Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

fieri circa idem. ergo circa idem ſubiectum eſſet falſitas prima veritas. caderet igitur in deo falſitas qd̓eſt impoſſibile. Item nec oppoſitione relationis.quia vnum relatiuorum ponit alterum. veritas v̓ofalſitas ſe remouent. nullo ergo modo veritati primeopponitur falſitas. Contra ſicut ydolum deꝰ opponuntur in ſcriptura. ita veritas mendacium. psQueritis mendacium .i. ydola que vana ſunt a vero eſſe aliena. Similiter Hiere. viij. apprehenderuntmendacium. glo. mendacium dicūtur ydola. ergo veritas prima habet oppoſitionem cum mendacio. ſedmendacium illud falſitas eſt: ergo habet falſitatemſibi oppoſitam. Item dicit ph̓us falſum dicitur eſſevmbra vel ſantaſma rei. ſed he creature ſunt vmbrefantaſmata reſpectu veritatis increate. cum ergo coluntur: ſicut inter vmbram et lumen eſt oppoſitio etfantaſma ſpeciem veram: ita erit hic oppoſitio tanꝙͣ falſitatis ad veritatem quia falſum dicitur vmbraergo habet ſibi oppoſitam falſitatem. Solutio ẜmquoſdam dicendum eſt. falſitas eſt oppoſita veritati prime. vnde dicitur deutro. .x. Ne forte decepti faciatis vobis ſculptam ſimilitudinem imaginē. hecſimilitudo eſt mater falſitatis cum ipſa eſt deficiens. Ad rationem in contrarium dicendum non eſtomnino ſimile de ſummo bono de vero. Nam malum dicitur dupliciter. Uno modo quia deficiens inbono. Alio modo dicitur quia pōt nocere bono. Qd̓ergo dicit auguſtinus. ſumme bonum non eſt malo oppoſitum. intelligitur ꝙͣtum ad illam rationemdicitur malum quod poteſt nocere: quia ſummo bono nihil poteſt nocere. Sed alio modo dicitur maluꝫppoſitum bono quia ſcilicet deficit a ſummo bono.alſum autem dicitur ſemper opponi vero quia deficit: poſſit nocere. ideo licꝫ poſſet dici aliquomodo malum non opponi ſummo bono: tamē falſuꝫopponitur ſummo vero. Ad ſecundo obiectum dicendum. oppoſitio veri ad falſum eſt. non ſicut affirmationis negatōnis ſimpliciter vt eſt aliquidſi nihil: ſed ſicut affirmationis negationis in genere. vt homo non homo eſt terminus infinitus. ſicutdicitur falſus deus ſiue falſum numen opponitur vero deo. vt dicitur non homo: non negatur ens ſimpliciter: ſed ens homo. ita cum dicitur falſus deꝰnegatur ens ſimpliciter ſed ens deus. vt vnde falſusdeus ens aliud ꝙͣ deus. Sed melius videtur eſſe dicēdum. ſummum verum dupliciter conſideratur. ſcilicet in ſe: et vt participatur a creatura. ſummo ergovero primo modo non opponitur falſum aliquo modo. quia ẜm hoc nihil eſt in ipſius imitatione. falſumeſt autem ſicut dictum ē quod eſt longe a ſimilitudineveri: dum tn̄ habeat ad verum nōnullam imitationē.Secundo modo prout conſideratur in participatione ẜm quā creatura eſt in imitatione ſummi veri. dicitur opponi falſum ſicut luci opacum vel obliquo rectum. reducitur hec oppoſitio ad oppoſitionem priuationis vel habitus. non habeat eſſe circa diuinānaturam: ſed circa naturam que habeat eſſe in participatione veritatis prime. ex participatione eſt eihabitus ex defectu participationis ad quam nata eſtpriuatio que eſt falſitas. Queſtio. xvij. de bonitate diuinaLluſtrante gratia xp̄i poſt inquiſitionem de vnitate veritate diuina inquirendum ēAde bonitate primo increata conſeuenter de creata. Ad intelligentiaꝫfaciliorem perfectiorem inquirenda ſunt hec de bo

