Queſtio.xxj.
tribus ꝑſonis om̄ipotentia. Quarto an ꝓpria ſit dei ſolius omnipotentia ⁊cͣ.Crticulus primusD primū ſic obijcit Rich̓. in libro de trini¶ Nteſt. maiꝰ aūt eſt om̄īpotētiā habere ꝙͣ alitate. deus eſt quo magis excogitari nō poquā potentiā habere. cui aliꝗd deſit de plenitudine potentie. relinquitur igit̉ deū om̄i potētiā habere. ¶ Iteꝫad idem in eodē. potens eſt quiſqꝫ potētie plenitudineaut ip̄ius ꝑticipatōe. eſt aūt impoſſibile ſeip̄m aliꝗdꝑticipare. Cum ergo deus ſit potens ꝑ ſeip̄m. impoſſibile eſt deū eſſe potentē potentie ꝑticipatōne. Siquidēē plenitudo potentie nō ē aliud ꝙͣ ip̄e. cōſtat eum itaqꝫpotentem eſſe plenitudine. Ubi aūt eſt plenitudo potetie nullū poſſe poteſt deeſſe. Relinquit̉ igit̉ ꝙ om̄ipotētia dei eſt potentia. ¶ Preterea. iſte eſt articulus primus fidei. Credo in deum patrē om̄ipotentē. ¶ Contra. ponitur inſtantia in actibꝰ corꝑalibꝰ. in actibꝰ culpabilibꝰ. in actibus penalibꝰ. Nam iſtos actus nō videtur elicere diuīa potentia: ergo nō videtur potentiaeius eſſe om̄ipotētia. ¶ Querit̉ igit̉ de actibꝰ corporalibꝰ. nō eſt omīpotens qui nō om̄ia poteſt. ſed deus nōpoteſt ambulare. currere. ⁊ moueri: ergo nō eſt om̄ipotens. vel ſi eſt om̄i potens poteſt hec. ¶ Item Richard̓.in libro de trinitate. abſqꝫ dubio colligit̉ quia omniapoteſt quecunqꝫ poſſe potentie eſt. Si ergo poſſe currere vel ambulare potētia eſt. ergo deus poteſt hec. ¶ Cōtra. nihil imꝑfectionis vel mutabilitatis eſt tribuendūdiuine potentie. Cū ergo currere. ambulare. moueri.ſint imꝑfectionis et mutabilitatis: ergo non ſunt diuine eſſentie tribuende. ¶ Item querit̉ de actibꝰ culpabilibus. ad quod obijcitur ẜm Anſhel̓. ij. cur deus homo. Ubi obijcit de chriſto. quomodo igitur dicendumde chriſto non potuiſſe mentiri qd̓ ſemꝑ peccatum eſt.cum dicat iudeis de patre. Si dixero. ꝙ nō noui eumero vobis ſimilis mendax. ſed ip̄e xp̄c ẜm ꝙ deꝰ et ẜmꝙ hō potuit dice̓ nō ſcio eū: ergo potuit mendax eſſe.¶ Item cum inter hec verba dicat nō ſcio eum. quis eūdicet has eaſdē tres nequiſſe ꝓferre dictōes ſn̄ alijs verbis. vt ſi diceret nō ſcio eum qd̓ ſi faceret vt ip̄e ait eētmendax. ¶ Itē Aug. melior eſt nat̉a q̄ peccare pt̄ ꝙͣnō pt̄ peccare. ſꝫ qd̓ eſt melius deo ſemꝑ eſt tribuenergo attribuendū eſt deo peccare poſſe. ¶ Item ſimilit̓obijcit̉. deus pt̄ ꝓferre omēs cōiūctōes dictionū et ſillabarū. ergo me ſedente pt̄ ꝓferre me ſtare. qd̓ eſt falſum et cōtra ſuū intellectū. ergo mentiri poteſt. ¶ Contra. Aug. in libro de di. noībꝰ. iuxta illud apl̓i ad thi.deus ſeip̄m negare nō poteſt. ſui aūt ip̄ius negatio eſtcaſus a veritate. nam ip̄e eſt veritas exiſtens. Unde averitate caſus eſt ab exiſtente caſus. ab exiſtente auteꝫcadere non poteſt deus. nō ergo poteſt non eſſe. quareſeip̄m negare nō pt̄. ſi aūt negaret mētiret̉: ergo nō pt̄mētiri. ¶ Item ẜm oyo. ſi diceret̉. deus nō nouit neſcire. non ꝓpter hoc diceret̉ in deo ignorātia. ergo ſil̓r ſidicat̉ deꝰ nō pt̄ nō poſſe. nō ꝓpt̓ hoc ponet̉ in deo impotentia nec aliꝗd detrahet̉ omipotētie. Si ergo peccareeſt nō poſſe et hoc ē deficere a poſſe. ſi dicat̉ deꝰ nō poſſe peccare: nō ꝓpter hoc aliꝗd detrahetur om̄ipotētie.¶ Item q̄rit̉ de actibꝰ penalibꝰ. Aug. in libro de ſymbolo. deus om̄ipotens nō poteſt moueri vel falli. nō pt̄miſer fieri. nō pt̄ vinci. Relinꝗt̉ igit̉ ꝙ deus non pt̄ inactus hmōi qui ſunt penales. ¶ Cōtra. Aug. primo deli. ar. diſtinguit malū culpe et malum pene. Mali culpe deus nō eſt actor ſed mali pene: ergo in diuīa potētia ſunt hmōi actus. ¶ Si v̓o dicat̉ ẜm hͦ ꝙ iſta attribuūtur deo ꝑ modū efficiētis ſꝫ nō ꝑ modū ſubiecti. qꝛpoteſt efficere in alijs mortem. miſeriā. et hmōi. ſed nōpoteſt ea ſuſcipere in ſe. Contra. Sapīe primo. deusmortem nō fecit. ergo nō efficit eam in alijs. ¶ Iteꝫ du-
