Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Alēbrum octauūOnſequēter queritur an veritas ſit mutabilis vel immutabilis. Ad quodſic Anſelmus. omnino in deo ipſam rectitudinem immutabilem permanere.ſed veritas eſt rectitudo: ergo veritas eſt omnino immutabilis. Item auguſtinus in li. de li. arbi. veritas non eſt inferior mente noſtra: quia de ea iudicaremus qd̓ non eſt verum. non enim de ipſa iudicamꝰſed per ipſam. nec menti equalis: quia mutaretur ſicut mens eſt mutabilis. vnde dicit mentes noſtre aliquando plus vident aliquando minus de ipſa. Ipſain ſe manēs nec proficit nec deficit. ex quo videturſit immutabilis. Item obijcitur veritas creataſit immutabilis. quia res quelibet veritatem habet.quia habet ſimilitudinem cum primo. ſed ratōne eiꝰ habet ſimilitudinem cum primo eſt permanens: ergo ratione permanentis eſt veritas in omni re. ſuper ipſum permanens eſt fundata veritas. ſed ratione illius eſt immutabilis: alioquin non haberet illud ſimilitudinem cum primo qui eſt immutabilis.veritas etiam creata immutabilis. Item ſicut dicimus de celo ſubſtantia eius non mutatur licet moueatur in tempore: ita dicimus aliquid eſt in tempore quod ẜm ſubſtantiam non mutatur licet ſit alterum alterum. hoc eſt nunc qd̓ fertur. qd̓ idem eſtẜm ſubſtantiam mutatum ſed manet licet dicaturalterum alterum. ſic ille qui ſedet in foro poſt intheatro non dicitur mutatus ẜm ſubſtantiā licet mutetur ẜm accidens. ergo cum ſupra permanens fundetur veritas. eadem erit veritas ſub hoc preſenti preterito futuro non mutata: cum eadem ſit ſubſtantia temporis p̄ſens p̄terita futura. ſed altera altera. iſta eſt immutabilis veritas. Item veritasteriti dicitur reſpectu alicuius preſentis. veritas preſentis reſpectu eiuſdem cum eſt preſens veritas futuri reſpectu eiuſdem cum eſt preſens. idem ergo eſt qd̓ſubeſt veritati preſentis p̄teriti futuri. Si ergo qd̓eſt verum de p̄terito ſemper erit verum. qd̓ eſt verūde futuro ſemper fuit verum. qd̓ eſt verum de p̄ſenti nunc eſt verum. cum idem ſubſit verum p̄ſenti p̄terito futuro: quodlibet ergo verum ſemper fuit eſt erit verum. quelibet ergo veritas eſt immutabilisꝙͣuis enūciatio de vero tꝑa varietur. Itē Anſel̓.in libro de veritate. non exiſtente ſignificatione nonperit rectitudo eius qua rectum eſt. qua exigitur vtqd̓ ſignanduꝫ eſt ſignificetur. Nec ideo eſt rectitudoin ſignificatione quia nunc incipit eſſe cum ſignificatur eſt vel non eſſe qd̓ non eſt: ſed quia ſignificatiotunc fit ẜm rectitudineꝫ que ſemꝑ eſt. nec ob hoc abeſt a ſignificatione cum non ſicut debet aut cum nulla ſit ſignatio: ſed quia tunc ſignatio deꝑit a non deficiente rectitudine. Rectitudo igitur quā ſignatio recta dicitur non habet eſſe aut aliquē motum ſignationem quocūqꝫ ipſa moueatur ſignatio. oīno ergo video hac ratione probari quo quomodo ip̄a ſint: rectitudinem īmutabilem ꝑmanere. Contra. diminuteſunt veritates a filijs hominum. ergo multomagis īalijs creaturis ſunt diminute: cum ſit homo nobiliocreatura magis ſimilis deo. ſed omne diminutū eſtmutatum ſiue mutabile: ergo veritas eſt mutabilis. Solutio. dicenduꝫ ẜm Anſel̓. veritas prima eſtīmutabilis. Et ſimiliter augu. loquitur de veritatema in p̄dicta auctoritate. de hac em̄ ſimpliciter verūeſt eſt īmutabilis. Sed de veritate que eſt in creaturis dicimus in aliquibꝰ eſt veritas mutabilis. ſꝫduplex eſt veritas in iſtis creatis. vna ē que eſt ī creatura ratione eius habet ſimilitudinem cum deo. illa veritasatur ſuꝑ aliquid vnde habent ſimi

