Queſtio.xix.
diminutīm. ex hoc .n. nō videt̉ ꝙ debeat dici diminutiuum illaꝝ. ¶ Solutio. ꝯcedimꝰ ꝙ nec eſſentie nec potentie nec affectōnes nec habitus naturalis qui dr̄ virtus naturalis eſt corruptm̄ malū. ſed illaꝝ habitudinū que medie ſunt inter potentiā ⁊ dictos habitꝰ ẜm ꝙvlterius diſponūt ad habitus gratuitos. ⁊ ille hītudines inſeꝑabiles ſunt a potentia: ⁊ he ſunt ſpēs modus⁊ ordo. Sed notandū ꝙ ꝙͣuis illaꝝ habitudinū ſit malum corruptm̄: nō tn̄ eſt corruptm̄ ipſaꝝ ꝓut comꝑant̉ad dictos habitus qui ſunt virtutes naturales vel alios quoſcūqꝫ. ſed ſolū ꝓut diſponūt ad bonū gratuitū.quia igit̉ phi nunꝙͣ ꝑuenerūt ad cognitōneꝫ gratie velboni gratuiti: ideo neqꝫ cognouerunt iſtas habitudines ꝓut diſponūt ad bonū gratuitū. quia gͦ ſic erat malum gratuitum eaꝝ. pꝫ ꝙ nūꝙͣ potuerūt cognoſce̓ qualiter malū eēt illius boni corruptm̄.¶ Nembrum ſextūExto querit̉. an malū ſit corruptm̄ modiſpeciei ⁊ ordinis. ⁊ videt̉ ꝙ ſit corruptiuūordinis tm̄. Si .n. corrumpunt̉ ille habitudines ꝓut ordināt ad gratiam. gr̄a aūterat illaꝝ vt ordinās ad finem: tūc videt̉ ꝙ ꝓprie corrūpitur ibi relatio que erat ad finē ⁊ non alia. gͦ ſi penesrelationeꝫ ad finē attendebat̉ ordo erit malū ꝓprie corruptm̄ ordinis: nō modi vel ſpeciei. ¶ Ad qd̓ dicimꝰ.ꝙ hec obiectio ꝑ cuiuſdaꝫ falſi ſuppoſitōꝫ ꝓcedat. ꝯcedimus enim ꝙ reuera corrūpunt̉ habitudines ille ẜmcomꝑationeꝫ illam quam hn̄t ad gratiā. ſed dicimꝰ ꝙgratia reſpectu eſſe vel oꝑis gratuiti nō ſolum eſt vt finis: ſed etiā vt efficiens. ⁊ ſic penes hanc attendit̉ modus. ⁊ vt informans: ⁊ penes hanc attendit̉ ſpēs. ⁊ vtordinās ad finem: ⁊ penes hanc attendit̉ ordo. Cum gͦcorrumpit̉ vel diminuit̉ habilitas penes comꝑationequam habet ad gratiam. patet ꝙ nō diminuit̉ ſolū ẜmrelationeꝫ quam habuit ad fine: ſꝫ ẜm alios.¶ Mlembrum ſeptimūOnſequent̓ queritur. an diminutio ſiuecorruptō modi ſpeciei ⁊ ordinis ſit ex malo triplici vel vnico. Ad qd̓ ſic Naum. j.Nō conſurget duplex tribulatio. ex qͦ arꝙ vni peccato debetur vnica pena: ⁊ plures pluribus. Si gͦ vnū eſt peccatū qd̓ ꝯmittit̉: ⁊ vna erit pena.Cū gͦ pena ſit diminutō illoꝝ triū: videt̉ ꝙ vnica diminutione diminuant̉ illa tria. aut dicat̉ qualit̓ ē vnitasin peccato ⁊ in pena multiplicatio. ¶ Iteꝫ quia quatuor ſicut dicit aug. ⁊ beda: inflicta ſunt nobis ꝓpt̓ peccatum. ſcilꝫ infirmitas. ignorantia. malicia. ⁊ ꝯcupīa. ſiergo