nitate intētionis.Primo ſi oīno ẜm ratōeꝫ intētōis ſit idē bonū ens.Scd̓o vtꝝ ſit idē ẜm ratōeꝫ intētōis pulchꝝ bonūTercio an intētō boni dicat̉ ẜm intētōeꝫ cauſe final̓.Quarto vtꝝ eadem ſit bonitas in omnibꝰ rebꝰ.Quinto que ſint differētie boniSexto de ꝯueniētia bonitatis ī bonis.Septimo an notio amor ſummi boni ſint nobis aconditione indita impreſſa menti.Octauo an ſummū bonū dicat additōeꝫ ad bonū.Nono vtꝝ a ſūmo bono fluāt oīa ẜm rōꝫ bonitatis. Nlembrum primumD primum quo queritur. Si oīno ẜmrationem intentionis ſit idem bonuꝫens. ſic videtur. qd̓ per ſe per ſuāEintentioneꝫ appetitur optatur eſt perſe bonum ẜm intentionem. quia ſicut dicit Boeciꝰin libro de conſolatione omnium expedendorum ſumma atqꝫ cauſa eſt bonum. Qd̓ enim nec re nec ſimilitudine nullum ī ſe retinet bonum. id expeti nullo modo poteſt. cum ergo omnia boni gratia expetentur. relinquit quaſi deſcriptionem. bonum eſt quod deſideratur ab omnibus. cum ergo eſſe ẜm ſe ẜm ſuamintentionem deſideretur ab omnibus: eſt idē eſſe ẜmintentionem quod bonum. autem ẜm ſe appetatureſſe. probatur per auguſtinum in libro de lib. arbi.ſidera quātum potes. ꝙͣmagnum bonum ſit ipſumquod beati miſeri volunt. Item ſi dicat aliquismallem non eſſe ꝙͣ miſerum eſſe ita non per ſeipſumappetitur. Contra obijcit auguſtinus. qui dicit mallēhoc ꝙͣ illud. aliquid eligit. non eſſe autem non eſt aliquid ſed nihil: ergo inconuenienter dicitur mallēeſſe ꝙͣ miſerum eſſe. Item qui eligit ſe non eſſe: conuincit ſe nihil eligere. ergo non eſſe poteſt eligi vl̓optari per ſe. igitur optatur eſſe. Item ſi obijciaturde illis qui ſe interimunt ex impatientia vel deſperatione. nam illi videntur optare non eſſe: reſpōdet auguſtinus in eodē. Nemo cum ſeipſum necat aut quolibet modo mori cupit. habet in ſenſu poſt morteꝫnon ſit futurus. etſi aliquātulum hoc in opinione habeat. nam opinio aut in errore aut in veritate ratiocinantis vel credentis eſt. ſenſus autem aut conſuetudine aut natura valet. poſſe autem fieri vt in opinione ſit aliud: in ſenſu aliud. quod ex hoc cognoſci facile eſt. quia plerūqꝫ aliud facienduꝫ eſſe credimus aliud facere delectat. Contra auguſtinus. viij. de trinitate. ſicut duo ſunt verba dicitur animus bonus: ita ex eis verbis duo quedam intelligo. aliudanimus aliud quo bonus. Item eſſe non recipitmagis minus bonū vero recipit. ergo non ſunt idēeſſe bonum ẜm intentionem. Item Boecius in libro de ebdomadibus. intueor ī rebus aliud eſſe ſūtbona: aliud ſunt. Reſponſio. non eſt idem ẜmintentionem ens bonum ꝙͣuis ſcd̓m rem. tamē multipliciter bonum ſicut ens. vnde ſicut eſt eſſe entismum ſcilicet eſt eſſe nature. ſcd̓m qd̓ eſt eſſe ordinis ſiue bene eſſe: ſic bonum in creatura ꝙͣuis in deonon differat dupliciter. bonum nature quod eſt ideꝫ eſſe nature. bonuꝫ ordinis qd̓ idem eſt in re bene eſſe primum bonum inſeꝑabile ab eſſe. ſcd̓m ſeꝑabile. Unde auguſti. viij. de trinitate auertēdo a ſummo bono. amittit animus vt ſit bonus animus. nonautem amittit vt ſit animus cum hoc iam bonū ſitcorpore melius: ratōe tamē differt. quia ens dicit primum intelligibile abſolutum. vt ſine ꝯſideratōe actꝰid eſt complemēti vel vtilitatis ſiue ordinis. Bonuꝫv̓o dicit ens actu .i. ꝯplemēto ſiue vtilitate ſiueordīe. ideo addit enti ratōeꝫ appetibilis ſiue deſiderabilis. nec eſt deſiderabile: niſi inꝙͣtum ꝯplemētum