Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.xxj.

tribus ꝑſonis om̄ipotentia. Quarto an ꝓpria ſit dei ſolius omnipotentia ⁊cͣ.Crticulus primusD primū ſic obijcit Rich̓. in libro de trini Nteſt. maiꝰ aūt eſt om̄īpotētiā habere ꝙͣ alitate. deus eſt quo magis excogitari poquā potentiā habere. cui aliꝗd deſit de plenitudine potentie. relinquitur igit̉ deū om̄i potētiā habere. Iteꝫad idem in eodē. potens eſt quiſqꝫ potētie plenitudineaut ip̄ius ꝑticipatōe. eſt aūt impoſſibile ſeip̄m aliꝗdꝑticipare. Cum ergo deus ſit potens ſeip̄m. impoſſibile eſt deū eſſe potentē potentie ꝑticipatōne. Siquidēē plenitudo potentie ē aliud ꝙͣ ip̄e. cōſtat eum itaqꝫpotentem eſſe plenitudine. Ubi aūt eſt plenitudo potetie nullū poſſe poteſt deeſſe. Relinquit̉ igit̉ om̄ipotētia dei eſt potentia. Preterea. iſte eſt articulus primus fidei. Credo in deum patrē om̄ipotentē. Contra. ponitur inſtantia in actibꝰ corꝑalibꝰ. in actibꝰ culpabilibꝰ. in actibus penalibꝰ. Nam iſtos actus videtur elicere diuīa potentia: ergo videtur potentiaeius eſſe om̄ipotētia. Querit̉ igit̉ de actibꝰ corporalibꝰ. eſt omīpotens qui om̄ia poteſt. ſed deuspoteſt ambulare. currere. moueri: ergo eſt om̄ipotens. vel ſi eſt om̄i potens poteſt hec. Item Richard̓.in libro de trinitate. abſqꝫ dubio colligit̉ quia omniapoteſt quecunqꝫ poſſe potentie eſt. Si ergo poſſe currere vel ambulare potētia eſt. ergo deus poteſt hec.tra. nihil imꝑfectionis vel mutabilitatis eſt tribuendūdiuine potentie. ergo currere. ambulare. moueri.ſint imꝑfectionis et mutabilitatis: ergo non ſunt diuine eſſentie tribuende. Item querit̉ de actibꝰ culpabilibus. ad quod obijcitur ẜm Anſhel̓. ij. cur deus homo. Ubi obijcit de chriſto. quomodo igitur dicendumde chriſto non potuiſſe mentiri qd̓ ſemꝑ peccatum eſt.cum dicat iudeis de patre. Si dixero. noui eumero vobis ſimilis mendax. ſed ip̄e xp̄c ẜm deꝰ et ẜm potuit dice̓ ſcio: ergo potuit mendax eſſe. Item cum inter hec verba dicat ſcio eum. quisdicet has eaſdē tres nequiſſe ꝓferre dictōes ſn̄ alijs verbis. vt ſi diceret ſcio eum qd̓ ſi faceret vt ip̄e ait eētmendax. Itē Aug. melior eſt nat̉a peccare pt̄ ꝙͣ pt̄ peccare. ſꝫ qd̓ eſt melius deo ſemꝑ eſt tribuenergo attribuendū eſt deo peccare poſſe. Item ſimilit̓obijcit̉. deus pt̄ ꝓferre omēs cōiūctōes dictionū et ſillabarū. ergo me ſedente pt̄ ꝓferre me ſtare. qd̓ eſt falſum et cōtra ſuū intellectū. ergo mentiri poteſt. Contra. Aug. in libro de di. noībꝰ. iuxta illud apl̓i ad thi.deus ſeip̄m negare poteſt. ſui aūt ip̄ius negatio eſtcaſus a veritate. nam ip̄e eſt veritas exiſtens. Unde averitate caſus eſt ab exiſtente caſus. ab exiſtente auteꝫcadere non poteſt deus. ergo poteſt non eſſe. quareſeip̄m negare pt̄. ſi aūt negaret mētiret̉: ergo pt̄mētiri. Item ẜm oyo. ſi diceret̉. deus nouit neſcire. non ꝓpter hoc diceret̉ in deo ignorātia. ergo ſil̓r ſidicat̉ deꝰ pt̄ poſſe. ꝓpt̓ hoc ponet̉ in deo impotentia nec aliꝗd detrahet̉ omipotētie. Si ergo peccareeſt poſſe et hoc ē deficere a poſſe. ſi dicat̉ deꝰ poſſe peccare: ꝓpter hoc aliꝗd detrahetur om̄ipotētie. Item q̄rit̉ de actibꝰ penalibꝰ. Aug. in libro de ſymbolo. deus om̄ipotens poteſt moueri vel falli. pt̄miſer fieri. pt̄ vinci. Relinꝗt̉ igit̉ deus non pt̄ inactus hmōi qui ſunt penales. Cōtra. Aug. primo deli. ar. diſtinguit malū culpe et malum pene. Mali culpe deus eſt actor ſed mali pene: ergo in diuīa potētia ſunt hmōi actus. Si v̓o dicat̉ ẜm iſta attribuūtur deo modū efficiētis ſꝫ modū ſubiecti. qꝛpoteſt efficere in alijs mortem. miſeriā. et hmōi. ſedpoteſt ea ſuſcipere in ſe. Contra. Sapīe primo. deusmortem fecit. ergo efficit eam in alijs. Iteꝫ du-