plex eſt pena. eſt em̄ pena inflicta ſicut iehēna ex diuina iuſticia. et eſt pena contracta ex culpa ſicut vulneratio et corpus naturalium bonorum. huiꝰ corruptō nōpoteſt poni a diuina potentia. quia diuina potētia cauſa eſt conſeruatiua nature non deſtructiua. Relinquitur igitur ꝙ ad iſta nō ſe extendit diuina potentia. ergo eius potentia nō eſt om̄ipotētia. ¶ Reſponſio. cūquedam ſunt materialia ſeu paſſiua. quedam inordīata. quedam priuatiua. et contra materialia dicunturformalia ſicut contra paſſiua actiua. ⁊ contra inordīata ordinata: et contra priuatiua habitudinalia. Notāda erit regula. ꝙ nullum naturale. nullum paſſiuū. nullum inordinatum. nullum priuatiuū qꝛ hec ponūt defectum potentie: eſt per ſe diuine potentie attribuēdū.materiale vt actus currendi. paſſiuum vt mori vinci.priuatiuū vt obliuiſci falli. inordinatum vt mentiri: ſꝫquecunqꝫ ſunt formalia actiua habitudinalia ordīataDicendum ergo ꝙ quedam attribuūtur per ſe potentie dei. quedam v̓o ei non attribuūtur ſed tamen potentie eius ſubijciuntur. paſſiua ergo et materialia ei nonattribuuntur vt dicatur poſſe mori vel currere ſed potentie eius ſubijciunt̉. quia et ſi ea non efficit in ſe: tamen efficit in alijs. et ideo eius potentie ſubijciunturPriuatiua v̓o et inordinata et ſi ea non efficiat in ſevel in alijs: tamen eius potentie ſubijciunt̉. quia ꝑ eiꝰpotentiam ordinantur. vnde et de paſſiuis dicit Richardus in libro de trinitate. Multa ſunt q̄ dicimuspoſſe. que multomelius eſt non potuiſſe ꝙͣ poſſe. vt poſſe deficere. poſſe deſtrui. et q̄libet huiuſmodi vt ſcꝫ poſſe mutari. De priuatiuis v̓o et inordinatis dicit Auguſtinus in libro de predeſtinatione ſanctorum. in malorum poteſtate eſt peccare. vt autem peccando hoc vl̓illud malum faciant nō eſt in eoꝝ pt̄ate: ſed dei diuidētis tenebras et ordinantis eas. Et iterum ī libro de natura ſummi boni. ſicut nos cōtinendo vocem decenterinterponimus in loquendo ſilentium: quantomagisille quarūdam rerum priuationes decenter facit. ſicutrerum omnium perfectus artifex. vnde et ī hymno trium puerorum. lux et tenebre laudant deum. id eſt laudem eius in cordibus bene conſiderantium pariunt.¶ Ad illud ergo quo queritur de actibus corporalibꝰ.iam patet reſponſio. quia ⁊ ſi deus iſta non poſſit in ſepoteſt tamen in alijs. ¶ Ad aliud v̓o quod obijcit deactibus culpabilibus. dicendum ꝙ diuina potētia poteſt in quoſdam actus eliciendo: vt in actus bonoruꝫ.in quoſdam v̓o actus ordinādo nō eliciendo: vt actusmalos. tamen ẜm illos qui dicunt ꝙ omnis actio eſta deo eſt diſtinguendum. quia cuꝫ actus malus ſit actincidens ex defectu. duo dicuntur. actō et defectus. inꝙͣtum actio a diuina potentia inꝙͣtum defectus a li.ar. Quedam autem nomina imponunt̉ a defectu nonab actu. vt fornicari. mentiri. ⁊ huiuſmodi. et ideo nul.lomodo attribuuntur diuine potentie elicienti. ꝙͣuisſubſint ordinati. ¶ Ad illd̓ quod obijcitur ab Anſ hel̓.reſpondeo ẜm ipſum in libro cur deus homo. poteſtasſequitur voluntatem. poſſumus itaqꝫ dicere de chriſtopotuit mentiri ſi ſubauditur ſi vellet. et quando nō potuit velle mentiri nō minus poteſt dici nequiuiſſe mentiri. ¶ Ad illud v̓o quod arguit. ꝙ deus poteſt ꝓferreomnes voces. dicendum ꝙ oratio poteſt dupliciter cōſiderari. ẜm ꝙ vox eſt. et ẜm ꝙ ſignum. dicendum ergo ꝙ potentia dei eſt reſpectu vocis ẜm eſſe nature.ſed non eſt reſpectu ſigni ẜm ꝙ eſt ad ſignificandumquod non eſt: quia hoc eſt inordinatio. quia actus inquantum deficit non eſt ab ipſa vel inquantum inordinationem dicit. dicendum ergo ꝙ non valet poteſtproferre. ergo mentiri poteſt. quia mentiri dicit plusyͣ proferre: ſcilicet proferre cum inordinatione hoc eſtroferre ad ſignificandū quod non ē. ¶ Ad illd̓ aug.melior eſt natura q̄ peccare pt̄ ⁊cͣ. rn̄deo. cū dico nat̉a