¶ Queſtio. xx. de diuinapotentiaPiuuante dei gratia poſtꝙͣ inquiſitum eſt de immēſitate. vnitate. veritate. ⁊ bonitate. ꝯſeq̄nter inquirendū eſt de potentia. ſciētiavoluntate diuina. hec .n. ſe hn̄t cōſequent̉ ẜm intelligentie ratōꝫ. ¶ Primo igit̉ inquirendum eſt de potentia in hūc moduꝫ. vt primo querat̉ deintentione potētie. Scd̓o de ꝯditōnibꝰ potētie: quarūvna eſt vniuerſalitas. alia immēſitas. alia vnitas. aliaꝑfecta. ⁊ alia ſimplicitas. Conſequēter inquirenduꝫ ēde hoc qd̓ poſſibile diuine potentie. vltimo de deriuation potentiaꝝ a fonte diuine potentie. Ꝙtum aūt adintentioneꝫ potentie p̄cognoſcendaꝫ querendū ē abſolute de intentione potentie: ⁊ in comꝑatōe ad intentiones voluntatis ⁊ ſciēt ie. ¶ Ꝙtum ad primū queruntur tria. Primū. an̄ deo ꝯueniat ratio potentie ꝓprie.Secūdum. vtꝝ dicat̉ vniuoce vel equiuoce de creatura⁊ creatore. Tercio. vtꝝ aliqd̓ creatum cōnotet intētiopotentie p̄ter diuinā eēntiam. Quarto. de comꝑatōnointentōnis potentie ad intētiones ſciētie ⁊ voluntatisꝙͣtum ad ordinē. Quinto. de ꝯꝑatione intentōis potētie ad voluntateꝫ ꝙͣtum ad ordinem ⁊ ꝙͣtum ad extenſionem.¶ Membrū primūD primū ex ꝯcluſione Richardi in li. detrinita. arguit̉. ꝯſtans eſt deū potentē eſſepotentie plenitudine: nō potentie participatione. ſꝫ cui aliquid attribuit̉ ẜm plenitudinē: verius ei ꝯuenit rō ꝙͣ cui attribuit̉ ẜm ꝑticipationē. ſicut pꝫ in bonitate que attribuit̉ creatori ẜmplenitudinē: creature v̓o ẜm ꝑticipatōꝫ. ⁊ veriꝰ ꝯuenitintentio bonitatis creatori ꝙͣ creature. gͦ veriꝰ cōuenitei intentio potentie ꝙͣ creature. ¶ Cōtra. nihil qd̓ dicitur ẜm dependētiā ꝓprie ꝯuenit diuine eſſentie. ſi gͦ intentio potētie dicit̉ ꝑ dependentiā ad actū. gͦ intentioꝓprie nō ꝯuenit diuine eēntie. ¶ Iteꝫ ẜm ariſto. ī metaphy. Intentio potētie eſt duobꝰ modis. Eſt .n. potētia actiua que ab eo notificat̉ principiū tranſmutationis in aliud ẜm ꝙ aliud. Eſt ⁊ potētia paſſiua q̄ .ſ. eſtprincipiū tranſmutatōis ab alio ẜm ꝙ aliud. ex quibꝰnotionibꝰ relinquit̉. ꝙ vbicūqꝫ ē potētia paſſiua: e mutabilitas ab alio. ⁊ ideo n̄ ꝯuenit deo. vbicūqꝫ d̓o ē actiua potētia eſt imꝑfectio: qꝛ ibi exigit̉ ſubiecta materiacū ſit in aliud. cū gͦ in oꝑatōne dei n̄ requirat̉ ſubiectamateria: vtꝫ in creatōne. gͦ relinꝗt̉ ꝙ n̄ ꝯuenit potentiaactiua deo nec paſſiua. gͦ nec intētō potētie. ¶ Si v̓o diceret̉ ꝙ potētia actiua dicit̉ in deo n̄ ſolū ẜm ꝙ eſt