam mediā: ſolū dr̄ poſſibile ẜm inferiores cauſas nec ſolum ẜm ſuꝑiores: ſꝫ aliqn̄ ẜm has aliqn̄ ẜm illas dr̄ poſſibile ẜm diuerſa adiuncta. Contra primū obijcit̉ hoc. qd̓ pōt cauſainferior pōt ſuꝑior. pōt inferior cauſa ꝯtradice̓ ſuꝑiori. illud eſt ſimpl̓r poſſibile qd̓ pōt cauſa ſuꝑior. Item .j. coꝝ. j. Stulta fecit deus ſapīam hꝰ mundi.Glo. vbi ſtultū infirmū dei ꝯtemnit̉ qd̓ eſt ẜm rōneshꝰ mūdi: que impoſſibile iudicauit qd̓ in naturis rerū reꝑit̉. hanc deus ſtultā fecit poſſibile fore declarādo illa impoſſibile iudicat. poſſibile ẜm ſuꝑioreꝫ cauſam eſt poſſibile ſimpl̓r. Iteꝫ verū eſt dr̄ntia poſſibilis. omne verū eſt poſſibile. ſꝫ virginē fore parituramerat verū qn̄ ꝓphete illud p̄dicebāt. erat poſſibile ſimplicit̓. ſꝫ ẜm inferioreꝫ cauſam. ẜm ſuꝑiorē. Itēaīam creari eſt poſſibile ſimpl̓r: ſꝫ n ẜm cauſaꝫ inferio. ẜm cauſam ſuꝑiorē. Itē deū eſſe bonū trinūvnū eſt nccͣiuꝫ: eſt poſſibile. ſꝫ ẜm inferiores cauſas ẜm ſuꝑiores. Itē ſi aliꝗd ſequit̉ ad aliud: ſi primūeſt poſſibile: ſecūdū. ſꝫ bn̄ ſequit̉ ſi deus facit viremanens virgo parit. virgo manēs v̓go parit. ſꝫ primeſt poſſibile ſimpl̓r .ſ. deus facit virginē pare̓. virs parē ſimpl̓r ē poſſibile. Relinꝗt̉ igit̉ qd̓ poſſibile ēẜm cauſaꝫ ſuꝑiorē: eſt poſſibile ſimpl̓r. Et hec ē opi.ſecūda. Cōtra quā obijcit̉ mat̉. xix. oīa ſunt poſſibiliadeo. querit̉: aut fit diſtributio poſſibili ſimplicit̓:aut. ſi ſimpl̓r poſſibili: eſt magna laus diuinpotētie .ſ. poſſit ea ſunt ſimpl̓r poſſibilia. Cuꝫdiuinā: non fit diſtributio poſſibilibꝰdicat̉ inſimpl̓r: ſꝫiſſibilibꝰ. ſi īpoſſibile ē poſſibile.Si dicat̉ ſeꝗt̉. qꝛ ex impoſſibili ẜm ꝗd infert̉ poſſi-