Queſtio.xxj.

que peccare pōt ⁊cͣ. dd̓m ſicut. sͣ. dictū ē. cum dico natura que peccare pōt duo dico. materiā rōnaleꝫ: ⁊ defectum eius .ſ. ꝙ peccare pōt. fit gͦ comꝑatō nature ad naturam. nō defectus ad carentia defectus. ſic̄ melior hōmalus ꝙͣ bruta.Articulus quintꝰEinde querit̉. vtꝝ xp̄us ẜm humanā naturaꝫ potuit fieri melior. Ꝙ nō: pꝫ ꝑ illd̓ Io.iij. Nō eſt ei datus ſpūs ad mēſura. gͦ gratiaeius infinita. gͦ eius bonitas n̄ potuit eē maior. ¶ Iteꝫeſt ꝑticipatio bonitatis diuine ꝑ naturā. ꝑ ratōꝫ. ꝑ voluntatē. ꝑ vnioneꝫ. Per naturā vt quelibet creatura. ꝑrationeꝫ vt quelibet rōnalis creatura etiā mala. ꝑ rationeꝫ ſimul ⁊ voluntateꝫ vel amoreꝫ vt ſancti. ꝑ vnionem in ſolo xp̄o. nec pōt maior ꝑticipatio bonitatis inueniri. Nō gͦ potuit amplior eſſe bonitas ī creatura ꝙͣin xp̄o. n̄ gͦ potuit fieri melior. ¶ Cōtra. vniuerſitas ⁊quelibet eius ꝑs potuit fieri melior. gͦ ⁊ xp̄us: cum ipſeſit ꝑs vniuerſitatis. ¶ Rn̄ſio. eſt eſſe nature: ⁊ eē gr̄e.Item eſſe nature pōt ꝯſiderari dupl̓r. ẜm ſe: vel ī ordīe.Si ꝯſiderat̉ xp̄s ꝑ humanā naturā ẜm ſe: melior potuit fieri. qꝛ potuit fieri impaſſibilis. Si ꝯſiderat̉ ī ordine ad noſtrā redemptōꝫ ꝓpter quā factus eſt hō: nō potuit fieri melior. qꝛ melius fuit noſtre miſerie ſanandovt eſſet mortalis ⁊ paſſibilis. Item ſi loqͣmur de bonitate gratie. dd̓m ꝙ xp̄us fuit ita bonus ꝙ nullꝰ fuit melior. Sed ſi dicat̉ optimꝰ quo nullus potuit eē melior.diſtinguendū ꝙ nullus potuit eo eſſe melior .ſ. de potētia paſſiua recipiētis. potuit tn̄ eſſe de potētia dei actiua oꝑantis: cuiꝰ om̄i potentia eſt infinita: ꝙͣuis n̄ poſſit intelligi.Articulus ſextusEinde querit̉ de beata virgine. vtꝝ inꝙͣtuꝫpura creatura potuit eē melior. Ꝙn̄: videt̉luce. j. Aue gratia plena. ¶ Item ipſa ſummaͣ hꝫ gratiā qͣ exaltata eſt ſuꝑ choros angeloꝝ. ¶ Cōtra. ſua gratia ⁊ ſua gloria finita ē. gͦ pōt ei aliꝗd addi.ꝗa finito pōt aliquid addi. ¶ Rn̄ſio. eſt cōſiderare bonitateꝫ ẜm ſe. ⁊ ẜm hoc maior potuit in eo eē bonitas.ſꝫ ſi ꝯſideret̉ bonitas in ordine etiā ſpāli: ſic nō potuitbeata virgo fieri melior .ſ. ꝙͣtum ad eſſe gratie ꝙ in eaꝯciperet̉ xp̄us: ⁊ ꝙ etiā ipſa eēt mater xp̄i. ⁊ hͦ eo modoquo dictū eſt .