Queſtio.xv.

cuius eſt veritas: conſtat ꝙ ibi non ſunt tres veritates ſine initio quia ad vnam indiuiſibilem veritateꝫreducitur ratione cuius dicitur eſſe vna. ⁊ ꝑ hoc patet ſolutio ad primum ⁊ ſecūdum. ¶ Ad aliud dicendum. ꝙ licet referendo ad res extra vna non ſit altera quia petrum fore in mente: nō eſt antixp̄m fore inmente. tamen in mente diuina veritates iſte in diuerſe ſunt ⁊ ſunt vna veritas. Sunt eniꝫ prima veritasſiue diuina eſſentia. nam mundum fore anteꝙͣ mundus ſit non eſt aliud ꝙͣ deum fore creaturum mundū⁊ ſimiliter petrum fore. ⁊ ſic eſt de alijs futuris. Seddeum fore creaturum mundum: idem eſt ꝙ deum eē.⁊ ita veritates iſte relate ad diuinam eſſentiam vnūſunt. quia ſunt diuina eſſentia. Unde hac ratione dicit Anſelmꝰ. ꝙ creatura in creatore eſt creatrix eēntia. vnde ſicut nos dicimꝰ de ydeis ꝙ ydee relate adipſa ydeata plures ſunt. quia creature quarum ſuntplures ſunt. nec vna cum alia. ⁊ ideo in comꝑationeiſta vna ydea non alia: tamen comꝑatione ad ipſumprimum prout ſunt in mente diuina. omnes ydee ſūtvnum. Sic dicimus ꝙ iſte veritates plures ſunt ī reextra. nec vna ſit alia: ſunt tamen vna veritas proutſunt in mente diuina. quia ſunt idem qd̓ prima veritas que eſt diuina eſſentia ⁊ ita ſunt vna veritas ⁊ nōplures ẜm ꝙ ſit. Sed contingit dicere ꝙ eſt veritasplurium rerum.☞Nlembrum ſeptimūOſtea queritur de eternitate veritatisan omnis veritas eterna ſic. Ad quodſic augu. nihil magis eſt eternum ꝙͣ ratio circuli. ⁊ ſimiliter duo ⁊ tria eē ꝗn. ergo aut dicetur deus eſt ratio circuli. ⁊ ſimiliterduo ⁊ tria eſſe quinqꝫ vel ꝙ plura ſint ab eterno: quorum vtrūqꝫ eſt incōueniens. ¶ Item qd̓ non incepiteſt eternuꝫ. ſed veritas huius ꝓpoſitionis antix p̄c naͣſcetur non incepit: non enim eſt dicere qn̄ incepit. ergo eſt eterna. ¶ Contra quod eſt eternum nunꝙͣ deſinet. ſed veritas huius ꝓpoſitionis aliquando deſinet. poſtꝙͣ enim natus erit non erit amplius vera: ergo non eſt eterna. ¶ Item circa hoc queritur. vtrumenūciabilia ſunt ab eterno. Ad qd̓ ſic. ab eterno fuitverum mundum fore. aliter enim preſcientia que fuitde hoc ab eterno. nō eſſet veri ⁊ ita de alijs: ergo enūciabilia fuerunt ab eterno. ¶ Item auguſtinus in libro ſoliloꝗ. dicit quod ſequitur. ſi mundus non fuit:mundum non fuiſſe eſt verum. ⁊ per hoc intendit ꝓbare ꝙ veritas eſt eterna. per hoc ꝙ neceſſe eſt alterāpartem contradictionis eſſe veram. ⁊ ita mundū noneſſe fuit verum anteꝙͣ fieret: ergo enūciabile ab eterno. ¶ Contra cum dicitur mūdum fore hoc enūciabile affirmat de mundo qm̄ erit. Similiter mundusnon eſt anteꝙͣ mundus eſſet. hec enunciatio negat demundo qm̄ eſt. Si ergo de hoc ꝙ omnino non eſt nihil poteſt affirmari. etſi vniuerſaliter nihil eſſet. nihil poſſet de altero negari. cum ergo ab eterno nō fuit mundus nec aliquod eorum que ſunt in mūdo: nōerit verum dicere ab eterno mundus erit ⁊ ab eternomundus non eſt. ¶ Item ab eterno non eſt enūciansnec res de qua enunciatur. ergo enunciabilia nō ſuntab eterno. ¶ Ad primum dicendum ꝙ veritas huiꝰꝓpoſitionis antixp̄c naſcetur. ⁊ huiꝰ duo ⁊ tria ſuntquinqꝫ. ⁊ huiꝰ circulus eſt figura plana. poteſt retorqueri vel ad id in quo radicatur veritas illa ſicut inſubiecto. ſicut dicit auguſtinꝰ ꝙ breuis diſtinctio veri eſt id quod eſt. ⁊ ſic iſte veritates non ſunt eterne.Et quod dicit auguſtinꝰ. nihil magis eſt eternum ⁊cͣ.accipitur ibi eternum pro perpetuo vel pro eterno tēporis. Uel poteſt retorqueri dictarum ꝓpoſitionum

