Queſtio.xv.

Queſtio

.xv.

vt cauſa: inuenitur intentio cauſe efficientis qͣſi vnūextremum in ratione intelligentie. ẜm quā accipiturintentio vnitatis. ⁊ inuenitur intentio cauſe finalisquaſi aliud extremum ẜm quā accipitur intentio bonitatis ⁊ inuenitur intentio cauſe formalis quaſi medium inter extrema non declinans. ⁊ hec eſt veritasẜm quā formantur omnia vt dicit auguſtinꝰ. ⁊ huncordinem monſtrat auguſtinꝰ in fine libri de vera religione vt dictum eſt. Scd̓m autem ꝙ conſideratur inſe hoc eſt duobus modis. ſcilicet perſonaliter ⁊ eſſentialiter. ẜm ꝙ perſonaliter inuenitur ſacer ordo trinitatis. quaſi vnum extremum pater: qui eſt nō ab alioquaſi alterum extremum ſpirituſſanctus: a quo nullus alius. quaſi mediuꝫ non declinans filius: qui abalio a quo alius. ⁊ ipſe eſt veritas perſonaliter ẜm ꝙſupra expoſitum eſt. ⁊ ẜm ꝙ eſſentialiter in rationeintelligētie: inuenitur eſſe. intelligere. diligere. quiadeus eſt: ⁊ intelligit ſe ⁊ diligit ſe. Eſt vt vnitas. intelligit ſe vt veritatem. diligit ſe vt bonitateꝫ. quaſi vnūextremum eſt eſſe: alterum diligere: quaſi mediuꝫ nōdeclinans inter hec eſt intelligere. hinc igitur manifeſtum eſt qualiter intentio rectitudinis accipitur ī diſtinctione veritatis. ¶ Ad illud quod obijcit de illisin quibus modo inuenitur comꝑatio medij ad extrema. vt in puncto ⁊ in circulo. dicendum ꝙ ratōne debite ordinationis ad eſſe quod debet ⁊ propter quoddeus eſt rectitudo intelligibilis ī puncto ⁊ circulo ſicut oſtenſum eſt. ¶ Ad illud v̓o quod obijcit de deo.patet reſponſio quomodo intelligatur rectitudo ẜmcomꝑationem medij ad extrema. ¶ Ad illud qd̓ obijcit. ꝙ ei non conuenit ratio debiti: iam ſupra on̄ſumeſt ⁊ reſponſum. Et diſtinguendum ꝙ debita ordinatio intelligitur vel in ipſa re que debet. vel in illa cuidebetur. In creatura ergo eſt debita ordinatio quiadebet: ſed in deo vt cui debetur vel diſtinguenda ē intentio debiti. eſt enim debitum neceſſitatis quod eſtcreature: ⁊ eſt debitum congruitatis ⁊ hoc eſt in creatore. ¶ Ad illud v̓o quod obijcitur de bonitate ⁊ iuſticia quia ei conuenit eſſe rectitudinem ⁊cͣ. maximeẜm intentionem qua dicitur debita ordinatō. ẜm autem aliam intentionem dico ꝙ intentio rectitudinisdicit quaſi habitudinem medij ad extrema quia vnūextremum ponitur vnitas aliud bonitas: intētio medij non declinantis veritas. ⁊ in hac intentione nonconuenit bonitati eſſe rectitudinem ſicut nec vnitatiẜm autem ꝙ intentio dicit debitam ordinationeꝫ diſtinguendum eſt. ꝙ ordo creature duplex eſt ẜm comparationem ad cauſam. creatura enim a cauſa deo ēvt ſit ẜm cauſā. Item creatura eſt a cauſa deo vt ẜmcauſam referatur ad cauſam. ẜm primum eſſe attenditur ordo creature que eſt ab vnitate cauſe ad veritatem ẜm quā eſt ⁊ in eſſe ſeruatur. ẜm ſecundum eſſeordo creature ad bonitatem ad quam eſt debita. ergoordinatio creature que eſt a cauſa vt ſit ẜm cauſam:eſt rectitudo que eſt veritas. debita ordinatio a cauſa vt ſit ad cauſam: eſt rectitudo que eſt bonitas. prima percipitur intelligentia mentis. ſecunda v̓o ſentitur affectu voluntatis. ⁊ ideo conuenienter poſſet addifferentiam voluntatis poni ꝙ dicitur mente perceptibilis. ¶ Ad vltimum v̓o quod obijcit de ſenſibilibus. dicunt ꝙ non intendit Anſelmus niſi de veritate intelligibilium. Sed contra. veritas ſigni non ſine ſenſu percipitur. quia ſignum eſt quod ſe ſenſuiſubijcit: ⁊ aliud intelligendum relinquit. Similiterin libro illo ipſe inducit veritatem ſenſuum ſiue ī ſenſibus. Solutio huius rei queſtione ſequenti manifeſtabitur.