principiū tranſmutatōnis in aliud: ſꝫ principiū tranſmutatōnis de n̄ eē in eē. Cōtra. intentio potētie n̄ dr̄ ī deo reſpectu creatōis ſolū ſꝫ reſpectu generatōis ⁊ ꝓceſſiōisa ꝗbꝰ relegata ē oīs mutatō. ⁊ ita intētio potētie n̄ eritdeo ꝯueniēs. ¶ Rn̄ſio. potētia dr̄ ẜm imꝑfectōꝫ. ⁊ hocmō ꝯuenit creature. potētia etiā dicit̉ ẜm ꝑfectōꝫ ⁊ plenitudineꝫ. ⁊ hͦ mō ꝯuenit creatori. Dico aūt imꝑfectōꝫpotētie indigentiā ſue ꝑfectōis ꝯplēde ꝑ actū. vel indigentiā ſubiecte materie. quēadmodū ē in potētia actīecreature: q̄ .ſ. ad ꝑfectōꝫ ſuā ꝑuenit mediāte effectu ſicin ſpūalibꝰ. exemplū pꝫ in viribꝰ aīe rōnabilibꝰ. vel ſic̄in his q̄ efficiūt̉ mediate corꝑe vbi nccͣia ē ſubiecta materia. exēplū ī artifice. vel etiā quā ꝯcomitat̉ mutabilitas dr̄ potētia imꝑfecta: ſic̄ ē potētia materie ⁊ materialiū. Intētio gͦ potētie ẜm imꝑfectōꝫ nullo mō ꝯuenietdeo ſꝫ ẜm ꝑfectōꝫ. ¶ Un̄ ad illd̓ qd̓ pͥmo obijcit dd̓m.qſic̄ in ſole dr̄ potētia ad actū ꝗ ē luce̓. ꝗ ꝗdeꝫ actꝰ ſꝑ ē inſole coeuꝰ ipſi eēntie ſolis. Et iteꝝ potētia ad actu ꝗ eſt
illuīare. ꝗ ꝗdeꝫ actus ē in alio a ſole. actꝰ ille ꝗ ē illuīare ē actus quē potētia ſolū efficit. actus v̓o ꝗ eſt lucē eſtactus qͦ agit. ſic ē determīare intentōꝫ diuine potentieꝑ actū coeternū. quēadmodū dicet̉ potētia intelligēdipotētia amādi in deo. velut potētia lucēdi in ſole. Et ēdetermīare potētiaꝫ ꝑ actū tꝑaleꝫ. ſic̄ potētia creādi ⁊formādi ⁊ hmōi. manifeſtū eſt aūt ꝙ nūꝙͣ potētia depēdet ab actu: niſi cū ꝑfectio nobilior acꝗrit̉ potētie ꝑ actū. vn̄ potentia illuīandi in ſole n̄ dependet ab actu illuiatōis: multomagis nec potētia creādi ab actu creationis. Potētia v̓o lucēdi depēdet ab actu ꝗ ē luce̓ ī ſole. qꝛ ꝑ hūc actū acꝗ̄rit̉ ei ꝑfectio nobilior: q̄ ꝗdē ē actualis lucis. Quia aūt in ſole n̄ ē ideꝫ potētia ⁊ h̓ actus:ſicut pꝫ ex obſcuratōe q̄ facta ē ī morte dn̄i vbi ſeꝑabatur actus a potētia. ideo ipſa potētia dependet ab actudico coeuo ipſi eēntie. Quia gͦ oīno ī deo idē eſt potentia ⁊ actus coeternꝰ. vt potētia intelligēdi ⁊ intelligere⁊ potētia generandi ⁊ generare. nō erit alio mō potentiā dependēs ab actu. ¶ Illud gͦ qd̓ dic̄ ph̓us. ꝙ potētia dependet: intelligit̉ in creatura ẜm naturā rei. ẜmv̓o ratōꝫ intelligētie pōt intelligi coīter. nā intellectuspotētie dependet ab intellectu actus. nā nos nō intelligimꝰ potētiā niſi mediante noticia actus. ¶ Ad aliudv̓o qd̓ obijcit. ꝙ notificatio potētie ẜm ph̓m nō cōuenitdiuine potētie vl̓r: ſꝫ data ē de potētia creature. ſic̄ amlus ideclarabit̉.