infirmitas eſt ex defectu potētie ⁊ ſic eſt coruptiomodi. ignorantia ex defectu ſcientie ⁊ ſic eſt corruptioſpēi. malicia ex defectu bonitatis ⁊ ſic eſt corruptio ordinū. videt̉ ꝙ deberet eſſe quartū ẜm cuiꝰ corruptionēeſſet ꝯcupīa inflicta. vel dicat̉ quare nō. ¶Ad primūdicimus. ꝙ peccatū dicit̉ vnū ꝑ relatōꝫ ad illud ad qd̓eſt cōuerſio. quia illud vnū eſt. Dicit̉ etiā vnū quia abvno eſt: ⁊ auerſio quia ſcꝫ ab immutabili bono qd̓ vnūeſt. ſed ꝑ relatione ad illud quod auertit̉ ꝑ peccatum.cū in ipſo libero arbitrio ſint tria que auertūt̉. ſcꝫ memoria. intelligētia. ⁊ volūtas. oꝑtet ꝙ ſi a pena infligēda eſt illi ꝙ auertit̉. ꝙ ſicut in auerſo fuerunt tria: itatripl̓r pena infligit̉. ⁊ ſicut illud fuit vnuꝫ ẜm tres ſuipotentias: ita pena vna ẜm tres drn̄tias ml̓tiplicata.⁊ hoc modo priuat̉ modus reſpectu memorie. ſpeciesreſpectu intelligentie. ordo reſpectu volūtatis. ſꝫ hec ꝑappropriatōꝫ intelligenda ſunt dici. nam ẜm reꝫ ſuntille tres habilitates in qualibet illaꝝ potētiaꝝ. ¶ Adſecūdum dicimꝰ. ꝙ reuera quatuor nobis iniucta ſuntꝓpter pct̄m ꝑ defectū potētie. ſapīe. ⁊ bonitatis .ſ. infirmitas. ignorātia. malicia. ⁊ qͣrtū qd̓ eſt ꝯcupīa. ⁊ hmōi
cupīa nō eſt ſumpta a ꝯcupiſcibili ẜm ꝙ ꝯdiuidit̉ ratinali ⁊ iraſcibili: ſꝫ eſupīa general̓r dicta ad omēꝫinordinatā ꝯuerſiōeabile ẜm quācūqꝫbonū qvim fiat. ẜm ꝙ dicit̉ in glo. ad ro.y ex ipſa oriūt̉ oīapeccata. dicigͦ ꝙ huic ꝯcupīe inflicte nō debuit corrn̄dere quartū bonū cū illis tribus. Cum .n. hec qͣtuorinfligunt̉ ꝓpter peccatū: dicimꝰ ꝙ in peccato ſunt duo.ſcꝫ auerſio abnmutabili bono ⁊ ꝯuerſio ad cōmutabile. ratione ꝯuerſionis illius inflicta eſt ꝯcupīa: quiailla ſolū inclinat ad bona ꝯmutabilia. Ꝙtum gͦ ad cōuerſioneꝫ iſtā nō eſt deformatio imaginis ꝑ ſe loq̄ndoſꝫ quo ad auerſionē ab eo bono incōmutabili: ad cuiꝰimaginē ſic eſt deformatio. qꝛ gͦ imago ꝙͣtū ad illa triaattendit̉. iuſtū fuit vt in deformatiōe que fiebat ꝑ auerſioneꝫ infligerent̉ tria ẜm defectū illoꝝ triū in ꝗbꝰ attendebat̉ imago. ſic gͦ pꝫ ꝙ ꝯcupīe nihil debuit rn̄dē inordine iſto. vnde aut dicemus ꝙ nullū ei bonū rn̄det īnobis: qꝛ debuit eſſe ſolū reſpectu boni cōmutabil̓. autſi rn̄det aliquid: hͦ nō erit niſi ꝯcupīe appetitm̄ boni.