¶ Nembrum quartumOſtea queritur de veritate in quibusſit. ⁊ cum vnūquodqꝫ ſic ſe habet ad eēſicut ad veritatem: in omni re erit veritas. ¶ Contra auguſt. in ſolilo. quicꝗdeſt in aliquo. non poteſt manere ſi non maneat illudin quo eſt. rebus autem veris intereuntibus manetveritas: non eſt igitur veritas in rebus mortalibus.¶ Item auguſtinus de vera religione. Inter menteꝫnoſtram qua deum intelligimus patrem ⁊ veritateꝫlucem. illam interiorem per quam deum intelligimꝰnulla interpoſita creatura eſt: quare ipſam veritateꝫnulla ex parte diſſimiliter in ipſo ⁊ cum ipſo veneremur. que forma eſt omnium que ab vno et ad vnumreferuntur. ſi ergo veritas eſt lux interior. ergo eſt ſolum in ſpiritualibus ⁊ non in corporalibus. ¶ Itemdicit Auguſtinus ſuper can̄. ioh̓is. ꝙ veritas eſt luxintelligibilis. ſicut ergo lux ſenſibilis non eſt niſi inſenſibilibus: ſimiliter lux intelligibilis non erit niſiin intelligibilibus. ergo non eſt veritas in ſenſibilibꝰ¶ Reſponſio ad primum veritas in rebus duplex ē.Eſt veritas neceſſitatis ⁊ veritas contingentie. ſicutdiſtinxit Anſelmus. in veritate ſignationis quēadmodum eſt eſſe neceſſarium ⁊ contingens. Loquiturergo Auguſtinus in ſoliloquijs de veritate neceſſitatis que eſt ſolum in rebus neceſſarijs. Preterea ē veritas cauſe ⁊ veritas cauſati. ⁊ vtraqꝫ veritate dicūtur res vere ſicut ⁊ bone duplici bonitate: ſcilicet bonitate cauſe ⁊ bonitate cauſati. Ueritas ergo cōmuniter non eſt in rebus vt dependens ab illis. et ideoꝙͣuis res vere intereant: non interit veritas. veritasvo cauſati que eſt in diuino eſſe rei interit rebus veris intereuntibus. ¶ Ad aliud dicendum ꝙ veritasprima lux interior dicitur propter ſui ſubſtantialitatem ⁊ ſimplicitatem que prohibet vt non poſſet ꝯgnoſci niſi ab intellectu qui eſt vis anime interior. ⁊ tamen ꝙͣtum ad ſuam eſſentiam: attingit omne quod ēſicut ponit auguſtinus exemplum de ceco poſito ī ſole. ꝙ preſens eſt ei lux. ipſe tamen abſens eſt ab illa:ita ipſa ſumma ſapientia que eſt prima veritas omnium in quo eſt preſens eſt ꝙͣuis ipſe abſens. eſt igitur omni rei preſens per eſſentiam per quam omnisres in eſſe ſaluatur. Unde primo ioh̓is. Lux in tenebris lucet ⁊ tenebre eam non comprehenderunt ⁊cͣ. inmundo erat ⁊ mundus per ipſum factus eſt ⁊cͣ. ¶ Acvltimum dicendum. ꝙ lux intelligibilis dicitur. notſolum quia ſit in intelligibilibus: ſed ſolum intellectu percipitur. Unde notandum. ꝙ ad illd̓ quod obijciebatur in precedenti queſtione. ꝙ ſenſibilium rectitudo non ſola mente percipitur ergo nō eſt in eis veritas cum percipiuntur ſenſu. Dicendum ꝙ ꝙͣuis intellectu non ſeparantur eſſe rei ⁊ veritas. quia ſemper cointelligitur: tamen in iudicio ſenſus ſeparantur. quia eſſe ſenſibilis vt iudicatur ⁊ accipitur ſenſuſemper apprehenditur cum conditionibus materie.veritas autem eius apprehenditur abſqꝫ omni conditione materie. ⁊ ideo ſolo intellectu vel mente. ex hocnon ſequitur ꝙ in ſenſibilibus vel in rectitudine viſibiliter non ſit veritas: ſed ꝙ non accipiatur eorumveritas ſenſu ſiue per ſenſum.¶ Nembrum quintumOnſequenter inquirendum eſt de veritate. Utrum ſit vna: ita ꝙ non plures.Ad quod ſic ẜm Anſhelmū. ſicut ſe habet color ad corpus coloratum: ſic veritas ad rem veram. ergo ſi multiplicantur colores ẜmquod multiplicatur coloratultiplicabuntur ve