¶ Alembrum ſecūdumOnſequēt̉ querit̉. vtꝝ potētia dicat̉ equiuoce vel vniuoce in deo. naꝫ in deo ē potētia ad intelligendū. in deo ē potētia adUgenerādū. in deo ē potētia ad creādū. autgͦ potētia dr vniuoce vel eꝗuoce? Si vniuoce. ꝯtra. potētia creādi ē principiū trāſmutatōis a n̄ eē in eē. potētia aūt generādi ſiue intelligēdi nll̓o mō ē principiumtrāſmutatōis. gͦ n̄ ē eadē rō potentie ī deo hinc ⁊ inde.¶ Itē potētia generādi n̄ ē potētia ad ꝗd ſꝫ ad aliꝗd: qꝛgenerare n̄ ē ꝗd ſꝫ ad aliꝗd. ſꝫ potētia creādi ē potētia īꝗd. gͦ n̄ vniuoce. ¶ Itē ſi equoce. ꝯtra. potētie intelligēdi generādi ⁊ creādi erūt drn̄tes ẜm eēntiā. gͦ cū ī pr̄eſit potētia ⁊ generādi ⁊ creādi ⁊ intelligēdi. in filio v̓oſolū potētia intelligēdi ⁊ creādi ⁊ nō generādi. relinꝗt̉ꝙ aliqͣ potētia ē in pr̄e q̄ n̄ ē in filio. qd̓ ē falſuꝫ. Relinquit̉ gͦ ꝙ n̄ ē eꝗuoce dicta potētia cū dr̄ potētia generādi intelligendi ⁊ creādi. ¶ Sol̓o. potētia n̄ dr̄ ī deo eouoce: cū dr̄ potētia generādi intelligendi ⁊ creādi: ſeānalogice. hͦ ē ꝑ prius ⁊ poſteriꝰ ẜm ratōꝫ intelligētie.Rō igit̉ intentōis diuine potētie ẜm analogiā eſt hec.diuina potētia eſt potētia cuius ē ꝑ ſe actus. ꝑ hͦ ꝙ dr̄ ꝑſe: ſe ꝑat̉ intētio potētie in deo ab intentōne potētie creature. que ſiue dicat̉ actiua ſiue paſſiua nō ē principiūad actū ꝑ ſe. Iteꝫ hͦ qd̓ dicit̉ principiū actus ꝑ ſe: ꝯueīt⁊ potētie intelligēdi ⁊ potētie generādi ⁊ potētie creandi. ſꝫ potētia dicta ad actū ꝗ eſt intelligere: eſt actꝰ quiquideꝫ eſt ipſa ſubſtātia. intelligere .n. ſigͣt diuinā ſubſtantiā: ſꝫ ꝑ modū actus. potentia v̓o dicta ad actū quieſt generare: eſt actus de ſubſtantia. generare .n. dicitactu ꝓductōnis de diuina ſubſtantia. cū generare dicitrelatōꝫ ꝑ modū actus. potentia v̓o dicta ad actuꝫ quieſt creare eſt potentia actus qui non eſt de diuina ſub̓aſed de nihilo. creatio .n. eſt de nihilo. ẜm hͨ gͦ ꝙ diciturpotentia actus: dicit̉ ꝑ prius ⁊ poſterius de potētia intelligendi generandi ⁊ creandi ẜm intelligentiam rationis. ꝙ v̓o dicit̉ ꝑ ſe: excludit indigentiaꝫ motoris velagentis: ſicut eſt in potētia paſſiua. ⁊ indigentiā materie ⁊ ꝑfectionis vlterioris: ſicut eſt ī potētia actiua creature. vna eſt igit̉ potentia cū dicit̉ potētia intelligēdigenerandi creandi. ſed per actum aliter ⁊ alit̓ dictumdeterminat̉.