litudinem cum deo. vnde licet tempus non ꝑmaneatinꝙͣtum hmōi in ſuis ꝑtibus: tamen in non ꝑmanendo habet quādam ꝑmanentiam. ſimiliter motus.ratione huiꝰ habet veritatem. hec veritas eſt īmutabilis in re. vnde hec veritas interit ẜm auguſtinūexiſtente re ſcꝫ que eſt fundamentum veritatis nec variatur ẜm ſucceſſioneꝫ motus temporis. Sed ē aliaveritas que eſt adequatio rei intellectus. hec veritas eſt in re non ſolum in ratōne eius qd̓ habet ſimilitudinem cum primo: īmo eſt ratione diſſimilitudinis. vnde res corruptibilis inqͣtum hmōi non habetſimilitudinem cum primo. tamen habet veritatem ꝙͣtum ad hoc vnde intellectus apprehendit intelligit hec res eſt corruptibilis. hec eſt veritas rei in ſe. hec eſt veritas mutabilis ſicut res mutabiles ſūthec enim variatur ẜm variationem mutationē eorum que accidunt circa eſſentiam rei que eſt ſubiectūveritatis inuariabilis. ẜm hanc autem variationeꝫſub ſignis diuerſis accipitur ſiue apta nata eſt accipi res ab intellectu. vnde quādoqꝫ ſub conſignationetemporis talis vel talis. quādoqꝫ ſub tali accidente.quādoqꝫ ſub oppoſito. propter hoc illa veritas que ērei ẜm hanc variationem accepte variabilis eſt. noneſt ergo auctoritas pͣs. contraria ei dicitur veritatēeſſe immutabilem. quia loquitur de alia veritate ſicpatet reſponſio. Alembrum nonumʸOnſequenter queritur an prima veritas ſit cauſa omniuꝫ veritatum. Ad qd̓ſic. ſumma bonitas ſe habet ad bona ſi cut ſūma veritas ad vera. Si ergo ſūma bonitas eſt cauſa omnium bonorum: ergo ſūmaveritas eſt cauſa omnium verorum. ergo omnis veritatis. Item .j. Corinth̓. xij. nemo poteſt dicere dominus ih̓s niſi in ſpirituſancto. glo. omne verum acūqꝫ dicatur a ſpirituſancto eſt verum: ergo a prima veritate eſt verum. Item Anſelmus in libro deveritate. vides quoniam prima rectitudo ſit cauſa omnium veritatum rectitudinum. nihil ſit cauſa illius. reſpondet video animaduerto in alijs tm̄ eſſeeffecta. quaſdam v̓o cauſas effecta vt cum veritasque eſt in rerum eſſentia ſit effectiuum ſūme veritatis ipſa v̓o cauſa eſt veritatis que eſt cognitionis. eteius que eſt in proportione. iſte due veritates nullius cauſa ſunt veritatis. Contra. omne verum prima veritate eſt verum. ſed iſtum fornicari vel iſtefornicatur eſt verum demonſtrato aliquo fornicante.ergo a prima veritate eſt verum. ſed eſſe eſſe verumconuertuntur: ergo a prima veritate habet eſſe iſtefornicatur. ergo a deo habet iſte fornicat̉. Itēveritas que eſt in propoſitione creata eſt a veritateeſt in re. ſicut dicit Anſelmus. ſi ergo veritas fornicationis que eſt in re non eſt a prima veritate: ergo necveritas propoſitionis qua enunciatur iſtum fornicari. non ergo omne verum a quocūqꝫ dicatur a ſpirituſancto eſt verum. Item ſi dicatur. cum dico fornicationem: dico actum inordinatuꝫ deformem. vtritas actus eſt a prima veritate inꝙͣtum actus eſt:inꝙͣtum actus eſt deformis vel inordinatus. obijciturverum eſt iſtum actum eſſe deformem vel inordinatūergo verum eſt deformationem vel inordinationemeſſe in hoc actu. veritas ergo qua iſtud eſt verum: veleſt a prima veritate aut non. ſi ſic: ergo a prima veritate eſt deformatio inordinatio in hoc actu quod eſtfalſum. ſi non: hoc verum eſt verum a veritate prima. Reſponſio ſcd̓m Anſelmum in libro de cōcordia p̄ſcientie li. ar. deus facit in omnibꝰ voluntatibꝰ operationibꝰ bonis eſſentialiter ſunt: qd̓ bonaſunt. in malis v̓o non mala ſunt: ſed tm̄ eſſenti-