Queſtio.xviij.

tunc poteſt queri de illo modo ſpecie et ordine aut ergoibitur in infinitum: aut ſtabitur in aliquo modo ꝗ nonhabet modum alium. et ita ſi modus eſt creatura nonerit in omni creatura modus. Similiter opponi poteſtde alijs. ¶ Item ambro. in exameron. lucis natura ē vtnon in numero non in menſura nō in pondere vt aliacreatura ſit. cum ergo lux ſit creatura nō ſunt illa triain omni creatura. ¶ Item queritur cum Auguſtinꝰ vtatur his tribus verbis. modꝰ ſpecies et ordo. quare Sapientie. xj. non dicitur omnia diſpoſuiſti in modo ſpecie et ordine. aut quare auguſtinus non vtitur verb̓ ibipoſitis. ¶ Solutio. dicimus ꝙ modus ſpecies et ordodicuntur dupliciter. Uno modo proprie ſolum ẜm ꝙreperiunt̉ in om̄i creatura rationali: ẜm ꝙ ab omnibꝰalijs creaturis differt. et hec ſunt illa que nata ſūt corrumpi per peccatum. et ſic non ſunt in omnibus ſicutoſtendebat obiectō prima. Alio modo dicitur communiter non ſolum in rationali creatura prout differt abalijs: ſed in ipſa ẜm ꝙ conuenit cum alijs: et hoc modoreperiunt̉ in omni ente. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙſic ibitur in infinitum aut erit modus ſine modo. dicendum ẜm auguſtinum ſuper gen̄. ꝙ cum dicitur omniahabent modum ſpeciem et ordinem. li omnia diſtribuit pro creatis abſolute. omnia enim talia habent modūſpeciem et ordinem: ſed non diſtribuit pro concreatisabſolute que ſunt rationes referendi creata ad ſua pͥncipia vel ad ſuas cauſas. Unde non ſequitur. ſi omniacreata habent modum ſpeciem et ordinem: ꝙ modꝰ habeat hec tria: et eſt exempluꝫ auguſtini. Omnia corporalia facta ſunt in colore. color tamen non eſt factus īcolore. Aliter poſſet dici etiam ẜm auguſtinum. queritenim omnia diſpoſuiſti in numero pondere et mēſura.hec autem numerū pondus menſuraꝫ vbi diſpoſuit? etreſpondet qd̓ in ſeipſo qui eſt numerꝰ ſine numero. pōdus ſine pondere: et ſic non ibitur in infinitum ſed ſtabitur in ipſo deo. ¶ Ad illud quod poſtea obijcitur deauctoritate ambroſij dicens. ꝙ quidam voluerunt eamexponere de luce ſpirituali ſolum: ſed adhuc iſta via n̄poſſet exponi niſi de luce increata hec enim reuera nōeſt creata in numero pondere et mēſura. et ſic nulla eſſet difficultas in illa auctoritate: ſed de luce ſpiritualique eſt angelica natura nō poſſet exponi: illa enim noncaret numero pondere ⁊cͣ. Nos autem dicimus ꝙ ambroſius ibi loquitur de luce corporali: ſed nō ſimpliciter reſpectu oīm que ſunt: ſed ſolum reſpectu horū corporaliū comparando eā ad ipſa. comparando enim adlucem increatam de qua .j. thi. vj. lucem habitat in acceſſibileꝫ. ẜm ꝙ illa dicitur eſſe vbiqꝫ: ꝯſtat ꝙ hec lux ēterminata. non eniꝫ eſt vbiqꝫ cum ſit aliquid creatum.Ideo habet modū ẜm quem refert̉ ad efficiens. habetetiam ſpeciē ẜm quam refert̉ ad formam. habet etiā ordinem cum ordinet̉ ad ſummum bonum ad quod ipſaeſt ſicut ad finem: ſed comꝑando ad corporalia non eſtita dicere ꝙ ſit menſurata et numerata. Non enim eſtin quibuſdam corꝑalibus virtus lucis tm̄ ſed etiam inomnibꝰ etiā in opacis. vt in terra. nō ſolū in terre ſuꝑficie poteſt videri virtus eius: ſed etiam in corde terre.Aliter enim non poſſent fieri generatōnes que ibi fiūtUnde ambroſiꝰ in eodem non in ſplēdore tm̄ ſed in omni virtute natura lucis probatur. et propter hoc reſpectu aliorum corporum eſt veruꝫ qd̓ dicit. ꝙ non eſt ī numero creata et pondere ⁊cͣ. ſicut alia. ¶ Ad hoc quo q̄ritur quare auguſtinus non vtitur verbis ſumptis Sapientie. xj. dicimus ꝙ reuera idem ſunt in ſubſtantia.modus ſpecies et ordo: et numerus pondus et menſura. vt referatur numerus ad ſpeciem: modus ad menſuram: pondus ad ordinem. Sed in hoc eſt differētiaquoniam hec tria menſura numerus et pondus dicūtdiſpoſitionem ipſius rei vt eſt in fieri. hoc poteſt videriin cementarijs. cum enim faciunt: tunc menſurant nu-

