Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ergo potentia dei ſe extēdit ad bona mala. igr̄ adura ſe extendit potentia ꝙͣ ſciētia. Rn̄ſio. pͥmo adillud quod querit de ꝯꝑatōe ẜm ordineꝫ diſtinguēduꝫ.Potentia poteſt determīari ẜm ſuā intentiōꝫ dupl̓r.actus temꝑales: actus eternos. ſicut dicit̉ potētiaad intelligendū potētia ad creandū. Si intentio potentie accipiat̉ ꝓut recipit determīatōꝫ actuū eternoꝝſic prior eſt intentio potētie ꝙͣ ſcientie: ſicut poſſe ſcireprius ſcire. Si v̓o coartet̉ intentio potētie ad actꝰ ẜm recipit determuīationeꝫ actuū temꝑalium: ſic priorēintentio ſcientie ꝙͣ potentie. ẜm dicit hugo de s. vic. ſcientia diſponit̉: potentia oꝑatur. hec ſoluūt̉obiecta. Ad illud qd̓ querit ſecūdo de extenſione. diſtinguendū intentio potentie accipit̉ cōmuniſſimecoīter ſtricte. Eſt .n. intentio potentie determīataeſſe determīata actum. vn̄ deus pōt eſſe: deus pōtagere. hoc modo accipit̉ cōmuniſſime. Iteꝫ intentiopotentie determīat̉ ad agere. ẜm agere dicit̉ coīt̓ adactum elicere vel ad actu ordinare. dicit̉ coīterpotentia bonoꝝ maloꝝ. ſꝫ bonoꝝ vt eliciendo: maloꝝ vt ordinando. Item potentia determīat̉ ſolum adactum elicitum. hoc potētia dei accipit̉ ſtricte reſpectu bonoꝝ que elicit facit. ẜm potētia accipit̉cōmuniſſime equalis extenſionis eſt potentia ſciētiaẜm v̓o intentō potentie coartat̉ ad agere vel ampliºad actum elicere. amplioris extenſionis erit intētio ſcientie ꝙͣ potentie. obijcitur ſcientia eſt tm̄ exn̄tiū.intelligendū eſt exiſtentia dicūtur ſoluꝫ ẜm habent eſſe in rerum natura: ſed etiā que habēt eſſe vitā. hoc vel in diſpoſitōe cauſe vel in potētia cauſe. Scientia .n. oīm eſt que pn̄t eſſe a cauſa. ita oīm ē quorūꝯtentia. ad reliqua pꝫ ſolutio.Mlembrū quintūOnſequēter querit̉ de comꝑatōne intentionis ad voluntatē: ꝙͣtum ad ordinē: ꝙͣtum ad extenſionē. Ꝙtum ad ordinem obijcit̉ ipilh̓. in li. cur deus. ij.libro. Omīs poteſtas ſequit̉ voluntatē. Iteꝫ xiij. ſapiētie tibi ſubeſt dn̄e volueris poſſe. Item dic̄ hugo ī ſuis ſentētijs. voluntas mouet: ſcīa diſpoīt: potentia oꝑatur. ex his relinquit̉ voluntas prior eſtſcientia potentia. Contra. ſicut velle ſe hꝫ ad poſſeſic voluntas ad potentiaꝫ. ſꝫ omne velle p̄cedit poſſe.omēꝫ voluntatē p̄cedit potentia. Iteꝫ querit̉ de ambitu ſiue extenſione ſicut dicit augꝰ. in queſtionibꝰ veteris ac noue legis. omīa quideꝫ pōt deus: ſꝫ non facitniſi qd̓ conuenit veritati eius iuſticie .i. volūtati ēvera iuſta. in plus ſe extendit potentia ꝙͣ volūtas. Augꝰ. in eodeꝫ. potuit deus cūcta ſimul facere: ſꝫphibuit .i. voluntas. ſic exponit magr̄. xlij. di. j. libri.Iteꝫ potentia eſt reſpectu oīm poſſibiliū: voluntasv̓o reſpectu bonoꝝ. plura aūt ſunt poſſibilia ꝙͣ bona. ad plura ſe extendit potentia ꝙͣ volūtas. Contra.quicꝗd deꝰ oꝑatur vult oꝑari. quicꝗd pōt oꝑari vultſe poſſe oꝑari. vult ſibi eſſe poſſibilia que ſunt ei poſſibilia. voluntas ſe extendit ſolum ad actualia bona: ſꝫ etiā ad omīa bona deo poſſibilia. Iteꝫ volutas ſe extendit ad eſſe ad agere diuinū. vt dr̄: deꝰvult ſe eſſe: deus vult agere. Pret̓ca. voluntas dicit̉reſpectu agere qd̓ ē eternū: vt dicit̉ deus vult intelligere. reſpectu agere qd̓ eſt temꝑale: vt dicit̉: deusvult ſe creare. pōt inueīri aliꝗd qd̓ determīet poſſe qd̓ etiā determīet velle. plus ſe extēdit volūtas ꝙͣ potentia. Item amb̓. ſuꝑ illud luce. v. dominſi vis potes me mūdare. videtis dubitari pōtvolūtas dei eſt poteſtas. coequalia ſunt voluntas dei poteſtas. Item obijcit̉ cum deus faciat multa ẜmratōꝫ miſcd̓ie. videt̉ verū dicere augꝰ. deusfacit niſi qd̓ condecet veritati eius iuſticie. Itē videt̉