veritas ad primam veritatem. ⁊ ſic eſt quelibet illarūeterna nec ē aliud ꝙͣ ipſe deus. nec ideo dicetur ꝙ circuli ratio ſit deus ſimpliciter loquēdo. ſed circuli ratio prout eſt in deo. ¶ Eodem modo reſpondendumeſt de illa antixp̄c naſcetur ꝙ ſi veritas eius retorqueretur ad veritatem primam: hoc modo veritas ē eterna. Si retorqueat̉ ad illud in quo eſt: ſic non eſt eterna ſimpliciter: tamen in genere temporis ⁊ in eternopoteſt dici non habuiſſe principium. ſequitur tamenẜm ꝙ dicitur preteritorum nō eſt finis ſed principiūin tempore. ecōtrario futurorum non eſt principiumſed initiuꝫ tm̄. ſic enim ꝙͣtum eſt de ordine temporisnon eſt aſſignare tempus in quo vltimo hec ſit vera:ceſar fuit. ſed eſt aſſignare in quo primo fuit vera. itaecōtrario ordine temporis non eſt aſſignare tempusin quo hec primo vera fuit antixp̄c erit: tamen erit aſſignare tempus in quo vltimo erit vera. ¶ Ad hocquod querit de enūciabilibus. dicendum ꝙ enunciabile importat aptitudinem vnā ex parte enunciātis⁊ aptitudinem aliam ex parte eius quod enunciaturꝘtum eſt de aptitudine ex parte rei enunciate: diſtīguendum. ꝙ res enunciata poteſt conſiderari in natura propria. ſic nō ſunt enunciabilia ab eterno quiain enunciabili eſt compoſitio vel diuiſio. Compoſitio autem ⁊ diuiſio tunc primo venerunt in eſſe: cumcreat̉a proceſſit ī eſſe. in quo eſt prima compoſitio eiꝰquod eſt ⁊ quo eſt ⁊ rationi eius ꝙ eſt: accipitur ratio ſubijciendi. ratione eius quo eſt: ratio predicandi. Ꝙtum v̓o eſt de aptitudine rei enūciate ẜm ꝙ prima cauſa: poſſunt dici enūciabilia eſſe abeterno. ſedhoc non ſimpliciter ſed ẜm quid. ẜm ꝙ eſſe rerum incauſa non eſt eſſe ſimpliciter ſed ẜm quid. ¶ Ad obiecta ergo dicendum. ꝙ veritas enūciabilium ẜm quēdam modum eterna eſt. non tamen ſequitur ꝙ enunciabilia ab eterno. vnde diſtinguēdum ꝙ eſt veritastriplex. Eſt enim veritas rei ẜm quod dicit auguſtinus in libro ſoliloꝗ. verum eſt id quod eſt. Eſt etiamveritas ſigni ẜm quod dicimus orationem veram eēcum oſtenditur rem eſſe ſicut eſt. ⁊ ẜm hoc veritas eſtadequatio ſigni ad id cuius eſt ſignum. Eſt etiam veritas cauſe de qua dixit Anſel̓. ꝙ vna ⁊ ſola eſt veritas licet plura ſint vera. ⁊ ponit exemplum de tempore ſicut eſt tempus vnum licet plura temporalia eodem modo menſurata. ⁊ hoc dicit auguſtinus ꝙ omne verum eſt verum prima veritate. Et ẜm primummodum mundum non eſſe ⁊ mundum futurum eſſe:non fuit verum anteꝙͣ mūdus ⁊ res eſſent. nulla em̄res ſubiacebat affirmationi vel negationi: ſicut nūcaffirmationi ſubiacet compoſitio alicuius rei. et negatōi vere ſubiacet modo propria veritas. quia vnres ſeparationem habet ab alia. Scd̓m modum ẜmquem dicitur veritas ſigni. cum veritas ſigni dependeat a veritate rei: non erit dicere ẜm ſtatum illummundum fore vel mundum non eſſe. Scd̓m auteꝫ vl̓timum modum prout veritas dicitur cauſe. ſubeſt veritas ei ꝙ eſt mundum fore. mundum non eſſe antemundus eſſet. ⁊ huic affirmationi mundum fore ſufficit veritas ydee ſiue ratio mundi in veritate. ſiue arte diuina que eſt reſpectu mundi futura. Huic auteꝫnegationi mundum non eſſe ſubeſt veritas ip̄ius eſſediuini quod eſt vere eſſe. ratione cuius veri eſſe remouetur a mundo ⁊ ab vnaquaqꝫ creatura que tunc nōerat. Nec ex hoc ſequitur ꝙ mundus ſit vel alia creatura: ꝙͣuis aliquid affirmetur vel negetur de mundoſicut non ſequitur ſi hyrcoceruꝰ eſt in opinione: ergohyrcoceruꝰ eſt in eſſe ſeu habet eſſe. ſed ꝙ opinio de