ſ. quantū erat ex ꝑte ſua. lꝫ poſſet de potentia dei agentis. vn̄ dicit anẜ. in li. de cōceptu virginali. decebat vt illius hoīs ꝯceptio de matre puriſſimafieret. nempe decens erat vt ea puritate qua maior nequit ſub deo intelligi virgo illa niteret: cui deus patervnicū filium queꝫ de corde ſuo equaleꝫ ſibi genitū tāꝙͣſeipſum diligebat. ita dare diſponebat: vt natural̓r eētvnus idēqꝫ coīs dei patris ⁊ virginis filius. ⁊ quā ip̄efilius ſubſtantialit̓ facere ſibi matrē eligebat: ⁊ de quaſpūſſanctus volebat ⁊ oꝑaturus erat: vt cōciꝑet̉ ⁊ naſceret̉ ille de quo ipſe ꝓcedebat.Articulꝰ ſeptimꝰOnſequēt̉ querit̉ de vniuerſitate. vtꝝ potuerit fieri melior. Uidet̉ ꝙ nō. aug. ſuꝑ gen̄.ad lit. vidit deus cūcta q̄ fecerat ⁊ erat valde bona. ſingl̓a creata ſunt bona. ī vniuerſo aūt valdebona. gͦ vniuerſitas eſt valde bona ita ꝙ n̄ poſſet eē melior. ¶ Iteꝫ vniuerſitas eſt ꝯgregatio oīm bonoꝝ. gͦ eīvniuerſitatē nihil ē bonū. gͦ ipſa ē ſumme bona. ¶ Cōtra. q̄libꝫ ꝑs vniuerſitatis pōt eē melior. gͦ ⁊ ip̄a p̄t eēmelior. ¶ Itē hugo in ſuis ſentētijs ⁊ etiā mgr̄ in pͥmoxliiij. di. Ab eis rn̄dere depoſco cur dicāt reꝫ eē aliquāſiue etiā reꝝ vniuerſitatē in qͣ melior ꝯſummatō exp̄ſſaeſt: n̄ poſſe eē meliorē ꝙͣ ē. ſiue ideo qꝛ ſumme bona eſt:ita ꝙ nulla oīno boni ꝑfectio ei deſit. ſiue ideo qꝛ maiꝰ

bonū qd̓ ei deeſt: caꝑe ipſa n̄ valet. Sꝫ ſi ita ſumme bona dicit̉ ꝙ nulla ei ꝑfectio deſit: iam creatura creatoriequat̉. Si v̓o ideo n̄ pōt melior eſſe qꝛ bonū ampliꝰ qd̓ei deeſt caꝑe ipſa valet: iam hocmin poſſe defectōniseſt n̄ ꝯſummatōis. ⁊ p̄t melior eē ſi fiat capax meliorisboni. ¶ Rn̄ſio. eſt loqui de vniuerſitate ſimpl̓r. vel dehac vniuerſitate. Iteꝫ eſt loqui de vniuerſitate ẜm rationeꝫ. vel ẜm rem. loquēdo ẜm ratōꝫ vel ſimpl̓r: ſic nōpōt intellige̓ aliqd̓ bonū exͣ vniuerſitatē. loquendo ẜmrē vel de hac vniuerſitate: pōt aliqd̓ bonū intelligi extͣvniuerſitatē ⁊ pōt melior fieri ī toto ⁊ in ꝑtibꝰ.¶ Nembruꝫ quartumOnſequent̓ querit̉ de inuariabilitate potentie diuine. Ad qd̓ ponit̉ queſtio. Andeus poſſit ſꝑ qd̓ aliqn̄ potuit. ⁊ cū n̄ va-riet̉ eiꝰ potētia ſꝫ ſꝑ ſit vno mō ſe habēs:quicꝗd ſemel potuit ſꝑ potuit. ¶ Cōtra. deus potuit īcarnari ⁊ mō n̄ pōt. gͦ n̄ quicꝗd ſemel potuit ſꝑ pōt. gͦ aliqͣ potētia in eo fuit q̄ mō n̄ eſt. ¶ Rn̄ſio magr̄i. xliiij.di. pͥmi ſnīaꝝ eſt. qꝛ hec ē diſtinguēda: ꝗcꝗd ſel̓ potuitſemꝑ potuit. qꝛ pōt eſſe ſenſus: omīs rei cuiꝰ habuit potentiā ſꝑ hꝫ. ⁊ hͦ mō vera eſt. Eadeꝫ .n. eſt potētia quapotuit incarnari ⁊ qua potuit incarnatus fuiſſe. ſicutiſte hodie poteſt lege: cras dicemꝰ iſte pōt legiſſe: vniꝰrei monſtrat̉ eſſe potētia. ⁊ ideo nō ſeꝗtur in predictoſenſu quicꝗd potuit pōt. gͦ aliqua potētia in eo fuit quemō nō eſt. Item pōt eſſe ſenſus: quicꝗd potuit ſemꝑ p̄hoc eſt quicꝗd potuit facere ſemꝑ pōt facere. ⁊ hoc falſum eſt. nec ꝓpter hoc ſequit̉ variabilitas potentie: ſedvariabilitas effectus. verbigr̄a. quicꝗd potuit ſol pōtſemꝑ. ſi dicat̉ cuiuſcūqꝫ potentiā habuit verū ē. ſꝫ ſi dicatur quicꝗd potuit facere pōt: falſuꝫ eſt. qꝛ potuit iſtūactū .