plex eſt pena. eſt em̄ pena inflicta ſicut iehēna ex diuina iuſticia. et eſt pena contracta ex culpa ſicut vulneratio et corpus naturalium bonorum. huiꝰ corruptōpoteſt poni a diuina potentia. quia diuina potētia cauſa eſt conſeruatiua nature non deſtructiua. Relinquitur igitur ad iſta ſe extendit diuina potentia. ergo eius potentia eſt om̄ipotētia. Reſponſio.quedam ſunt materialia ſeu paſſiua. quedam inordīata. quedam priuatiua. et contra materialia dicunturformalia ſicut contra paſſiua actiua. contra inordīata ordinata: et contra priuatiua habitudinalia. Notāda erit regula. nullum naturale. nullum paſſiuū. nullum inordinatum. nullum priuatiuū qꝛ hec ponūt defectum potentie: eſt per ſe diuine potentie attribuēdū.materiale vt actus currendi. paſſiuum vt mori vinci.priuatiuū vt obliuiſci falli. inordinatum vt mentiri: ſꝫquecunqꝫ ſunt formalia actiua habitudinalia ordīataDicendum ergo quedam attribuūtur per ſe potentie dei. quedam v̓o ei non attribuūtur ſed tamen potentie eius ſubijciuntur. paſſiua ergo et materialia ei nonattribuuntur vt dicatur poſſe mori vel currere ſed potentie eius ſubijciunt̉. quia et ſi ea non efficit in ſe: tamen efficit in alijs. et ideo eius potentie ſubijciunturPriuatiua v̓o et inordinata et ſi ea non efficiat in ſevel in alijs: tamen eius potentie ſubijciunt̉. quia eiꝰpotentiam ordinantur. vnde et de paſſiuis dicit Richardus in libro de trinitate. Multa ſunt dicimuspoſſe. que multomelius eſt non potuiſſe ꝙͣ poſſe. vt poſſe deficere. poſſe deſtrui. et q̄libet huiuſmodi vt ſcꝫ poſſe mutari. De priuatiuis v̓o et inordinatis dicit Auguſtinus in libro de predeſtinatione ſanctorum. in malorum poteſtate eſt peccare. vt autem peccando hoc vl̓illud malum faciant eſt in eoꝝ pt̄ate: ſed dei diuidētis tenebras et ordinantis eas. Et iterum ī libro de natura ſummi boni. ſicut nos cōtinendo vocem decenterinterponimus in loquendo ſilentium: quantomagisille quarūdam rerum priuationes decenter facit. ſicutrerum omnium perfectus artifex. vnde et ī hymno trium puerorum. lux et tenebre laudant deum. id eſt laudem eius in cordibus bene conſiderantium pariunt. Ad illud ergo quo queritur de actibus corporalibꝰ.iam patet reſponſio. quia ſi deus iſta non poſſit in ſepoteſt tamen in alijs. Ad aliud v̓o quod obijcit deactibus culpabilibus. dicendum diuina potētia poteſt in quoſdam actus eliciendo: vt in actus bonoruꝫ.in quoſdam v̓o actus ordinādo eliciendo: vt actusmalos. tamen ẜm illos qui dicunt omnis actio eſta deo eſt diſtinguendum. quia cuꝫ actus malus ſit actincidens ex defectu. duo dicuntur. actō et defectus. inꝙͣtum actio a diuina potentia inꝙͣtum defectus a li.ar. Quedam autem nomina imponunt̉ a defectu nonab actu. vt fornicari. mentiri. huiuſmodi. et ideo nul.lomodo attribuuntur diuine potentie elicienti. ꝙͣuisſubſint ordinati. Ad illd̓ quod obijcitur ab Anſ hel̓.reſpondeo ẜm ipſum in libro cur deus homo. poteſtasſequitur voluntatem. poſſumus itaqꝫ dicere de chriſtopotuit mentiri ſi ſubauditur ſi vellet. et quando potuit velle mentiri minus poteſt dici nequiuiſſe mentiri. Ad illud v̓o quod arguit. deus poteſt ꝓferreomnes voces. dicendum oratio poteſt dupliciterſiderari. ẜm vox eſt. et ẜm ſignum. dicendum ergo potentia dei eſt reſpectu vocis ẜm eſſe nature.ſed non eſt reſpectu ſigni ẜm eſt ad ſignificandumquod non eſt: quia hoc eſt inordinatio. quia actus inquantum deficit non eſt ab ipſa vel inquantum inordinationem dicit. dicendum ergo non valet poteſtproferre. ergo mentiri poteſt. quia mentiri dicit plus proferre: ſcilicet proferre cum inordinatione hoc eſtroferre ad ſignificandū quod non ē. Ad illd̓ aug.melior eſt natura peccare pt̄ ⁊cͣ. rn̄deo. dico nat̉a