falſum dicere dicit. cūcta potuit facere ſimul: ſedꝓhibuit. quia qd̓ ꝓhibet ꝯtrariat̉ ei qd̓ ꝓhibet. ſiꝓhibuit potentiā. voluntas ꝯtrariat̉ potētie. Iteaut dicit creatū aut increatū. creatū: qꝛ nullū creatum poteſthibere diuinam potentiā. ſi increatū: videlꝫ vt diuirntatē. voluntas cōtrariat̉ diuinepotentie.Rn̄ſio. ad primū qd̓ querit̉ de ordine dicēintentio potentie accipit̉ duobꝰ modis. Dicit̉dumenim potentia potens. dicit̉ potentia exequens. ſiuepotentia in habitu potētia in effectu. loquēdo de potentia potente ſiue de potentia in habitu: prius ē intētio potentie ꝙͣ voluntatis. loquendo v̓o de potētia exequente ſiue de potentia in effectu: prior eſt voluntas.nam voluntas eſt ratio executionis que elicit̉ immediate a potentia. Ad aucͣtes obiectas intelligendum per illas non ſignificat̉ potentia ſit ſubiecta volūtati aut ſequitur eam ẜm ſe. cum velle ſit ex poſſe ẜmrationeꝫ intelligentie: tamen in deo ſunt idem. ſꝫ qꝛ executio potentie in actu eſt a voluntate. Rōne eius inqd̓ eſt potentia: dicit̉ potentia ſequi voluntate: ī ratione ſui. hec eſt intentio anẜ. in li. cur deus. oīspoteſtas ſequit̉ voluntatē. Cum .n. dico: poſſum loquvel ambulare: ſubaudit̉ ſi volo. ſi enim ſubintelligitur voluntas: non eſt poteſtas ẜꝫ nccītas. ptꝫ rn̄ſio ad obiecta. Ad illud v̓o qd̓ obijcit de extenſione.dd̓m ſi extendantur iſte intentiones ẜm determinatur ſiue per eſſe ſiue agere agere ẜm dicitureternum temꝑale. agere temꝑale ẜm extēditurad actum elicere ad actum ordinare: coequāt̉ iſte intentiones potentia voluntas. circū incedūt ſe tn̄ꝑando abſolute voluntati. ſic potentia in plus ē ꝙͣ voluntas. Scd̓m v̓o intelligitur potētia ordinata: quequidem ordinatio intelligitur in rōue p̄ordinationis:coequantur potentia voluntas. Diſtinguūtur potentia abſoluta potentia ordinata. Potentia abſoluta eſt eorum quorum non eſt diuina preordinatio. Potentia v̓o ordinata eſt eorum quorum eſt diuina preordinatio. hoc eſt eorum que a deo ſunt preordinata ſiuediſpoſita. hec pꝫ rn̄ſio. aūt ampliꝰ.. patebit cuꝫaget̉ de ſcientia. Ad illud v̓o quod obijcit̉ ꝯͣ Aug.deus multa facit de miſcd̓ia: de iuſticia. dd̓m iuſticia dicit̉ dupl̓r. Uno retributio vnicuiqꝫ ẜm merita: ſic non omīa facit de iuſticia. Alio cōdecentia bonitatis: ſic omīa facit de iuſticia. nec aliꝗd fac̄niſi qd̓ condecet iuſticie. Ad aliud v̓o qd̓ dicit̉ ratioꝓhibuit. dd̓m ratio dicit principal̓r diuinam volūtateꝫ ſꝫ cōnotat ordinem in creatura reſpectu rerū fiendarū. principal̓r aūt ordinem meriti ad premiū: culpe ad penam. ꝯtra autē ordineꝫ eſſet ſi puniret an̄ culniaret ſine merito p̄cedēti. dicit̉pam vel jhibuit .i. volūtas. dicit̉tas ꝓhibere potentiā ſꝫexecutōꝫ potētie. Item nec ꝓhibitio refert̉ ad princiiotatū. p̄terea ꝓhibēpale qd̓ eſt diuina volūtas ſꝫ adibi dicit̉ improprie eo ſcilꝫ eſt cauſaꝫ eſſe vel rationē ad res ſit Queſtio. xxj. de ꝯditionibustentie.Oſtea queritur deꝯditōnibꝰ diuine potētie. vicꝫ vniuerſalitate. immēſitate. ꝑfectōe. variabilitate poſſibilitate ſub multiplicibꝰ articulis ſuis. Membrū primūRimo q̄rit̉ de ꝯditōe vniuerſalitatis ẜmquā dr̄otētia. de q̄rūt̉ hec. Primo.an deo ꝯueīat oīpotētia. Scd̓o ẜm quaꝫratōꝫ dicat̉ oīpotētia. Tercō. an ꝯueīat