ſ. illuīare cū effectu. vel hanc rem q̄ mō n̄ eſt: ⁊ tn̄mō n̄ pōt. nec potētia alicuiꝰ in eo fuit que modo n̄ fit.¶ Sꝫ obijcit̉. potētie dei nō pōt impediri effectus. ⁊ iōveracit̉ dicit̉ om̄ipotēs. vt dicit aug. in enche. ſꝫ potentia cuiꝰ nō pōt effectus impediri ſemꝑ pōt effectū ſuuꝫelicere. gͦ potentia dei quicꝗd pōt aliqn̄ effice̓: ſemꝑ poteſt efficere. ¶ Iteꝫ ſi ſol haberet ptāteꝫ ꝙ rem quaꝫ illumīat poſſet ſeruare ⁊ corruptā reficere: quicꝗd aliqn̄poſſet illuīare ſemꝑ poſſet illuīare. gͦ quicꝗd deus pōtfacere: ſemꝑ potuit facere. gͦ nullū eſt exemplū de ſole.¶ Iteꝫ obijcit̉. quicꝗd potuit mō pōt .i. cuiuſcūqꝫ potētiā habuit hꝫ. ſꝫ habuit potentiā creandi mūdū in preſenti inſtanti. gͦ pōt creare mūdū in pn̄ti inſtanti. ¶ Itēad quēcunqꝫ actū ſe extendit eius potētia: aliqn̄ poteſtſe extendere. ſꝫ potuit ſe extendere ad creandū munduꝫan̄ creatōꝫ ⁊ ad ſumēdā carneꝫ an̄ incarnatōꝫ. gͦ ⁊ potentia ſua ſe poteſt extendere ad creandū mundū. gͦ p̄tmodo creare mundū ⁊ incarnari. ¶ Iteꝫ ſi dicat̉ ꝙ inhmōi argumētationibꝰ mutatio eſt p̄dicamēti. qꝛ mutat̉ quid in qn̄. ac ſi dicat̉. quicꝗd potuiſti potes. ſꝫ potuiſti heri curre̓. gͦ potes hodie curre̓. cū. n. dicit̉ poſſcurrere: dicit̉ poſſe quid. ſꝫ cū aſſumit̉ potuiſti heri: nōaſſumitur poſſe quid ſꝫ poſſe qn̄. Sil̓r cuꝫ dicit̉ quicꝗdpotuit poteſt: dicitur poſſe quid. ſed cum aſſumitur potuit creare in hoc inſtanti: dicitur poſſe reſpectu qn̄. ⁊ideo non ſequit̉. Similiter ad conſequēs cuꝫ aſſumit:potuit eius potentia ſe extendere ad creandū ante creationem. ¶ Sed obijcitur. qn̄cunqꝫ deus aliꝗd potuitſemper illud poteſt. ſed potuit mundū creare in hoc inſtanti. gͦ modo poteſt hic conſtat eſt aſſumptio in eodeꝫgenere. ¶ Si dicatur ꝙ hec falſa eſt: quādocūqꝫ deusaliquid potuit ⁊cͣ. Contra. ſicut diuina potentia nō coartatur actu: ita nec tempore. ſi gͦ in quecunqꝫ actū potuit modo poteſt. gͦ ī quocūqꝫ temꝑe aliquid potuit: meillud poteſt. ¶ Item obijcitur. quicꝗd deus potuit mōpoteſt. ſed potuit facere ꝙ mundus non fuiſſet nec eonatus fuiſſem. ¶ Si dicatur ꝙ poſſe iſta non eſt potē-