merant et ponderant quotquot ſunt neceſſaria ad faciendum. Et ideo quia in ſapientia loquitur de rebꝰ ẜmſuum fieri. quod patet per hoc ꝙ dicitur diſpoſuiſti:ideo proprie vtitur tribus predictis. Modus autē ſpecies et ordo proprie dicunt diſpoſitionem rei vt iam facta eſt. quia igitur auguſtinus loquitur de conditionibus rei vt iam facte ſunt: proprie vtitur illis tribꝰ. modus ſpecies et ordo.¶ Nlembrum ſecundūOnſequenter querit̉ ſuppoſito ꝙ hec triarecipiantur in omni creatura ẜm ꝙ accipiuntur in illis. vtruꝫ ẜm aliquid ſubſtāAciale pel accidentale: et hoc eſt querere.vtrum hec ſint accidentalia vel ſubſtantialia. Ꝙ autēeſſentialia ſint videtur. quia dicit auguſtinus vbi hecmagna ſunt: magnum bonum eſt: ergo videtur ꝙ nonſit ſine his: ſed quod non eſt bonum ẜm naturam: noneſt. Omne enim quod eſt. ẜm ꝙ huiuſmodi: bonum eſtvt dicit auguſtinus de doctrina xp̄iana. ergo nullū enspoteſt eſſe ſine his ergo ſunt eſſentialia. Reſpōdebit qͥnon ſequitur hoc non poteſt eſſe hoc. ergo eſt eſſentiailli: ſed addi oportꝫ nec poteſt intelligi ſine illa. cignusenim non poteſt eſſe ſine albedine cum intelligi poteſtſine albedine. vnde albedo nō eſt eſſentialis cigno. Similiter neqꝫ propria paſſio eſt eſſentialis vt ſit de eſſentia ſubiecti: non tamen poteſt eſſe ſubiectum ſine illa.Sed ꝙ nec res poſſit intelligi ſine iſtis. oſtenditur primo ſic. Omne quod perfecte intelligitur a nobis. oportet intelligi ſicut informatum relatum ⁊ ordinatum. aliter non contingeret illud intelligere perfecta comprehenſione: niſi intelligamus et comprehendamus vt terminatum: ſed ſolum intelligeremꝰ illud ſicut intelligimus deum quem non poſſumus intelligere comprehenſione perfecta. conſtat autem ꝙ differens eſt modus innobis intelligi deuꝫ et creaturas: ſed omne quod intelligitur vt terminatum: intelligitur ſub modo ſpecie etordine. gͦ ſicut nec eſſe ita nec intelligi poſſunt ſine modo ſpecie et ordine. ¶ Item ſi res non cognoſcitur niſiẜm ꝙ habet eſſe. eē autē non habet niſi a ſuis pͥncipijsꝫ ꝙ nō cognoſcitur res complete niſi per comparatōem̄ ad ſua principia: ſed modus ſpeciēs et ordo dicūtcomparatōnem rei ad ſua principia: modus enim ẜmrelatōnem rei ad ſuum efficiens. ſpecies ad ſuaꝫ formāextra. ordo ad ſuum finem: ergo res nō poſſunt intelligi ſine modo ſpecie et ordine. Ꝙ autem hec tria dicātrelatōnem ad ſua principia et ꝙ dicant terminatōnemet formatōnem et ordinatōnem rei ad finem. dicit Auguſtinus ſuper gen̄. plane his verbis. menſura vnicuiqꝫ rei modum prefigit. numerus omni rei ſpeciem prebet. pondus v̓o eſt qd̓ ad quietem et ſtabilitatē trahit.et illud pōt extrahi in parte. ex glo. gen̄. ſuꝑ illud compleuit deus ⁊cͣ. vn̄ in omnibꝰ rebꝰ ſunt ⁊ in corꝑalibꝰ etin ſpūalibꝰ. in corꝑalibꝰ tamen facilius ꝯprehendūturſꝫ in ſpūalibꝰ nō ita faciliter. Si gͦ idem ſunt numerusmenſura ⁊ pondus qd̓ modus ſpes ⁊ ordo. ⁊ nulla resnec eſſe nec intelligi pōt ſine iſtis. gͦ ſil̓iter ſine mō ſpē ⁊ordīe. ſic gͦ videt̉ ꝙ illa ſint eſſentialia. ¶ Contra dyoniſius. nihil exiſtentiuꝫ corrumpit̉ ẜm ꝙ exiſtentia velnatura. gͦ ẜm ꝙ fit corruptio ꝓprie: eſſentiale non ē. fitautem corruptio ẜm modum ſpeciem ⁊ ordinem: ergonon ſunt eſſentialia. ¶ Item prius eſt intelligere rē eſſeꝙͣ eſſe ordinatā vel terminata. ergo primꝰ rei intellectꝰē eſſe ipſiꝰ. ſed eſſe qd̓ ē in additiōe ad primū intellct̄mnon ē eſſentiale: ergo hec nō ſunt eſſentialia. ¶ Iteꝫ prius eſt rem eſſe ꝙͣ eē ordinatā vel terminatā. gͦ primꝰ reiintellectus eſt eſſe ipſius: ſed eſſe quod eſt in additionead primum intellectum non eſt eſſentiale. ergo et hecnon ſunt eſſentialia. ¶ Preterea. ẜm eſſe communiter