¶ Alēbrum octauumOnſequent̉ querit̉ de drn̄tia corruptōisque eſt ꝑ veniale ⁊ mortale. Obijcit̉ gͦ ſicpct̄m veniale nō tollit gratiā exn̄te veniali: nihilominꝰ eſt potētia in ſuo ꝯplemēto. ſꝫ ꝙͣdiu forma vltima eſt in ſua materia ẜm ſuū complemētū: nō eſt dicere ꝙ remoueat̉ aliꝗd de diſpoſitionibꝰ medijs inter materiā ⁊ formā vltimā. videtur gͦ ꝙpct̄m veniale nihil diminuat ab habilitatibꝰ: que ſuntmodus. ſpecies. ⁊ ordo. ¶ Item peccatū veniale ⁊ mortale improportionabilia ſunt. gͦ ⁊ pene. qd̓ pꝫ: qꝛ ſicutſe hꝫ veniale ad ſuam penā: ita mortale ad ſuaꝫ penā.gͦ ꝑmutatim ſic veniale ad mortale: ita pena hꝰ ad penaꝫ illius. ſꝫ ſi diminutio q̄ fit ꝑ veniale aliꝗd diminuit de bono nature: gͦ illa q̄ fit ꝑ peccatū mortale in infinitū eſt maior. ſiue gͦ bonū qd̓ diminuit̉ finitū ſit ſiue īfinitū. aut erit dicere ꝙ totū pōt tolli ꝑ pct̄m mortale.aūt ꝙ peccatū veniale nihil diminuit. aut ꝙ ꝓportōnalis eſt pena mortalis pene venialis. Qd̓ ſi ſit ita: videt̉deus iniuſtus. cū ipſa pct̄a improportōnabilia ſint: ⁊ita pene deberent eſſe improportōabiles. ¶ Ad quoddicimus. ꝙ peccatū mortale duo facit: qꝛ vulnerat ī naturalibꝰ: ⁊ ſpoliat gratuitis. ꝙͣtū gͦ ad vltimū effectū dicimus. ꝙ nullo mō ꝯuenit veniale cū mortali. ꝙͣtuꝫ adprimū ꝯuenit cū illo: ꝙͣuis nō ſonet intantū vt vulnerare dicat̉. ẜm hͦ ſolebat dici ꝙ veniale facit nemī mortale vulnus. Dicit etiā greg̓. in moral̓. qꝛ veīale obſcurat: mortale caligat. ẜm hͦ dicimꝰ: ꝙ veniale diſponitvt mortale ſubintret. nō tn̄ aliqn̄ poſſit veīale fieri mortale. Eſt .n.le ſic appetēdo aliꝗd ſub deo: mortaleſupra deū. nūqͣ pōt hoc creſcere intātū vt fiat illud. ſeddicimꝰ quēadmodū ſi duo ligna eēt fortit̉ coniūcta. ⁊aliꝗd faceret minꝰ fortit̉ cohere nō tn̄ ſeꝑare. alius tn̄ſeꝑaret oīno illa abinuicē. ſic dicimꝰ de mortali ⁊ veniali. veniale .n. ẜm ꝙ hmōi facit potentiā minꝰ fortit̉ ſetenere cū gratia: nō tn̄ pōt ſeꝑare. mortale auteꝫ oīnoſeꝑat. Si gͦ q̄rit̉. vtꝝ ſint ꝓportōnales diminutōnes facte ꝑ veniale ⁊ mortale. dicimꝰ ꝙ n̄. vna .n. fit pn̄te gr̄anec aliquo mō ſeꝑat potētia a gr̄a: ſꝫ ſolū facit vt minꝰfortiter cohereat. Alia v̓o fit abſente gratia: ⁊ ſꝑ magis ⁊ magis elongat potētiam a gratia. ⁊ ita ſunt eiuſdem generis diminutiones: ⁊ ita neqꝫ ꝯꝑabiles. ¶ Adillud quod primo obijcitur. ꝙ ſi remanet forma vltim.diminuitur de diſpoſitione media. patet quid dicenceſt. nihil .n. de diſpoſitione diminuit̉ quo diminuto n.ſeꝑetur ab illo. diminuit̉ tn̄ aliquid quo diminuto hoccum illo minꝰ fortit̉ ſe tenet.